Havalar güzelleşiyor; günler uzuyor, sıcaklıklar artıyor ama baharın beraberinde getirdiği bir sorun var: Alerjiler. Her yıl milyonlarca insanda kış soğuklarının neden olduğu hapşırmaların yerini polen kaynaklı hapşırmalar alıyor. İlkbahar geldiğinde ağaçlar her yıl olduğu gibi polen saçmaya başlıyor; önce fındık ve kızılağaç, ardından ilkbahar boyunca huş, dişbudak ve meşe geliyor; yazınsa çayır ve ot türleri devralıyor. Polen alerjisi, havadaki polen tanecikleri solunum yolları ve gözlerle temas ettiğinde tetikleniyor. Bağışıklık sistemi bunun üzerine tepki verip histamin salgılıyor; bu da iltihaplanmaya, kan damarlarının genişlemesine ve sonucunda burun akıntısına, gözlerde sulanma ve yanmaya yol açabiliyor.
ALERJİ MEVSİMİ UZADI
Polen mevsiminin ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve ne kadar şiddetli geçtiği her yıl değişiyor ve hava koşulları ile bitkilerin fizyolojik döngülerine bağlı oluyor. Avrupa nüfusunda polen alerjisinin görülme oranının yüzde 40 civarında olduğu tahmin ediliyor; bu da onu bölgedeki en yaygın alerjenlerden biri haline getiriyor. Kirlilik ve yaşam tarzındaki değişimler gibi etkenler nedeniyle şehirlerde görülme oranı daha da yüksek. Belçika kamu sağlığı enstitüsü Sciensano'nun mikoloji ve aerobiyoloji biriminde görevli bilim insanı Astha Tiwari "Son on yılın sonuçlarına baktığımızda polen mevsimlerinin uzadığını, biraz daha erken başladığını ve polen yoğunluğunun arttığını görüyoruz" diyor. Daha sıcak havanın ağaç ve bitkilerin daha erken çiçek açması için ideal koşulları yaratarak tozlaşma dönemini öne çekmesi nedeniyle bunun muhtemelen iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğunu da ekledi.
HAVADAKİ KARBONDİOKSİT ARTIŞI
Belçika, Hollanda ve Lüksemburg genelindeki izleme istasyonlarından 30 ila 44 yıllık polen verilerini izleyen bir çalışma, ağaç türlerinin çoğunda yıllık polen düzeyleriyle zirve değerlerde genel bir artışın yanı sıra polen mevsiminin daha erken başladığını ortaya koydu. Artan sıcaklıklar ve atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun yükselmesi bitki büyümesini teşvik ediyor ve polen üretimini artırıyor; bu da polen mevsimlerinin uzamasına ve havadaki polen konsantrasyonunun yükselmesine yol açıyor. Bir alerjene maruz kalma süresi uzadıkça insanlar ona karşı daha duyarlı hale geliyor; dolayısıyla daha fazla bitkinin daha uzun süre boyunca daha çok polen üretmesi, polenle ilişkili alerjilerin artacağı anlamına geliyor.
POLENDEN KORUNMAK İÇİN NE YAPABİLİRİZ?
Avrupa İklim ve Sağlık Gözlemevi'ne göre polen alerjisine bağlı reaksiyonlar uyku düzenini bozabiliyor, ruh sağlığını olumsuz etkileyebiliyor, yaşam kalitesini düşürüyor; yetişkinlerde iş gücü kaybına, çocuklarda ise okul başarısının gerilemesine yol açabiliyor. Korunmanın en basit yollarından biri, gün içinde evde pencereleri kapalı tutmak. Evi havalandırmak için ise havadaki polen yoğunluğunun daha düşük olduğu sabah erken saatler veya akşamı tercih etmek. Eve döndükten sonra duş almak ve kıyafetleri değiştirmek de eve taşınan polen miktarını azaltabilir; mümkünse çamaşırları evin içinde kurutmak daha uygundur. Dışarı çıkarken güneş gözlüğü takmak, polen taneciklerinin göze girmesini engellemeye yardımcı olabilir.
