“Trump kaldıracağız” demişti, CAATSA yaptırımları nedir?
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi kapsamında yaptığı açıklamada, Türkiye'ye Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceği mesajını verdi. Trump, Türkiye'nin Başkan Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde askeri açıdan önemli ölçüde güçlendiğini vurgularken, 2021'de yürürlüğe giren yaptırımların temelinde Ankara'nın S-400 tedariki ve buna bağlı olarak Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması süreci bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası'na (CAATSA) ilişkin, "Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim." dedi.
36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya gelen Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde açıklamalarda bulundu.
Trump, "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi." dedi.
CAATSA YAPTIRIMLARI NEDİR?
ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlar, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemlerinin alımı nedeniyle Türkiye'ye yönelik, yaklaşık 3 yıldır masada durduktan sonra, 7 Nisan 2021 tarihinde yürürlüğe girmişi. ABD Kongresi, CAATSA'yı 2017'de onaylamıştı.
ABD Kongresi, ilk kez 2018 savunma bütçesine ilişkin "Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda" (NDAA), Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alma niyetini gündeme getirdi ve Savunma Bakanlığından bu konuda rapor istedi.
Bakanlık, raporu Kasım 2018'de Kongreye sundu ve raporda, Türkiye'nin S-400 alımının kesin olduğu, bunun ABD-Türkiye ikili ilişkilerine ve Türkiye'nin NATO içindeki rolüne olumsuz etkisinin kaçınılmaz olacağı kaydedildi.
Kongre, buna karşılık 2019 yılı savunma bütçesine ilişkin NDAA yasasında Türkiye'ye F-35 uçaklarının verilmesine kısıtlama getirdi.
2020 bütçesine ilişkin NDAA yasasında ise Türkiye'nin Temmuz 2019'da S-400 sistemlerini teslim alması CAATSA kapsamındaki Rus savunma ve istihbarat sektörü ile yapılan "önemli mali işlem" olarak tanımlandı ve Başkan'ın 180 gün içinde Türkiye'ye CAATSA yaptırımlarından en az beşini uygulaması talebinde bulunuldu.
CAATSA yasası kapsamında ABD Dışişleri Bakanlığı 27 Ekim 2017'de yaptırım kapsamına alınan Rus savunma ve istihbarat şirketlerinin listesini yayımlamıştı ve listede S-400 sistemlerini üreten Almaz-Antey Hava ve Uzay Savunma Şirketi ikinci sırada yer alıyordu.
Dolayısıyla Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımları, aslında sözlü olarak 2017'den beri dile getirilse de ilk kez Aralık 2019'da yasalaşan 2020 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası'nda resmi olarak yer aldı.
