NEBİ MİŞ

20 Kasım 2026

Yerel yönetimlerde acil reform ihtiyacı

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, genişletilmiş il başkanları toplantısında yaptığı açıklamada yerel yönetimler reformu hazırlıklarında belirli bir aşamaya gelindiğini söyledi. Reformların beş temel başlık altında çok boyutlu ve titiz bir şekilde devam ettiğini belirtti.
Bu beş başlık genel olarak, belediyelerde denetimin güçlendirilmesi, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık, borçlanma ve personel harcamalarının disipline edilmesi, büyükşehirlerle ilçe belediyeleri arasındaki görev ve yetki paylaşımının netleştirilmesi olarak ifade edildi.
AK Parti iktidara geldiği dönemde gecikmiş ve biriken sorunlara çözüm üretmek için reform siyasetini önceledi. Zamanında üretilemeyen çözümler, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını engelliyordu. Bütçe açığının önemli nedenlerinden biri, verimsiz kamu harcamalarıydı. Kamu personelinin iş yapma performansında sorunlar vardı.
Denetim mekanizmalarının yetersizliğinden dolayı, yozlaşma ve yolsuzluk artmıştı. Bürokratik direnç ve kronikleşen sorunlar, siyasi iradenin reform yapmasını engelliyordu.
Kamu yönetimindeki her sorun, yerel yönetimler düzeyine inildiğinde daha da içinden çıkılmaz hale gelmişti.
AK Parti kadrolarının ve lideri Erdoğan'ın yerel yönetimlerde edindiği tecrübe, sorunlara üretilecek çözümler konusunda yol haritasını kolaylaştırdı. Yerel yönetimlerden gelen kadrolar, hizmet üretmenin ve yatırım yapmanın önündeki idari ve mali engelleri bizzat deneyimlemişlerdi.
Yerelden edinilen tecrübe, iktidara gelindiğinde reform gündeminin hazırlanmasını kolaylaştırdı. Toplumsal taleplere ve günün ihtiyaçlarına verilecek cevaplar belliydi.
Bu bağlamda AK Parti, kapsamlı bir mevzuat dönüşümünü yıllara sari olarak gerçekleştirdi. 2003'te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 2004'te 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 2005'te 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu kabul edildi.
Bu kanunlarla yerel yönetimin görevleri, teşkilatlanması, mali yönetimi ve katılım mekanizmaları yeniden düzenlendi. Genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan paylara ilişkin düzenlemeler ve altyapı destekleri de bu dönüşümü tamamladı.
Yine 2012'de kabul edilen 6360 sayılı Kanun ile büyükşehir sisteminin ölçeği değiştirildi. İl sınırlarını esas alan modelle, planlama ve hizmet bütünlüğünün sağlanması hedeflendi. Tabii ki her düzenlemede öngörülemeyen imalat hataları olur.
Bugün için sadece Türkiye'de değil, tüm dünyada kamu politikasının yapımı ve yeni ihtiyaçları ile ilgili farklı tartışmalar var. Özellikle dijitalleşme, nüfus mobilizasyonu ve şehirlerin artan nüfusu mevzuatta yeni gereklilikleri doğurdu. Teknolojik değişimin hızına mevcut mevzuat cevap vermez oldu.
Özellikle son birkaç yıldır, belediyelerde rüşvet, yolsuzluk ve irtikap iddiaları denetim eksikliklerini yeniden gündeme getirdi. Kamu kaynağını koruyacak ve usulsüzlüklerin erken aşamada tespit edebilecek kurumsal ve yasal mevzuat reformu ertelenmez bir zorunluluk haline geldi.
Sayıştay denetiminin geliştirilmesi, ilave denetim mekanizmalarının oluşturulması, mali izleme sisteminin iyileştirilmesi, yetki karmaşalarının önlenmesi, yine mali açıdan zorlanan belediyeler için ek düzenlemelerin hayata geçirilmesi gibi konularda düzenlemelerin yapılması şart.
Ayrıca belediye şirketlerinin denetimi, belediye bütçesinde belirlenen personel harcamalarının oranının mevzuatın açıklarından yararlanılarak aşılması, seçim dönemini aşan borçlanmalar, gayrimenkul satışları gibi alanlarda yeni yasal düzlenmeye ihtiyaç var.
Rüşvet, irtikap ve usulsüzlüklerin önüne geçecek mevzuatla birlikte, personel politikası öncelikli alanlardan biri. Bazı belediyelerin bütçesinin tamamı nerdeyse personel giderlerine harcanıyor. Çünkü hizmet ihtiyacı ile ilişkilendirilmeyen istihdam, belediye bütçesine ağır yükler getiriyor. Popülist politikalar neticesinde bütçe daraldığı için şehirlerin bugünden yapılması gereken yatırımları erteleniyor.
Reformlar, günün ihtiyaçlarına göre yapılır. Hızlı değişim ve dönüşüm yeni ihtiyaçları ortaya çıkarır. Şehirlerin bugün için ihtiyaç duyduğu altyapı yatırımları zamanında yapılmaz ise gelecekte maliyeti çok daha büyük olur. Örneğin İstanbul'a sadece Marmaray, Avrasya Tüneli, üçüncü köprü, Osmangazi Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu zamanında yapılmasaydı bugün İstanbul yaşanılmaz bir şehir olurdu.
Dolayısıyla, ortaya çıkan sorunlara ve reform ihtiyacına muhalefet ya da iktidar penceresinden bakmamak gerekir. Yerel yönetimler reformu bir an önce hayata geçirilmelidir.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubu’na aittir. Kaynak gösterilse veya habere aktif link verilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir bölümü kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayın.
X
Sitelerimizde reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yürütülmesi amaçları ile çerezler kullanılmaktadır.

Bu çerezler, kullanıcıların tarayıcı ve cihazlarını tanımlayarak çalışır.

İnternet sitemizin düzgün çalışması, kişiselleştirilmiş reklam deneyimi, internet sitemizi optimize edebilmemiz, ziyaret tercihlerinizi hatırlayabilmemiz için veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız.

Bu çerezlere izin vermeniz halinde sizlere özel kişiselleştirilmiş reklamlar sunabilir, sayfalarımızda sizlere daha iyi reklam deneyimi yaşatabiliriz. Bunu yaparken amacımızın size daha iyi reklam bir deneyimi sunmak olduğunu ve sizlere en iyi içerikleri sunabilmek adına elimizden gelen çabayı gösterdiğimizi ve bu noktada, reklamların maliyetlerimizi karşılamak noktasında tek gelir kalemimiz olduğunu sizlere hatırlatmak isteriz.