Bakan Çiftçi'den APP plaka açıklaması: "Amacımız kurallara uyulmasını sağlamak"

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, son günlerde gündemde olan yeni trafik düzenlemeleriyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. APP plaka, ses ve multimedya sistemleriyle ilgili tanınan sürenin sona erdiğini belirten Bakan Çiftçi, "Amacımız kurallara uyulmasını sağlamak, bundan dolayı da trafik kazalarını azaltmak. Yani bizim hedefimiz insanların can ve mal güvenliğini korumak" dedi.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, yeni trafik düzenlemeleri, terörsüz Türkiye, sokak çeteleri ve sokak hayvanları olmak üzere birçok konuda önemli açıklamalarda bulundu.

Konuşmasına Milli Takıma teşekkür ederek başlayan Bakan Çiftçi, "Öncelikle dünkü başarısından dolayı, bize böyle bir milli gurur yaşattıklarından dolayı Milli Takımımıza teşekkür ediyorum. 24 yıl sonra inşallah tekrar dünya kupalarında yeniden mücadele edebileceğiz." dedi.

"HEDEFİMİZ KAZALARI AZALTMAK"

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın imzaladığı genelge ile bir strateji belgesi hazırlandığını belirten Bakan Çiftçi, "Karayolu Trafik Güvenliği Strateji Belgesi adı altında. Bu strateji belgesine göre bizim hedefimiz 2030 yılına kadar trafik kazalarına bağlı can kayıplarını ve ciddi yaralanmaları yüzde 50 oranında azaltmak. 2030 yılına kadar hedef bu. 2050 yılına kadar da sıfıra indirmek, sıfır can kaybı. Yani dolayısıyla bizim hedefimiz trafikteki hem ölümlü yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazalarını 2030 yılına kadar yarı yarıya azaltmak, 2050 yılında da bunu tamamen sıfırlamak. Bu ulaşılamaz bir hedef değil. Bununla ilgili biz hedeflerimize ulaşabileceğimizi düşünüyoruz." dedi.

Taşıt sayısının zamanla arttığını söyleyen Çiftçi, "Tabii şimdi şöyle de bir gerçek var. 2019 yılını baz alacak olursak o yıllardaki taşıt sayısıyla bugün taşıt sayısı da arttı. Yani bunların içerisinde motorlu taşıtlardan bahsediyorum. 2019'da toplam taşıt sayımız 23,4 milyondu. Bugün 34,5 milyona yükseldi. Bunların içerisinde mesela motosikletler var. Onların da sayısı neredeyse 7,2 milyona ulaştı. Yani büyük bir yekün teşkil ediyor" diye konuştu.

"İNSANIMIZIN CANINI YAKMAK İSTEMİYORUZ"

"Şimdi bizim son günlerde yapmış olduğumuz, yani bu yine trafik kazalarını azaltmaya yönelik olarak 27 Şubat tarihinde kanunlaşan bir düzenleme var, biliyorsunuz" diyen Bakan Çiftçi, şöyle devam etti:

"Bu toplumda bazı hususlarda karşılık buldu. İnsanımız bunun haklı olduğunu, doğru olduğunu dile getirdi ama bazı noktalarda da tartışmalara sebebiyet verdi. Mesela insanımız kırmızı ışıkta geçenlere, işte araçtan inip de yol kesenlere veya işte yolda halay çekenlere, drift atanlara, cep telefonuyla araçta konuşanlara yönelik olarak verilen cezaları son derece haklı buluyor. Yani onlarda herhangi bir tartışma yok.

Ama bu plaka konusunda ve araç içerisindeki ses ve görüntü sistemleriyle ilgili toplumda son zamanlarda insanımızın biraz tepkileri var. Buradaki amaç şu. Yani bu Karayolları Güvenlik Strateji Belgesine göre hem ölümlü yaralanmalı trafik kazalarını azaltabilmek. Yani bizim maksadımız bu. Yani trafik cezalarından dolayı da insanımızın canını yakmak istemiyoruz. Yani bizim önceliğimiz zaten insanlara trafik cezası vermek, onların canını yakmak değil.

"ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZALARI YÜZDE 40 ORANINDA DÜŞTÜ"

Yani toplumda kurallara uyan insanlar olduğu gibi, uymayan insanlar da var. Mesela son Ramazan Bayramı döneminde aldığımız trafik tedbirlerine sürücülerin yüzde 87,5'i uymuş. Sadece yüzde 12,5'ine trafik cezası uygulamışız. Ben trafik kurallarına büyük bir ekseriyetle uyan insanımıza huzurlarınızda teşekkür ediyorum. Yani bizim amacımız da bu zaten. Kurallara uyulmasını sağlamak, bundan dolayı da trafik kazalarını azaltmak. Biz de zaten istiyoruz ki kurallara uyulsun, biz de insanlara ceza yazmayalım. İnsanımızın, vatandaşımızın canını yakmayalım istiyoruz. Ama herkeste tabii aynı hassasiyet olmuyor. Bunu da teslim etmek gerekir.

Mesela bu 4 günlük Ramazan Bayramı tatilinde en son 4 günlük tatil 2023 yılındaydı. Geçen sene 9 günlük bir tatil vardı. Mesela ölümlü trafik kazaları yüzde 40 oranında düştü. Güzel bir şey değil mi? Yani biz yıllara göre bayram tatillerinde günlük ortalama can kayıplarını da takip ediyoruz. Onları da gözlemliyoruz. Bu Ramazan Bayramı'nda günlük ortalama can kaybı 7,75'ti. Bunu önemsiyoruz. Yani bizim de zaten hedefimiz bunları daha da küçük rakamlara düşürmek.

Bir can kaybı demek, yarım kalan bir hayat demek. Yani bir ailenin, işte çocuğu ölüyorsa, annesi babası ölüyorsa ömür boyu artık onun travmasını üzerinden atamıyor. Onun için biz trafikteki bir can kaybını bile önemsiyoruz.

APP PLAKALARA TANINAN SÜRE SONA ERDİ

Şimdi ekranlarda bir standart plakayı görüyoruz. Mesela Şoförler Odası tarafından basılan standart bir plaka bu şekilde. Burada standart bir plakada olması gerekenler de ekranda gözüküyor. Mesela mühür olması gerekiyor, dalgalı şerit olması gerekiyor, yansıtıcı zemin, reflektör diyoruz, onun olması gerekiyor. 2024 yılındaki değişikliklerden sonra TR hologramı, karekod ve bayrak hologramı gibi bir plakada bulunması gereken özellikler var. Bu standart ve kurallara uygun bir plaka. Biliyorsunuz plaka basma yetkisi de Şoförler Odasına verilmiş.

Şimdi bazı plakalarda bu standart plakanın dışına çıkılıyor. Mesela bir görselde görüyorsunuz, Şoförler Odası kendisi bir ilan asmış. Orada "Özel kalıplı plaka basımı vardır" diyor. Siz Şoförler Odasına gidiyorsunuz plaka bastırmaya, size iki tane tercih sunuluyor. Birisi standart plaka, birisi de bunun dışına çıkılmış olup da biraz daha kalın harflerle veya sayılarla yazılmış bir plaka. Bu da Şoförler Odası tarafından basılıyor. Bu ikinci plaka türü de. Bir Şoförler Odası tarafından basılan bir üçüncü plaka daha var. Onu ekranda gösteremiyoruz.

Biz İçişleri Bakanlığı olarak Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı olarak Şoförler Odası tarafından basılan standart veya standart dışı plakaları kabul ediyoruz. Niye? Çünkü vatandaş Şoförler Odasına gitmiş, plaka almak için kendisine iki tane seçenek sunulmuş, o da onlardan birini tercih etmiş. Bu plakanın üzerinde bütün güvenlik unsurları, mühür yer alıyor. Vatandaş da tercihine göre birisi daha ucuz, diğeri biraz daha diğerine göre fiyatı yüksek, tercih etmiş. Biz bundan dolayı insanların, şoförlerin veya işte araç sahiplerinin cezalandırılmasını adil bulmuyoruz. Şoförler Odası kendisine bu şekilde bir imkan, tercih imkanı verdiğinden dolayı.

"BU PLAKALAR TERÖR EYLEMLERİNDE KULLANILABİLİYOR"

Asıl işte problem olan plaka şu, sayılar mesela farklı, yönetmelikte bu şekilde tarif edilmemiş ve şu plakada gördüğünüz gibi herhangi bir mühür de yok. Bunu mesela siz herhangi bir tabelacıda, reklam firmasında veya internetten sipariş vermek suretiyle de bastırabiliyorsunuz. Bunda herhangi mühür yok, karekod yok, güvenlik işaretleri yok, yazı karakterleri arasında herhangi bir açıklık yok. Bunun sakıncası ne? Bunun sakıncası şu; bu plakalar terör eylemlerinde kullanılabiliyor, uyuşturucu naklinde kullanılabiliyor, düzensiz göçmen hadiselerinde, kaçakçılığında kullanılabiliyor. Çünkü bu plakaları EDS'ler veya PTS'ler, plaka tanıma sistemleri okuyamıyor, tanımlayamıyor. Dolayısıyla bunların da suçta kullanıldığı tespit edildiği için kanun koyucu bunları belli bir yaptırıma, müeyyideye bağlamış. Bunun cezası 140 bin lira.

"BU GERÇEK BİR PLAKA DEĞİL"

Biz kanun yürürlüğe girdi, 27 Şubat tarihinde. Bununla ilgili vatandaşımız mağdur olmasın diye çünkü bir anda Şoförler Odasına, noterlere, trafik şubelerine akın ettiler, mağdur olmasın diye 1 Nisan'a kadar süre vermiştik. Dediğim gibi diğer plakalarda herhangi bir sorun yok. Şoförler Odasından alınanlarda ama az önce gösterdiğim APP plaka dediğimiz herhangi bir güvenlik unsurunu taşımayan, mührü olmayan plakaların bugün itibariyle değiştirilmesi gerekiyordu. Dolayısıyla benim sürücülerimize, araç sahiplerine tavsiyem, bu şekilde APP plaka kullananların hemen plakalarını değiştirmeleri. Değiştirmeleri için de adımları şu şekilde; bunlar sahte plaka olduğu için kolluğa gidip kayıp plaka veri girişi yapmaları gerekiyor. Çünkü bu gerçek bir plaka değil.

"VATANDAŞLARIMIZA REHBERLİK YAPMAYA DEVAM EDECEĞİZ"

Toplumdaki huzursuzluk yaratan konulardan birisi de ses sistemleri ile ilgiliydi. Vatandaş genelde diğer trafik düzenlemelerini benimsedi, onların uygun olduğunu. Yani bu toplum vicdanında da bir karşılık buldu ama multimedya sistemlerinin veya çoklu ortamda deniyor. Bunlarla ilgili bir açıklama yapmak istiyorum. Bu da kafa karışıklığına sebebiyet veren konulardan birisi. Bununla ilgili kanun yönetmelikle bir düzenleme yapılacağını söylüyor. Burada da temel alınan, yani esas alınan husus şu: Görüntü sistemleri ile ilgili bir sürücünün görüş açısını etkilemeyecek. Bu ekran sistemleri, müzik sistemleri, ses ve görüntü sistemleri dediğimiz konu. İkincisi de sürücünün dikkatini dağıtmayacak.

Bu ikisinin gerçekleşmesi gerekiyor. Tabii yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş kanunda. Şu anda yönetmelik çalışmalarımız devam ediyor. Nisan ayının sonuna kadar da yönetmeliği çıkaracağız, bu ekran sistemleriyle, ses ve görüntü sistemleriyle ilgili. Dolayısıyla yönetmelik çıkarıncaya kadar bu konuda vatandaşlarımıza rehberlik yapmaya devam edeceğiz. Yani herhangi bir şekilde ceza uygulamayacağız.

"GÖRÜNTÜ VE SES SİSTEMLERİ KONUSUNDA ÇALIŞIYORUZ"

Bunu yönetmelikte hangi görüntü ve ses sistemlerinin yasaya aykırı olduğunu da açık, anlaşılır, net, objektif bir şekilde belirleyeceğiz ve ondan sonra muhtemelen mayıs ayı gibi yönetmeliğimizi de çıkarıp uygulamaya başlayacağız. Dediğim gibi, yönetmelik çıkıncaya kadar görüntü sistemleri ile ilgili rehberlik çalışmalarımız devam edecek. Yani bu konunun da önemli olduğundan dolayı bilinmesinde fayda var çünkü bir kafa karışıklığı vardı. Hangi ekranlar görüntüye yani bakış açısını engelliyor, hangileri engellemiyor?

Yani şimdi ben de görüyorum bazen araçlarda örneğin sonradan takılmış tabletler var. Oldukça büyük. Sürücü onunla maç izliyor, dizi izliyor. Sosyal medyadan mesela video indiriyor, onları seyrediyor. Yani bir yandan araç kullanıyor, bir yandan da onları izliyor. Yani böyle bir sürücünün dikkatinin dağılmaması mümkün mü? Zaten kazaların büyük bir çoğunluğu da bir anlık dikkatsizlikten dolayı olmuyor mu? Onun için kanun koyucu, yani bunun da önüne geçmek için bunları bir düzenleme gereği hissetmiş. Yani dolayısıyla bunlar da yönetmelikle düzenlenecek. Yine hedefimiz aynı: Can kayıplarını azaltmak. Yani bir tane bile olsa biz bir tane can kaybını bile azaltabilsek bu noktada kendimizi başarılı kabul edeceğiz. Yani bütün düzenlemelerimizin sebebi tamamen buna yönelik."

"DEVLET POLİTİKASINA DÖNÜŞMÜŞTÜR"

'Bu girizgâhtan sonra terörsüz Türkiye ile ilgili konudan devam edelim' diyen Çiftçi, "Terörsüz Türkiye hedefi; Muhterem Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliği ve dirayetiyle, Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Dr. Devlet Bahçeli'nin de güçlü desteğiyle şekillenen bir Cumhur İttifakı iradesidir. Zaman içerisinde bu irade, milletimizin beklentileriyle de örtüşmüş, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde de bir karşılık bulmuş ve nihayetinde TBMM'de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu da bu konuda Sayın Meclis Başkanımızın başkanlığında güzel bir çalışma yürütmüştür. Bu irade nihayetinde devletimizin bir politikası haline dönüşmüştür; artık bugün bir devlet politikası haline geliyor" ifadelerini kullandı.

Bakan Çiftçi, şöyle devam etti: "Bu süreçte işin meclis boyutu vardı, meclis boyutunu Meclis Başkanımız ve komisyon yürüttüler. Yürütme kısmında Sayın Cumhurbaşkanımızın başkanlığında; Dışişleri Bakanımız, Milli Savunma Bakanımız, MİT Başkanımız güzel bir süreç yürüttüler, güzel başarılı çalışmalara imza attılar. Biz de İçişleri Bakanlığı olarak bu çalışmalara güçlü bir şekilde destek veriyoruz. Ben bugüne kadar yürütülen başarılı çalışmalardan dolayı hem Türkiye Büyük Millet Meclisi'mize hem Sayın Cumhurbaşkanımıza hem de bakanlıklarımıza, MİT Başkanımıza bu noktada teşekkür ediyorum; gerçekten önemli bir süreç yürütüyorlar."

"SÜRECİ DESTEKLİYORUZ"

İçişleri Bakanlığı olarak bu süreci desteklediklerini belirten Çiftçi, "Biz de çalışmalar yürütüyoruz. En azından kendi sınırlarımız içerisinde, milli sınırlarımız içerisinde de sürecin sabote edilmemesi, akamete uğramaması noktasında yine terörle ilgili çalışmalara, operasyonlarımıza devam ediyoruz. Çünkü sürecin akamete uğramaması lazım, başarısız olmaması lazım. Bu sefer bunu sonuca ulaştırmamız gerekiyor. Bu noktada da ülkemiz hakikaten yıllardır terörle mücadele konusunda başarılı çalışmalar yürütmüş, bu konuda başarısını da ispatlamış bir ülke. Örnek verecek olursak; mesela PKK terör örgütüyle 40 yıldır bir mücadele yürüttük. Zaten terörsüz Türkiye, terörsüz bölge sürecinin en önemli adımlarından birisi de PKK ile ilgili süreci tamamlamak, örgütü tasfiye etmek, bu beladan bu prangadan ülkemizi kurtarmak" şeklinde konuştu.

"PKK İLE MÜCADELE KONUSUNDA 390 OPERASYONUMUZ OLDU"

Mücadele yürütülürken ülkemizin terörle mücadele konusunda başarılı işlere imza attığını söyleyen Çiftçi, "Bugün iyi bir noktadayız. Yalnız sadece PKK ile mücadelede değil; aynı zamanda FETÖ ile mücadelede, dini istismar eden gruplarla, mesela DEAŞ'ı bunların içerisinde sayabiliriz, mücadele bunun bir parçası. Yine sol marjinal gruplar da terörle mücadelenin kapsamındaydı. Dolayısıyla hem PKK'yla mücadelede, FETÖ ile mücadelede, DEAŞ'la mücadelede ülkemiz değer mücadelede de kıymetli bir tecrübeye sahip. İnşallah bu tecrübeyle beraber bu süreci güzel bir şekilde yönetip bunu da başarıya ulaştırmak istiyoruz. Mesela örnek verecek olursak sadece bu yıl için söylüyorum. Yılbaşından bugüne kadar PKK ile mücadele konusunda bizim İçişleri Bakanlığı olarak 390 tane operasyonumuz oldu" dedi.

"SOKAK ÇETELERİ İLE ETKİN BİR ŞEKİLDE MÜCADELE EDECEĞİZ"

Sokak çeteleri ile ilgili konuşan Bakan Çiftçi, şu ifadeleri kullandı:

"Şimdi ben göreve başlayalı yaklaşık 1,5 ay oldu. 1,5 aydır İçişleri Bakanlığı görevini yürütüyorum. Göreve başladığımız dönemlerde 2026 yılını sokak çeteleri ile mücadele yılı ilan etmiştik. Bununla beraber başladık. Sadece sokak çeteleri ile değil, aynı zamanda uyuşturucuyla mücadele yılı da. Yani benden önce de zaten bu çalışmalar vardı. Bu mücadele devam ediyordu. Biraz daha çalışmalara yoğunluk kazandıracağız. Daha da sahayı baskılamaya devam edeceğiz, operasyonlarımızı arttıracağız. Biz istiyoruz ki yani sokaklarımızda herhangi bir şekilde sokak çeteleri istedikleri gibi at oynatamasınlar.

Yani bu konuda insanımızı huzursuz etmesinler. Sosyal medyaya çıkıp böyle eleman devşiriyorlar, ilan veriyorlar, insanımızı tedirgin ediyorlar. Bu noktada biz 2026 yılında sokak çeteleri ile etkin bir şekilde mücadele edeceğiz. Yani bunu mutlaka ilerleyen dönemlerde insanımız da görecek. Mesela geçtiğimiz hafta itibariyle 81 ilimizde toplamda 350 kişinin gözaltına alındığı büyük bir operasyon gerçekleştirdik. Kaçakçılık Ve Organize Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığımız bunu yaptı. Bundan sonra da bu tür etkinliklerimiz devam edecek. Operasyonlarımız devam edecek. Sokak çetelerine, uyuşturucu baronlarına veya bunun ticaretini yapan kişilere sahada, alanda yer bırakmayacağız. Mesela bu sene yine yılbaşından bugüne kadar bu 3 aylık dönem içerisinde sokak çetelerine yönelik olarak toplamda 215 sokak çetesine 581 operasyon gerçekleştirdik.

"MÜCADELEYİ BÜYÜTEREK DEVAM EDECEĞİZ"

Tabii önümüzdeki dönemde de bunların finans kaynaklarına, lojistik ağlarına, silahlı yapılanmalarına ve sosyal medya uzantılarına karşı da mücadeleyi daha da büyüterek devam edeceğiz.

Gayemiz burada vatandaşımızın huzurunu, güvenliğini sağlamak. Biz İçişleri Bakanlığıyız. Vatandaşımızın huzurundan, güvenliğinden, birinci derece can ve mal güvenliğinden biz sorumluyuz. Dolayısıyla sokakta suçtan dolayı güç devşiren her tür çete, yapı, oluşum her neyse karşılarında İçişleri Bakanlığımızı, devletimizin kararlı gücünü bulacak, bulmaya devam edecek.

"SOKAK HAYVANLARININ YÜZDE 75'İ TOPLANMIŞ DURUMDA"

Şimdi geçen sene önceki bakanımızın döneminde sokak hayvanları ile ilgili süreç başladı. Yani belki mart, nisan aylarında bu süreç başladı. Şu anda 51 tane il özel idaresinin olduğu ilimiz var. Bunlar da zaten 51 ilimizde bu yüzde 100 bütün sahipsiz sokak hayvanları toplandı, barınaklara alındı veya doğal yaşam alanlarında bu hayvanlara bakılıyor. Bir de 30 tane büyükşehirimiz var. Onlarda süreç biraz daha sonra başladı. Yani ilk önce 51 ilimizde başladı, sonra büyükşehirlerde süreç başladı. Büyükşehirlerde de yüzde 64'ü toplanmış durumda."

#Mustafa Çiftçi