Almanya’daki NATO tatbikatının ortaya koyduğu en önemli detay: Artık güç, sahip olunanla değil, harekete geçirilebilenle ölçülüyor
Uluslararası güvenlik ortamı hızla değişirken, askeri gücün büyüklüğünden çok o gücün ne kadar hızlı, ne kadar uzağa ve ne kadar süreyle sürdürülebilir biçimde kullanılabildiği önem kazanıyor. Bu nedenle günümüzde orduların etkinliği değerlendirilirken öne çıkan kavramlardan biri stratejik intikal yeteneği durumunda.
Güvenlik kaynaklarından alınan bilgiye göre, Stratejik intikal, bir devletin askeri birliklerini, araçlarını ve lojistik unsurlarını kendi topraklarından başka bir bölgeye planlı biçimde sevk edebilme kabiliyeti olarak tanımlanabiliyor. Bu süreç yalnızca ulaştırmadan ibaret değil; kuvvetin planlanması ve hazırlanmasından başlayıp intikal, ileri bölgede tertiplenme, görev süresince idame ve görev sonrası geri dönüşü kapsayan çok aşamalı bir hareket kapasitesini ifade ediyor. Bu yönüyle stratejik intikal, daha geniş bir kavram olan kuvvet aktarımının temel unsurlarından biri. Çünkü uzak coğrafyalarda görev yapabilen bir ordunun başarısı; ulaştırma imkânları, lojistik süreklilik, hava ve deniz taşımacılığı kapasitesi ile planlama becerisinin birlikte işlemesine bağlı. Bu yüzden askeri gücün değeri, envanterde bulunan sistemlerden çok, bu sistemlerin doğru zamanda doğru yerde kullanılabilmesiyle ortaya çıkar.
STRATEJİK İNTİKAL NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?
Bugün dünya askeri dengelerinde stratejik intikal, doğrudan bir caydırıcılık göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bir devletin kuvvetlerini anavatandan dışarıya hızlı ve etkin biçimde kaydırabilmesi, yalnızca askeri planlamayı değil, rakip aktörlerin karar süreçlerini de etkileyen bir unsur haline gelmiş durumda. Bu nedenle modern askeri doktrinlerde stratejik hareket kabiliyeti, büyük güç olmanın temel şartlarından biri kabul ediliyor. Bu çerçevede büyük ölçekli tatbikatlar askeri açıdan birkaç önemli mesaj verir. Kuvvetin taşınabilirliği artık askeri başarıda belirleyici bir faktör haline gelmiştir. Lojistik altyapı, ulaştırma kapasitesi ve planlama becerisi operasyonel başarıyı doğrudan etkiliyor. Ayrıca stratejik intikal kabiliyeti, siyasi bir güç göstergesi olarak da görülür. Uzak coğrafyalara hızla ulaşabilen bir ordu, krizleri sınırlarının dışında yönetme imkânı bulur, müttefiklerine güven verir ve caydırıcılığını artıyor.
STEADFAST DART 26 TÜRKİYE İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
NATO'nun Almanya'da düzenlediği ve yılın en büyük tatbikatı olan Steadfast Dart 26, bu yeteneklerin sınandığı önemli bir platformdur. Türkiye'nin yaklaşık 2 bin personelle katılması, Türk Silahlı Kuvvetlerinin hareket kabiliyetini test ettiği bir fırsat olarak görülmelidir. Bu katılımın, herhangi bir müttefikin -özellikle ABD'nin- yerini almak ya da herhangi bir güç boşluğunu doldurma gibi bir anlamı bulunmamaktadır. Asıl amaç, Türkiye'nin kendi stratejik intikal kapasitesini denemesi, geliştirmesi ve ittifak içinde görünür kılmasıdır. Bu tür tatbikatlar aynı zamanda Avrupa güvenlik mimarisinde lojistik hareket kabiliyetinin önemini de ortaya koyuyor. NATO açısından hızlı kuvvet aktarımı, birliklerin intikali kadar kıta içindeki ulaştırma hatlarının ve bağlantı noktalarının işlerliğini de test etmek anlamına geliyor. Türkiye ise coğrafi konumu, ulaştırma altyapısı ve operasyon tecrübesiyle bu hareket kabiliyetinin kolaylaştırıcı unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
TÜRKİYE'Yİ FARKLI KILAN NE?
,Tatbikatta Türkiye'nin öne çıkan yönü, katılımın niteliğidir. Bazı ülkeler daha çok karargâh unsurları veya sınırlı birlik katkısıyla yer alırken Türkiye sahaya konuşlanabilen, görev icra edebilen birliklerle bulunuyor. Bu durum, Türkiye'nin tatbikattaki rolünü daha belirgin hale getiriyor. Türk Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs Barış Harekâtı'ndan bu yana Irak'ın kuzeyi, Afganistan, Bosna-Hersek, Somali, Kosova, Katar, Libya ve Suriye'nin kuzeyi gibi farklı coğrafyalarda sınır ötesi veya deniz aşırı kuvvet aktarımı faaliyetlerinde bulundu. Farklı koşullarda yürütülen bu operasyonlar, TSK'ya önemli bir kuvvet sevk ve idame tecrübesi kazandırdı. Bu birikim, stratejik intikal kapasitesinin teorik bir planlama başlığı olmaktan çıkıp uygulamada da geliştiğini gösteriyor. Türkiye'nin kara, hava ve deniz ulaştırma unsurlarını müşterek biçimde kullanabilme kapasitesi de öne çıkan unsurlardan biri. Stratejik hareket kabiliyeti, bu unsurların birlikte kullanılmasını gerektiren bir kapasite olarak değerlendirilmektedir. Modern askeri doktrinlerde bu tür çok yönlü ulaştırma imkânları, hızlı reaksiyon ve operasyonel esneklik açısından belirleyici kabul ediliyor.
Bu çerçevede Türkiye'nin A400M nakliye uçakları ile TCG Anadolu gibi platformlara sahip olması, stratejik intikal kapasitesinin kurumsal olarak güçlenmesi açısından önemli bir sıçrama anlamına geliyor. Özellikle deniz ulaştırmasının uzak coğrafyalara sürdürülebilir kuvvet aktarımındaki rolü dikkate alındığında, bu tür platformlar Türkiye'nin kriz bölgelerine erişim hızını ve operasyonel sürekliliğini artırıyor Türkiye'nin tatbikata yerli ve milli sistemlerle katılması, stratejik intikal kapasitesinin artık yerli savunma altyapısıyla desteklendiğini de ortaya koydu. Bu gelişmeler ışığında Steadfast Dart 26, Türkiye açısından somut bir kapasite testi niteliği taşıyor. Tatbikat, Türk Silahlı Kuvvetlerinin Avrupa coğrafyasında hızlı konuşlanma kapasitesini sınamasına imkân verirken, Türkiye'nin NATO içindeki rolünün yalnızca bölgesel savunmayla sınırlı olmadığını da ortaya koyuyor. Türkiye bu tabloda, ittifakın genel hareket kabiliyetine katkı sağlayan aktif ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.Sonuç olarak stratejik intikal yeteneği, modern savaş anlayışının merkezinde yer alıyor. Günümüzde güçlü olmak, o gücü gerektiğinde hızla konuşlandırabilmek ve sürdürebilmek anlamına geliyor. Türkiye'nin NATO tatbikatlarındaki varlığı da bu kapasitenin bir yansımasıdır. Çünkü artık güç, sahip olunanla değil, harekete geçirilebilenle ölçülüyor; caydırıcılık da bu hız ve sürdürülebilirlik üzerine inşa ediliyor. Günümüz güvenlik ortamında stratejik intikal, devletlerin küresel konumunu belirleyen başlıca güç göstergelerinden biri haline gelmiştir.
