NEBİ MİŞ

Antalya'da iklim zirvesi devam ediyor. Zirve 9 Kasım'da açıldı. Liderler zirvesi, 11-12 Kasım arasındaydı. Zirve alanını ziyaret edenlerin yakından gördüğü gibi, Antalya'daki organizasyon, önceki iklim zirvelerine göre birçok bakımdan öne çıktı. Daha önceki zirvelerinin bazısını yerinde takip etmiş biri olarak, hem organizasyon, hem zirvenin yapıldığı yerleşke mimarisi, hem de diğer hizmetler olarak Antalya Zirvesi'nin açık ara önde olduğunu söyleyebilirim. Antalya Zirvesi'nin diplomatik tasarımı da önceki zirvelerden farklıydı. Türkiye COP başkanlığını üstlenirken Avusturalya resmi müzakereleri yönetti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve COP31 dönem başkanı Murat Kurum zirveye çok iyi hazırlanmış. Antalya Expo'nun mevcut altyapısı üzerine COP31 için yeni bir yerleşke düzeni kurulmuş. Gelecekteki zirvelerde ve diğer organizasyonlarda da kullanılmak üzere alana kalıcı yapılar kazandırılmış. Antalya Zirvesi hem lider düzeyindeki temsil hem de toplam katılım bakımından bugüne kadarki en büyük COP zirvesi olmaya aday. İklim zirveleri genellikle geniş katılımlı ve bir haftadan fazla süren büyük organizasyonlardır. Her zirvede birçok sorun tartışılır, çözüm önerileri sunulur. Ülkeler çeşitli taahhütlerde de bulunur. Ancak birçok ülke önceki zirvelerde verdiği sözleri henüz yerine getirmedi.

COP31'DE 'ÇEVRE SOYKIRIMI VURGUSU
Bugün uluslararası krizlerin çözümünde yaşanan tıkanmanın bir benzeri iklim alanında da görülüyor. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki eşitsizlikler, büyük güç rekabeti, siyasi görüş ayrılıkları ve yeşil dönüşümün sağlayacağı ekonomik kazançları paylaşma mücadelesi bu alanda da belirleyici. Türkiye, bu sorunları gözeterek uygulamayı zirve gündeminin merkezine yerleştirdi. İklim hedeflerinin sektörler düzeyinde ölçülebilir adımlara nasıl dönüştürülebileceğini tartışmaya açtı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, liderler zirvesinin açılışında dünyanın dikkatini çeken çok güçlü bir konuşma yaptı. İklim adaleti çağrısını Gazze'de yaşanan çevre soykırımı ile ilişkilendirerek İsrail'in Filistinlilere yönelik soykırımını iklim diplomasisinin merkezine taşıdı. Sıfır atık, Türkiye'nin ev sahibi olarak uluslararası gündeme taşıdığı en somut ve görünür başlıklardan biriydi. Emine Erdoğan Hanımefendi'nin öncülüğünde 2017'de başlayan Sıfır Atık Hareketi, Türkiye'nin girişimiyle BM Genel Kurulunun 30 Mart'ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etmesiyle uluslararası bir zemin kazanmıştı. Emine Erdoğan, BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Danışma Kurulu Başkanı olarak Antalya'da "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan" konulu liderler toplantısında konuştu. Katı atık miktarlarını azaltmak için yeni hedefler belirlendi.

ÖRNEK LİDER DİPLOMASİSİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uluslararası zirveleri ikili lider diplomasisi için en etkin kullanan liderlerin başında geliyor. Ayrı ayrı planlandığında her biri seyahat ve protokol hazırlığı gerektiren görüşmeleri uluslararası zirve marjlarında arka arakaya yapabiliyor. Bu sayede zamandan tasarruf sağlanıyor ve organizasyon maliyetleri düşüyor. Bu çalışma tarız da resmi ziyaret takviminde sıra bekleyecek konuların liderler düzeyinde daha erkene alınmasını mümkün kılıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu bağlamda Antalya İklim Zirvesi'nde iki gün içinde şu ana kadar 10'dan fazla ikili ya da heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.
İran-ABD savaşından Afrika Boynuzu ülkelerinin sorunlarına, Kafkasya'da barışın korunmasından Balkanların istikrarına kadar bir çok önemli konuyu muhatapları ile bir kez daha görüştü. İklim politikası açısından Antalya'dan çıkabilecek en değerli sonuçlardan biri, ülkelerin iklim taahhütlerini hayata geçirmesini kolaylaştıracak bir mekanizmanın kurulmasıdır. Türkiye'nin COP31 başkanlığında önerdiği İklim Uygulama Köprüsü bu açıdan önem taşıyor. Bu girişim, ulusal planlardaki hedeflerin teknik hazırlığı tamamlanmış ve finansmana erişebilen projelere dönüştürülmesini amaçlıyor. Türkiye bu yıl önemli uluslararası zirvelere ev sahipliği yaptı. Antalya İklim Zirvesi'ni de dünyanın dikkatini çekecek bir başarı ile sürdürüyor.