YAZARA MAİL GÖNDER Türkiye'nin araba sevdası

YAZARLAR / Cumartesi Sabah Yazarları

İstanbullular otomobille Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde tanıştı. Bunun nedeni ise II. Abdülhamid'in güvenlik nedeniyle, otomobil kullanılmasına izin vermemesi

Türkiye'de ilk otomobilin kimin tarafından getirildiği ve kullanıldığıyla ilgili resmi bir kayıt yok. Ancak, İstanbulluların otomobille Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde Sultan II. Abdülhamid döneminde tanıştığı tahmin ediliyor. Söylentilere göre, İstiklal Caddesi'nde bir dükkanın vitrininde sergilenen otomobil, İstanbulluların büyük ilgisini çekmiş. Ancak, otomobillerin İstanbul yollarına çıkması için bir süre beklemek gerekmiş. Bunun nedeni ise güvenlik... 1905'te Yıldız Hamidiye Camii çıkışında bombayla öldürülmeye çalışılan II. Abdülhamid, bu olaydan dolayı, trafiğe motorlu araçların girmesine, kendi saltanatının sonuna kadar izin vermemiş. Ancak, o tarihten önce büyükelçiler, sadrazamlar gibi devlet adamları çoktan otomobil kullanmaya başlamışlar. İlk benzinli otomobilin daha sonra Basra milletvekili olan Züheyrzade Ahmet Paşa tarafından 1895 yılında Türkiye'ye getirildiği söyleniyor. Otomobilin İstanbul'da halk arasında vitrine çıktığı yer ise Fenerbahçe olmuş. Danıştay üyesi olan Paşa'nın Kalamış'taki köşkünün önündeki Renault-Landaulet marka otomobili çok yoğun ilgi görmüş. Bir başka bilgiye göre ise Türkiye'ye ilk otomobili getiren kişi Muzika-i Hümayın'dan Kaymakam Stavrolu'dur. Otomobil İtalya'dan getirtilmiş. Sayıları az da olsa otomobiller İstanbul ve diğer kentlerde kullanılmaya başlamış. Ancak, dönemin yolları otomobiller için uygun değildi. Bu yüzden sıkça kazalar yaşınıyordu. Ayrıca, klasik at arabalarına alışmış, daha önce böyle bir taşıtla tanışmamış olan halk, önlerine hızla çıkan bu otomobilleri görünce büyük bir şaşkınlık ve korku yaşıyordu.

İSTANBUL'DA 15 TURLUK İLK YARIŞ
Türkiye'de ilk otomobil yarışı 1927'de Veliefendi Çayır'ında düzenlendi. İstanbul Otomobilciler ve Şoförler Derneği tarafından düzenlen 15 turluk yarışa 30 sürücü katıldı. İlk organize otomobil yarışı ise 1931'de İstinye-Maslak arasında gerçekleşti.

SULTAN'IN ELEKTRİKLİ OTOMOBİLİ
1888 yılında II. Abdülhamit'in İngiltere'den bir 'elektrikli' otomobil sipariş ettiği söyleniyor. Deniz yoluyla İstanbul'a getirilen ilk aracın deneme sürüşünü de dönemin Maliye Bakanı'nın yaptığı ifade ediliyor. II. Abdülhamid'in otomobili Yıldız Sarayı'nda kendisinin denediği ve elektrikli arabayla küçük bir kaza yaptığı da iddia ediliyor.

KENDİLİĞİNDEN HAREKET EDEN 'ŞEYTAN ARABASI'
İstanbul Gümrüğü'ne gelen ilk otomobiller büyük şaşkınlık yaratmış. Memurlar, kendiliğinden hareket eden anlamına gelen 'zatül-hareke' adını vermişler. Ayrıca 'atsız araba', 'şeytan arabası' gibi adlar da takılmış. Aynı dönemde, Fransız Reji İdaresi'nin ısmarladığı otomobilin gümrükten çıkışı da sorun oldu. Üç sandık içindeki demonte otonun ne olduğu anlaşılmayınca, hükümete danışıldı. Hükümet, sokaklarının müsait olmadığı gerekçesiyle aracın geldiği yere iadesine karar verdi.

İLK EHLİYETLİ KADIN ŞOFÖR
İlk ehliyetli kadın şoför Samiye Cahid Morkaya'dır. 1922'de direksiyona oturan Morkaya, aynı zamanda Türkiye'nin ilk kadın otomobil yarışçısıdır. Üyesi olduğu Turing Kulüp'ün düzenlediği otomobil yarışmalarına katılarak bir ilki gerçekleştirir. 1930 ve 1931'de dereceye giren Morkaya, ilk birinciliğini 1932'de İstinye ile Zincirlikuyu arasındaki 9.5 kilometrelik parkurda düzenlenen yarışta kazanır. Samiye Cahid Morkaya, 1933'te de birinciliği kimseye kaptırmaz. 1934'teki yarış sırasında gerçekleşen kazada ciddi olarak yaralanınca, rallilere veda eder.

İLK TRAFİK KAZASI
Türkiye'deki ilk trafik kazası 28 Mart 1910 tarihinde İstanbul-Beşiktaş'ta meydana gelmiş. Kayıtlara göre kaza otomobilin bir yayaya çarpması sonucu yaşanmış. Ancak kaza ölümle sonuçlanmamış. İlk ölümlü trafik kazasının 26 Ocak 1912 tarihinde gerçekleştiği rivayet ediliyor. Buna göre İtalyan Büyükelçiliği'nde görevli Frederica Rasi isimli memur, Şişli Cami yakınında bir kişiye çarparak, ölümüne neden olmuş.

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Turkuvaz Medya Grubuna aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.