Mehmet Akif Ersoy Göğüs, Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Klinik Sorumlusu Prof. Dr. Mehmet Ertürk, '12-18 Nisan Kalp Sağlığı Haftası' kapsamında kalp sağlığı ile ilgili önemli uyarılarda bulundu.
ÖLÜMLERİN EN SIK NEDENİ
Prof. Dr. Ertürk, "Koroner arter hastalığı (miyokard enfarktüsü dahil) erkeklerde kadınlara göre daha sık görülüyor. İstatistiklere göre her 6 erkekten biri ve her 7 kadından biri kalp ve damar hastalıklarına bağlı hayatını kaybediyor. Ülkemizde 2024 yılı ölümlerinin en sık nedeni yüzde 36'lık oran ile dolaşım sistemi hastalıkları. Yine aynı verilere göre dolaşım sistemi hastalıklarından kalp-damar tıkanıklığı; ölümlerin yüzde 42.9'undan sorumlu ve birinci sırada yer alıyor" dedi. Prof. Dr. Ertürk, kalp ve damar hastalıklarının kalp krizinden kalp damar tıkanıklığına, romatizmal kalp hastalıklarından kalp kapak hastalıklarına, doğumsal kalp hastalıklarından ritim bozukluklarına, kalp yetersizliğinden kalp kası hastalıklarına kadar geniş bir yelpaze oluşturduğunu söyledi.
BUNLAR HAYATİ BELİRTİLER!
Kalp damar tıkanıklığının en önemli belirtilerinin göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, baş dönmesi, ayaklarda ve karında şişlik olduğunun altını çizen Prof. Dr. Ertürk, şunları söyledi: "Nadir olarak geğirme, sırt ağrısı, halsizlik, bitkinlik gibi atipik şikayetlerle de karşımıza çıkabilir. En sık görülen göğüs ağrısı; damar tıkanıklığının ciddiyetine, tıkanıklığın damar içindeki yerleşim yerine bağlı olarak, genellikle efor, soğuk hava, ağır yemek, rüzgarlı havalar ve stres sonrası, iman tahtasının (göğsümüzün ortası) üzerinde basıcı, ezici, sıkıştırıcı tarzda olan, sırta, çeneye ve kollara yayılım gösterebilen, dinlenme veya belli ilaçlarla 1-5 dakika içinde geçen tipik bir şikayettir. Geçmiyorsa hemen acile başvurulmalıdır. Bazı hastalar hiç belirti vermeyebilir ancak doktorunuzun yapacağı bazı testlerle tespit edilebilir."
TEK TEK KALBİN HER DETAYINA BAKIYORLAR
PROF. Dr. Ertürk, kalp ve damar hastalıklarının tanısında en sık kullandıkları yöntemleri şöyle sıraladı:
■ Hastanın semptomlarını değerlendirmek için öncelikle fiziki muayene yapılır.
■ Kan testleri; kolesterol seviyelerini, kan şekeri düzeylerini, elektrolit dengesini, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmek için kullanılır.
■ EKG olarak bilinen elektrokardiyografi, kalp ritim bozukluklarını, kalp duvarı hasarını, kalp krizini tespit etmeye yardımcı olabilir.
■ Ekokardiyografi (EKO); kalp krizi, kalp yetersizliği, kalp içinde kitle varlığı, doğumsal kalp hastalıkları, kapak hastalıkları değerlendirmesini sağlar.
■ Holter ile ise hastaların günlük aktiviteleri sırasında kalp ritmi veya tansiyon değerlerini takip ediyoruz.
■ Egzersiz testi, koroner arter hastalığı belirtilerini ve fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan diğer kalp problemlerini belirlemeye yardımcı olabilir.
■ Miyokard perfüzyon sintigrafisi ve PET ise daha çok kalp damar tıkanıklarının teşhisi, kalp enfeksiyonlarının tespiti ve bazı kalp kası hasatlıklarının da teşhisinde kullanılır.
■ BT koroner anjiyografi, koroner arterler hakkında detaylı bilgi sağlar. Son dönemlerde çok gündemde olan sanal anjiyo hastalığın dışlanması için yüzde 99 oranında hekimlere yardımcı olur. Öte yandan sanal anjiyoda kalp damar tıkanıklığının çıkması, darlığın derecesine, kişinin daha önce stentli olup olmamasına göre hekim tarafından değerlendirilmelidir.
■ MR görüntüleme yöntemi, damar tıkanıklıkları, anevrizmalar, kalp duvarı hasarı, kapak hastalıkları, kalp zarı ve kalp kası iltihapları, kalp kitlelerinin teşhisi ve diğer yapısal kalp problemlerine tanı koymada kullanılır.
■ Anjiyografi, kalp damarlarının görüntülerini elde etmek için kullanılan invaziv bir görüntüleme yöntemidir.
UZMANINDAN SAĞLIK REÇETESİ
Kalp-damar hastalıklarından korunma yöntemleri hakkında bilgiler veren Prof. Dr. Ertürk, şu tavsiyelerde bulundu:
■ SİGARA KULLANMAYIN: Sigara kullanan bireylerde gerçekleşen ölümlerin yüzde 50'si kalp ve damar tıkanıklığına bağlıdır. Hayatı boyunca sigara içen bir kişinin, sigaraya bağlı ölüm olasılığı yüzde 50'dir ve yaşam beklentisi 10 yıl daha kısadır.
50 yaşın altında sigara içenlerde, kalp damar tıkanıklık riski sigara içmeyenlere kıyasla 5 kat daha fazladır.
■ SAĞLIKLI BESLENİN: Meyve, sebze, tam tahıllar, baklagiller ve sağlıklı yağlar içeren besinleri tercih edin, hazır gıdalardan uzak durun, tuz ve şeker tüketimini azaltın.
■ KİLONUZU KORUYUN: Fazla kilo, obezite, bel çevresinin geniş olması kalp hastalıkları riskini artırır.
■ HAREKET EDİN: Haftanın en az 5 günü 30 dakika süren orta tempolu yürüyüşler yapın. Günlük yaşamınızda hareketliliği artırın.
■ TANSİYONUNUZU TAKİP EDİN: Yüksek tansiyon kalp ve damar hastalıklarının önlenebilir en önemli risk faktörüdür.
■ KOLESTEROL VE ŞEKER DÜZEYİ: Kolesterol ve şeker düzeylerinizi ölçtürün.
Şeker hastalığı ve kolesterol yüksekliği kardiyovasküler hastalıklar için önemli risk faktörleridir.
■ UYKU DÜZENİ VE STRES: Düzenli ve yeterli uyuyun. Stresten uzak durun, ruhsal sağlık ve kaliteli uyku, kalp sağlığının ayrılmaz bir parçasıdır.
