Özel bir üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Demirbaş Bilen ve Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan tarafından "Artificial Intelligence Diet Plans Underestimate Nutrient Intake Compared to Dietitians in Adolescents" başlıklı bir araştırma yapıldı. Çalışma uluslararası bilimsel dergi 'Frontiers in Nutrition'da da yayımlandı. Araştırma, yapay zeka diyetlerininin zararlarını ortaya koydu. Özellikle de ergenlik döneminin büyüme ve gelişim açısından kritik bir dönem olması nedeniyle bu tür dengesiz beslenme modellerinin uzun vadede sağlık üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği kaydedildi.
BİLİMSEL DİYETLERLE KARŞILAŞTIRILDI
Çalışmada yaygın olarak kullanılan yapay zeka sohbet sistemleri tarafından oluşturulan diyet planları ile diyetisyenler tarafından bilimsel kılavuzlara uygun şekilde hazırlanan diyet planları karşılaştırıldı.
5 YAPAY ZEKA MODELİ 60 DİYET PLANI
Yapay zeka tabanlı beslenme önerilerinin halk arasında giderek yaygınlaşsa da özellikle büyüme ve gelişme dönemindeki ergenler için üretilen diyetlerin doğruluğunun ve güvenilirliğinin yeterince bilinmediği kaydedildi. Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Betül Demirbaş Bilen, "Bu çalışma, farklı yapay zeka modelleri tarafından oluşturulan diyetlerin besin içeriğini diyetisyen referans planlarıyla karşılaştırarak, yapay zekanın klinik geçerliliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu kesitsel ve karşılaştırmalı çalışmada, 4 standartlaştırılmış ergen profili için 5 yapay zeka modeli tarafından 2 oturumda toplam 60 adet 3 günlük diyet planı oluşturulmuştur. Her profil için bir diyetisyen referans planı hazırlanmıştır. Enerji ve makro- mikro besinler analiz edilmiştir" dedi.
DÜŞÜK KALORİLİ DİYETLER ÖNERİYOR
Dr. Öğr. Üyesi Bilen, araştırma sonuçlarının, yapay zeka tarafından oluşturulan diyet planlarının özellikle ergenlerde günlük enerji ihtiyacını ortalama yaklaşık 700 kcal daha düşük hesaplayabildiğini ve makro besin dağılımında karbonhidratın azalması, protein ve yağ oranlarının artması yönünde sapmalar oluşabildiğini gösterdiğini belirtti.
DENGESİZ BESLENME MODELLERİ ÇOK RİSKLİ
Yapay zeka modellerinin, ergenler için hazırlanan diyet planlarında hem makro hem de mikro düzeyde klinik olarak önemli sapmalar gösterdiğini kaydeden Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Gülen Ecem Kalkan ise "Ergenlik dönemi büyüme ve gelişim açısından kritik bir dönem olması nedeniyle bu tür dengesiz beslenme modelleri uzun vadede sağlık üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir" dedi.
