ABD'den iade edilen Zeugma mozaik paneli evine kavuştu! Bakan Ersoy: "Tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyoruz"

ABD'den Türkiye'ye iadesi sağlanan Zeugma kökenli 13'üncü mozaik paneli evine kavuştu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, tarihî eserin ait olduğu yere yerleştirilmesi programında yaptığı konuşmada, kültür varlıklarının korunması ve ait olduğu topraklara kazandırılmasına yönelik yürütülen çalışmaların bilimsel araştırma, hukuki süreçler ve uluslararası iş birliğiyle sürdürüldüğünü söyledi. Ersoy, törende tarih sayfalarındaki boşlukları doldurduklarını vurguladı. 13'üncü panelin ait olduğu yere yerleştirilmesi töreninde, Gaziantep Valisi Kemal Çeber, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, AK Parti Gaziantep İl Başkanı Fatih Muhaddis Fedaioğlu, Milliyetçi Hareket Partisi Gaziantep İl Başkanı Mehmet Sait Kılıç, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılıkla Mücadelede Dairesi Başkanı Zeynep Boz de yer aldı. 13'ÜNCÜ PANEL ANA VATANINA DÖNDÜ Gaziantep'in medeniyetler tarihindeki önemine dikkati çeken Bakan Ersoy, halk arasında 'Çingene Kızı' olarak bilinen mozaiğin koparılan parçalarından 13'üncüsünün yeniden ait olduğu topraklara kazandırılmasının kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalar açısından önemli bir örnek olduğunu ifade etti. Ersoy, Zeugma'nın Doğu ile Batı'yı buluşturan önemli bir Roma kenti olduğunu, kamuoyunda 'Çingene Kızı' olarak tanınan figürün ise bugün yalnızca Gaziantep'in değil, Türkiye'nin dünyaya açılan en önemli kültürel simgelerinden biri haline geldiğini belirtti. 1960'lı yıllarda gerçekleştirilen kaçak kazılar sonucunda aynı kompozisyona ait çok sayıda panelin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını hatırlatan Ersoy, 2018 yılında ABD'deki Bovling Griin Eyalet Üniversitesinde bulunan aynı taban mozaiğine ait 12 panelin Türkiye'ye getirildiğini ve Zeugma Mozaik Müzesi'nde yeniden ziyaretçilerle buluşturulduğunu anımsattı. Bu iadenin ardından Gaziantep Büyükşehir Belediyesinin katkılarıyla Gaziantepli ustalar tarafından Fırat taşlarından hazırlanan replikaların Gaziantep Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarında tamamlanarak 2022 yılında Bovling Griin Eyalet Üniversitesine teslim edildiğini aktaran Ersoy, bunun kültürel miras üzerinden kurulan iş birliğinin anlamlı bir örneği olduğunu ifade etti. ESERİ ZEUGMA MOZAİK MÜZESİNE KAZANDIRMANIN MUTLULUĞUNU YAŞIYORUZ Bakan Ersoy konuşmasında, 13'üncü panelin Türkiye'ye dönüş sürecini de ayrıntılarıyla anlatarak şunları kaydetti: 'Bugün aynı kompozisyona ait, milattan sonra 2'nci ve 3'üncü yüzyıllara tarihli 13'üncü paneli Zeugma Mozaik Müzemize kazandırmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Panelin bu büyük kompozisyona ait olabileceği, Grenoble Alp Üniversitesinden Dr. Camila Felag'ın araştırmaları ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay'ın bilimsel değerlendirmeleriyle ortaya konulmuştur. Yapılan araştırmalarda panelin satışa konu edildiğini belirledik. Uluslararası müzayede takip çalışmaları sırasında panelin yeniden satışa sunulduğunu tespit ettik. Bunun üzerine iade girişimimizi gecikmeksizin yeniledik. Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi tarafından yürütülen sürecin başarıyla tamamlanmasıyla da eserin ülkemize iadesini sağladık.' Ersoy, bu sürecin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelenin bilimsel araştırmalar, hukuki mekanizmalar ve uluslararası iş birliğiyle eş güdüm içinde yürütülmesinin önemini bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi. ABD İLE İŞ BİRLİĞİ VURGUSU Kültür varlıklarının korunması alanında ABD ile yürütülen iş birliğinin son yıllarda çok sayıda eserin ana vatanına dönmesini sağladığını belirten Ersoy, 2021 yılında imzalanan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı'nın bu mücadelede önemli bir araç olduğunu ifade etti. Mutabakatın bu yıl yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını açıklayan Ersoy, bunun iki ülke arasındaki karşılıklı güvene dayalı iş birliğinin güçlenerek devam ettiğinin somut göstergesi olduğunu dile getirdi. Bakan Ersoy, New York Manhattan Bölge Savcılığı ile ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimiyle 2021 yılından bu yana yürütülen ortak çalışmalar sayesinde Boubon Antik Kenti kökenli çok sayıda eserin Türkiye'ye kazandırıldığını belirterek Lucius Verus, Septimius Severus ve 65 yıllık mücadelenin ardından iadesi sağlanan Marcus Aurelius heykelinin de bu çalışmalar kapsamında ana vatanına döndüğünü kaydetti. Soruşturmaların ve Anadolu kökenli eserlerin izinin sürülmesine yönelik çalışmaların halen sürdüğünü ifade eden Ersoy, önümüzdeki dönemde yeni iadelerin gerçekleşeceğine inandıklarını söyledi. SATORNİLE STELİNİ HATIRLATTI Bakan Ersoy, kültür varlıklarının dönüş sürecinin yalnızca ABD ile sınırlı olmadığını belirterek Zeugma Antik Kenti'nden kaçırılan ve kamuoyunda 'Satornila Steli' olarak bilinen mezar stelinin de İtalya makamları ve Dışişleri Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar sonucunda 2023 yılında Türkiye'ye kazandırıldığını hatırlattı. Satornila Steli'nin yaklaşık 1800 yıl öncesinden günümüze ulaşan önemli bir bilimsel kaynak olduğunu belirten Ersoy, bu eserin de bugün iadesi sağlanan mozaik paneller gibi ait olduğu topraklara döndüğünü vurguladı. SADECE MOZAİĞİ DEĞİL HAFIZAYI DA TAMAMLIYORUZ Bakan Ersoy, iadesi sağlanan panelin yalnızca tek bir eserin dönüşü anlamına gelmediğini belirterek şu ifadeleri kullandı: 'Her kültür varlığının kendine özgü bir hikâyesi, ait olduğu bir bağlam ve tamamladığı bir bütün vardır. Bugün iadesini sağladığımız mozaik panel de yalnızca tek bir eserin dönüşü değil, büyük bir kompozisyonun eksik kalan bir parçasının yeniden yerine kavuşmasıdır. Dünyanın en büyük mozaik müzelerinden biri olan Gaziantep Zeugma Mozaik Müzemizin koleksiyonuna katılan bu panel, Zeugma mozaiklerinin bilimsel açıdan daha bütüncül biçimde incelenmesine imkân sağlayan ve kompozisyonun kendi bağlamı içinde yeniden değerlendirilmesine katkı sunan önemli bir kazanımdır. Eksik parçalar yerine döndükçe yalnızca bir mozaiği tamamlamıyor; zedelenen bir hafızayı onarıyor, tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyor ve bir kültürel değeri ait olduğu değerler bütünüyle bir araya getiriyoruz.' 13 BİN 454 ESER TÜRKİYE'YE KAZANDIRILDI Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadeleyi büyük bir kararlılıkla sürdürdüklerini vurgulayan Ersoy, ilgili kurumlar, kolluk kuvvetleri, adli makamlar, bilim insanları ve uluslararası paydaşlarla güçlü bir iş birliği yürüttüklerini söyledi. Türkiye'nin bugün kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede dünyada örnek gösterilen ülkeler arasında yer aldığını belirten Ersoy, 2002 yılından bu yana 13 bin 454 kültür varlığının ülkeye kazandırıldığını, bunların 9 bin 139'unun son sekiz yılda gerçekleştirildiğini açıkladı. Ersoy, sözlerini şöyle tamamladı: 'Bizim bu mücadeledeki asli hedefimiz; kültür varlığı kaçakçılığına karşı önleyici ve bütüncül bir mücadele anlayışını hem toplumsal bilinç ve farkındalık hem kurumsal iş birliği ve uygulama noktasında ülkemize kazandırmak; bunu kalıcı ve sürdürülebilir kılmaktır. Bu topraklardan yasa dışı yollarla çıkarılmış her kültür varlığı ait olduğu topraklara dönene kadar aynı azim, aynı inanç ve aynı kararlılıkla çalışmayı sürdüreceğiz.'

ABD'den iade edilen Zeugma mozaik paneli evine kavuştu! Bakan Ersoy: "Tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyoruz"

EN SON HABERLER