SALİH TUNA

Büyük şairimiz İsmet Özel bir defasında "Türk müziği elimizden alındı, yok edildi." demiş, bunu da "varlığımıza kastetmek" olarak değerlendirmişti.
Murat Bardakçı da 1926'da Türk müziğinin bütün Türkiye'de yasaklandığını dile getirmişti.
İşin tuhafı, her farklı yaklaşımı "karşı devrimcilikle" itham eden Kemalistlerimiz bu konuda bizzat kendileri "karşı devrimcilik" yapmıştı.
Zira...
Mahzuni Şerif'ten Ruhi Su'ya, Aşık Veysel'den Neşet Ertaş'a kadar Türk halk müziğinin büyük ustalarını herkesten çok sahiplenmişlerdi.
Dahası bu müziğin Anadolu'dan kentlere taşınmasında, geniş kitlelerle buluşmasında öncülük etmişlerdi.

***

Türk musikisi eğitimi 1926'da Dârülelhan'da kaldırılmakla kalmadı. Yerine armonisi, çok sesliliği, kompozisyon teknikleriyle Batı müziği (modernliğin, çağdaşlığın ve ilericiliğin müziği olarak) ikame edilmek istendi. Tıpkı Latin alfabesi gibi.
Zaten "Nasıl ki Arap harflerini attıksa bu musikiyi de attık" coşkusuyla söz konusu yasak kutsanmıştı.
Gelgelelim...
Gazi Paşa Hazretleri çok geçmeden "hata ettik" diyecek, Türk musikisi eğitimi yasağı 50 sene sürmüş olsa da, radyo yasağı sadece 9 ay devam edecekti.

***

Hayır, sorun Batı müziğinin öğrenilmesinde değildi. Cumhuriyet modernleşmesini Batılılaşmayla, Batılılaşmayı da kendi müzik kültürünü aşağılamakla özdeşleştiren zihniyeteydi.
Cinuçen Tanrıkorur'dan Yalçın Tura'ya kadar birçok müzik otoritesinin kifayetle dile getirdiği üzere modernleşmek kendi müziğimizden vazgeçmek anlamına gelmezdi.
Sonuç itibarıyla...
Halkımız müziğine sahip çıkmış, 1926 politikası Türk müziğini susturamamıştı.
Hem hangi müzik yasaklarla nihai olarak susturulabilirdi ki?
Orhan Gencebay, Müslüm Gürses, Ferdi Tayfur vaktiyle TRT'ye sokulmadı da ne oldu?
Gerçi zulüm bitmemişti. Yakın zamanlarda da sevgili Fazıl Say'ımız arabeski "yavşaklık" diyerek aşağılamıştı.
Şayet arabesk yavşaklıksa, "Varsa şekerin, çaya geçelim, çorbaya geçelim. Tamam da kanka, n'alaka?" nedir, bilemiyorum.
Benim bildiğim, bu kepazelikler hiçbir zaman arabesk kadar aşağılanmadı.
Batı müziğini modernliğin asli ölçüsü kabul eden o zihniyet de, "Türk'ün ruh köküne" sahip çıkanları aşağılarken, "Türk" kelimesinden bile rahatsızlık duyan malum sanatçıları baş tacı etmişti.