Herkese merhaba, İdilika'nın Mutfağı'nda bugün iftarda Çanakkale'deyiz. Destansı ve tarihi mücadeleye ev sahipliği yapan Çanakkale denilince akla ilk olarak köklü, kocaman bir kültür deryası, doğa harikası Boğazı'yla, her adımınızda yepyeni şeyler öğrendiğiniz bir şehir geliyor. Ama bu şehri sayfalarca anlatmak yerine size zengin mutfak kültüründen ve enfes yöresel lezzetlerinden bahsedebiliriz. Çanakkale Mutfağı, tarih boyunca birçok uygarlığın etkisi altında şekillenmiş olup, Troya'dan Osmanlı İmparatorluğu'na ve günümüze kadar süregelen mutfak geleneklerini içinde barındırmaktadır. Bölgenin konumu, göç yolları üzerindeki stratejik noktası ve tarımsal çeşitliliği, yemek kültürünün zenginleşmesine katkı sağlamıştır. Bölgenin mutfağında zeytin ve zeytinyağı, temel bileşenler olarak öne çıkmaktadır. Özellikle zeytinyağlı sebze yemekleri, Çanakkale'nin mutfak kimliğinde önemli bir yer tutmaktadır. Kabak çiçeği dolması, börülce salatası ve zeytinyağlı enginar, bölgenin özgün lezzetleri arasında sayılabilir. Ayrıca, Ezine Peyniri, kendine has aroması ve dokusuyla Çanakkale'nin coğrafi işaretli ürünleri arasına girmiştir. Deniz ürünleri, bölgenin gastronomik mirasında belirleyici bir rol oynamaktadır.
Çanakkale Boğazı ve çevresindeki sularda avlanan sardalya, lüfer ve palamut gibi balık türleri, yöresel mutfakta sıkça yer bulur. Özellikle Sardalya Buğulama ve Sardalya Dolması, bölgeye özgü balık yemekleri arasında öne çıkmaktadır. Gelibolu'da balık ekmek geleneği ise hem yerel halkın hem de turistlerin ilgi gösterdiği sokak lezzetlerinden biridir. Çanakkale mutfağı, et yemekleri açısından da zengin bir repertuara sahiptir. Örneğin Tumbi, kıyma ve pirinçle hazırlanan iç harcın sebzelerle birleşmesiyle oluşan geleneksel bir et yemeği iken; Oğlak Tandır, özellikle kırsal kesimlerde ve özel günlerde yapılan bir diğer önemli lezzettir. Osmanlı mutfağından günümüze taşınan Peynir Helvası ise, bölgeye ait, düğün, bayram ve özel kutlamalarda sunulan geleneksel bir tatlıdır. Bölgedeki mutfak kültürü, yalnızca yerel unsurlarla sınırlı kalmamış, tarih boyunca farklı kültürel etkileşimler sonucu zenginleşmiştir. Özellikle Girit ve Balkan göçmenlerinin getirdiği yemek kültürü, Çanakkale mutfağında kendini göstermektedir. Bu etkileşimler, tarhana çorbası, keşkek ve bulgur bazlı yemeklerde belirginleşmektedir. Ayrıca, Troya kültüründen miras kalan mutfak gelenekleri, akademik çalışmalarla gün yüzüne çıkarılmaktadır. Sonuç olarak, Çanakkale mutfağı, tarihî geçmişi, coğrafi avantajları ve kültürel çeşitliliğiyle Anadolu'nun en önemli gastronomi merkezlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Bölgeye özgü malzemelerle hazırlanan yemekler, yalnızca yerel halk değil, aynı zamanda gastronomi turizmi açısından da ilgi görmekte ve önem taşımaktadır. Bu bakımdan Çanakkale mutfağı, geçmişin izlerini taşıyan otantik lezzetleriyle sürdürülebilir bir mutfak mirasına sahip olarak değerlendirilebilir. Bugünlük benden bu kadar. Hayırlı iftarlar.
ISPANAK ÇORBASI
MALZEMELER
250 gr. ıspanak Yarım yemek kaşığı Tarım Kredi Domates Salçası 4 yemek kaşığı Tarım Kredi Un 5 diş sarımsak Yarım çay bardağı Tarım Kredi Anadolu Elma Sirkesi 1 adet soğan 1 tatlı kaşığı tuz Yarım çay bardağı Tarım Kredi Ayçiçek Yağı 7 su bardağı su
YAPILIŞI: İnce ince doğranan salça ve soğan yağla pembeleşinceye kadar kavrulur. İnce doğranan ıspanaklar kavrulmakta olan soğana eklenir ve ıspanaklar yumuşayana kadar kavrulur. 6 su bardağı su eklenerek kaynamaya bırakılır. Bir kasede un, 1 su bardağı su ile çırpılır ve kaynamaya başlayan ıspanağın içine yavaş yavaş yedirilir. Yedirilirken 15 dakika süre ile karıştırılır. Sürenin bitiminde ocaktan indirilir. Sarımsaklar dövüldükten sonra tuz ve sirke ile karıştırılarak çorbaya katılır. Bir-iki kez karıştırıldıktan sonra servis edilir.
TARHANALI PATLICAN
MALZEMELER
1 su bardağı göce (sütlü tarhana) 3 adet soğan 100 gr. Tarsüt Lor Peyniri 2 adet Tarım Kredi Organik Yumurta Yarım demet nane Yarım demet maydanoz 1 çay kaşığı karabiber 1 tatlı kaşığı tuz 7 yemek kaşığı Tarım Kredi Natürel 1. Zeytinyağı 3 su bardağı su
YAPILIŞI: Patlıcanlar kaynamakta olan sıcak suya konularak, yumuşayıncaya kadar bekletilir. Yumuşadığında kevgirle ocaktan alınarak, üzerine soğuk su dökülür. Soğuyana kadar 10 dakika süreyle bekletilir ve suyu süzülür. Patlıcanlar diklemesine ikiye bölünür ve içleri çıkarılır. Çıkarılan içlerin çekirdeksiz kısmı ince ince doğranır. Soğanlar ince ince kıyılır ve 4 yemek kaşığı zeytinyağı ile sararana kadar kavrulur. Sarardığında, doğranmış patlıcan içleri eklenerek, 5 dakika daha kavrulur. Üzerine 3 su bardağı sıcak su eklenir ve kaynamaya bırakılır. Kaynadığında göce eklenerek, kısık ateşte, suyunu çekinceye kadar pişirilir. Malzemeler ateşten alınarak, yaklaşık 10 dakika soğumaya bırakılır. Soğuyan malzemenin içine, ince kıyılmış nane, maydanoz, tuz ile karabiber ve lor katılarak harmanlanır. Bu harç ile daha önce içleri çıkarılan patlıcanlar doldurulur. Patlıcanlar 2 yemek kaşığı zeytinyağı ile yağlanmış tepsiye dizilir. Yumurta ve 1 yemek kaşığı zeytinyağı bir kapta çırpılarak, patlıcanların üzerine sürülür ve tepsi fırına verilir. Malzemelerin üzeri pembeleştiğinde, yaklaşık 1 saat sonra fırından alınarak, soğutulur ve servis edilir.
TUMBİ
MALZEMELER
1/2 su bardağı Tarım Kredi Natürel 1. Zeytinyağı 1 su bardağı göce 1 adet orta boy soğan 2 adet patlıcan 2 adet domates 1/2 bağ maydanoz 1 tatlı kaşığı tuz 1 tatlı kaşığı Tarım Kredi Pul Biber 1 tatlı kaşığı Tarım Kredi Karabiber 2 su bardağı su
YAPILIŞI: Yağlanmış tavanın içine soğan konularak, pembeleşinceye kadar kızartılır. Pembeleşmiş soğana göce eklenir. Daha sonra bu karışıma küp şeklinde kesilmiş domatesler ilave edilir. Hemen sonrasında kesilmiş olan patlıcanlar tavaya konulur ve bu karışım kavruluncaya kadar ocağın üzerinde bekletilir. Bu arada tuz, pul biber ve karabiber ilave edilir. Kavurma işleminin bitiminde 2 bardak su ilave edilir ve tavanın ağzı bir kapak yardımıyla kapatılır. Bu karışımın soğumasına izin verilmeden bir tepsi yağlanır ve malzemeler oval olacak şekilde tepsiye yerleştirilir. Bu şekilde hazırlanan tumbilerin üzerine başka bir kapta çırpılarak hazırlanmış zeytinyağı-salça karışımı sürülür ve 100 derecedeki fırına sürülerek pişirilir.
BÖRÜLCE KÖFTESİ
MALZEMELER
1 su bardağı börülce 1 adet soğan 1 adet domates 1 adet Tarım Kredi Organik Yumurta 3 yemek kaşığı Tarım Kredi Un Yarım demet maydanoz Yarım demet nane 1 çay kaşığı karabiber 1 çay kaşığı kekik 1 çay kaşığı acı pul biber 2 çay kaşığı tuz 1.5 su bardağı Tarım Kredi Natürel 1. Zeytinyağı
YAPILIŞI: Börülce, aldığı kadar suyla orta ateşte 1 saat haşlandıktan sonra süzülür. Bir kapta börülce, nane, yumurta, ince kıyılmış maydanoz, rendelenmiş soğan ve domates ile karabiber, kekik, pul biber, tuz, un yoğrularak, harç elde edilir. Bir tavada zeytinyağı kızdırılır. Harçtan 1 yemek kaşığı malzeme alınarak, kızdırılmış zeytinyağına koyulur. Yayvanlaşması için üstüne kaşıkla bastırılır. Pembeleştiğinde altüst edilerek pişirilir ve servis edilir.
