BERCAN TUTAR

Batı'nın dünyaya dayattığı neoliberal piyasa uygarlığının içine girdiği darboğaz her geçen daha da derinleşiyor. ABD Başkanı Donald Trump gibi popülist siyasetin sembolü olarak kabul edilen aktörlerin iktidara gelişiyle beliren umut kısa sürede yok oldu.
Zira Trump ile birlikte Avrupa'daki ve Latin Amerika'daki sağın yükselişiyle birlikte şu yorumlar öne çıkmaya başlamıştı...
"Hegemonik ölüm döşeğinde olan Batı aslında 'küreselci ve liberal Batı'dır. 'Muhafazakâr Batı' ise aksine çöküş değil yükseliş trendinde..."
Bir bakıma, Batı'nın krizinden bahsedilirken hemen "Hangi Batı?" denilerek karşı argümanlar devreye giriyordu.
Ancak Trump ile temsil edilen muhafazakâr Batı'nın 3 Kasım'daki yenilgisinden sonra Atlantik'in her iki yakasında da yeniden karamsarlık rüzgârlarının estiğini görüyoruz.
Bunun en büyük nedeni bana göre Trump'ın Rusya ve Çin ile vardığı 'modus vivendi'nin (geçici uzlaşının) daha başlamadan sona erme ihtimalinin artması. Fakat geçici uzlaşı sona erse de korkulan III. Dünya Savaşı senaryosunun gerçekleşmesi biraz zor.

***

Çünkü büyük güçlerin birbirlerine karşı savaş balatalarını çekmesi şu süreçte jeo-politik intihar olarak görülüyor. O yüzden ya vekil güçler üzerinden kozlarını paylaşıyorlar ya da daha zayıf bir aktöre doğrudan saldırı yolunu seçiyorlar.
Fakat ikinci seçeneğin de çıkmaz sokak olduğu ortaya çıktı. Nitekim Ukrayna ve İran savaşlarıyla Gazze'deki soykırım bize emperyal güçlerin ister tek başına ister kollektif olsun artık çatışmaları kazanma döneminin tarihe karıştığını gösteriyor. Zira mücadelelerin mahiyeti değişti.
Zira hegemon ve üstün güçlerden çok yeni teknolojiler artık asimetrik direniş yöntemlerini kullanan aktörlere daha fazla avantaj sunuyor.
Küresel Kuzey'deki Avrupa ve ABD ile Küresel Güney'deki Rusya ve Çin gibi aktörlerin 'belirleyicilikleri' sarsılıyor. Haliyle bu saatten sonra kaos ve savaş peşinde koşanların sonu 'pompalı tüfekle fıçıda balık vuran' sadist çılgınlardan farklı olmayacak.
Bu yüzden küresel siyasetin efendileri artık 'idareye vaziyet etmekten çok vaziyeti idare etmeye' çalışıyor. Çünkü reel sosyalizmden sonra reel-kapitalizmin de çöküş sürecindeyiz.

***

Bir bakıma Batı için korkulan oluyor. Demokrasi, ulus devlet ve liberalizmin saç ayakları üzerindeki kapitalist modelin sömürü ve faşizmden başka bir yere demirleyemediği artık kendi taraftarlarınca da itiraf ediliyor.
Ahlak, hukuk, siyaset, ekonomi, teknik, bilim ve sanatın birbirinden ayrı tutulduğu zamanlar geride kaldı. Modernistlerle post-yapısalcı ekolojistlerin Susan Sontag'ın Büyüleyici Faşizm'inde buluştuğu bir aşamadayız. Post-liberalizm doktrinleri bu nedenle artık istihzayla karşılanıyor.
Çünkü Batı'da yükselen yeni sağ ve yeni popülist zihniyetin Doğu'nun zenginliklerini talan etmek isteyen talancı Haçlılardan pek bir farkı yok. Batı'daki yeni faşizan anlayışın bahanesi de ataları gibi Kutsal Kâse. Hani o Hz. İsa'nın Son Akşam Yemeği'nde kullandığı ve çarmıhtan akan kanını topladığı iddia edilen efsanevi Kâse.
Haçlılar, Kutsal Kâse'yi bulma bahanesiyle Doğu'yu talan ettiler. Şimdiki faşizan torunları da aynı saiklerle hareket ediyor. Fakat Kâse'yi bulmak öyle Wagner'in Parsifal'ini seyrederek olacak şey değil.
Unutmayalım ki Haçlıları bozguna uğratan Selahaddinler hâlâ yaşıyor. Şimdiki Haçlıların karşısında da Selahaddin ve Kılıçarslanların torunları var. Dolayısıyla parsifalci Haçlıların işi çok zor. Yine hüsrana uğrayacaklar.