ABD Başkanı Donald Trump, İran'a 12 saat içinde anlaşma yapılmazsa "bir medeniyetin yok olacağı" tehdidinde bulunarak gerilimi zirveye taşıdı. Ancak kısa süre sonra geri adım attı. Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla İran'la iki haftalık ateşkes konusunda uzlaşıldığını ve planlanan saldırıların askıya alındığını duyurdu.
ABD merkezli The Wall Street Journal'a göre, ABD Başkanı Donald Trump, Salı sabahı İran'a yönelik başkanlığının en sert tehditlerinden birini savurdu. Trump, Tahran yönetiminin 12 saat içinde anlaşmaya varmaması halinde "bir medeniyetin yok olacağı" tehdidinde bulundu. Ancak daha sonra geri adım atan Trump, İran ile iki haftalık ateşkes konusunda uzlaşıldığını ve Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla saldırıların askıya alındığını duyurdu.
ÜLTİMATOMDAN ATEŞKESE: 90 DAKİKALIK GERİ ADIM
The Wall Street Journal'a göre, Trump günler boyunca İran'ın köprülerini, enerji santrallerini ve sivil altyapısını hedef alacak geniş çaplı saldırılarla tehdit etti. 93 milyonluk ülkenin "özgürlüğü için buna katlanacağı" yönündeki ifadeleri dikkat çekerken, aynı anda diplomasi kapısını da açık bıraktı.
Son teslim tarihine 90 dakikadan az bir süre kala sosyal medya üzerinden açıklama yapan Trump, İran ile iki haftalık ateşkes sağlandığını belirtti. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın derhal açılması şartı öne çıktı.
ULUSLARARASI BASKI VE TEPKİLER
Habere göre, süreç boyunca uluslararası baskı giderek arttı. Papa Leo'dan aktör Ben Stiller'a kadar birçok isim Trump'a geri adım atma çağrısı yaptı. Avrupalı yetkililer arasında yapılan görüşmelerde, Trump'ın geri adım atacağı yönünde güçlü bir kanaat oluştu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Washington'a giderken gelişmeleri yakından takip etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ise sivil halkın hedef alınmasına karşı çıkarak "milyonlarca insan liderlerinin bedelini ödememeli" dedi.
İRAN'DAN SERT MESAJ: "İLETİŞİM KESİLDİ"
Trump'ın ateşkes açıklamasından kısa süre sonra İran tarafı Mısır üzerinden ABD ile doğrudan iletişimi kestiğini bildirdi. Arap yetkililer, ABD'nin İran altyapısına saldırmasının bölgeyi "karanlığa gömebileceği" uyarısında bulunurken, Devrim Muhafızları üzerinde tehdidin ters etki yaratabileceğini belirtti.
PENTAGON HAZIRDI: HEDEF LİSTESİ MASADAYDI
Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine, CENTCOM Komutanı Brad Cooper ile kritik bir video konferans gerçekleştirdi. Askeri planlamacılar, İran'ın enerji altyapısına yönelik olası saldırılar için daha önce hukukçular tarafından onaylanmış hedef listelerini masaya koydu. Ancak bu liste, Trump'ın tehdit ettiği geniş çaplı yıkımdan daha sınırlıydı. ABD yetkililerine göre, gece boyunca Hark Adası'nda 50'den fazla hedef vuruldu ancak petrol altyapısına dokunulmadı.
TRUMP'IN STRATEJİSİ TARTIŞMA YARATTI
Trump'ın çıkışı hem siyasi çevrelerde hem de kamuoyunda tartışma yarattı. Sosyal medya fenomeni Tim Pool, Trump'ın "tehditkâr ve çılgın görünmeye çalıştığını" savundu. Başkan Yardımcısı JD Vance ise Budapeşte'de yaptığı açıklamada İran'a "akıllı davranma" çağrısı yaptı. Beyaz Saray içinden bazı yetkililer ise tehdidi "rahatsız edici" olarak nitelendirerek, bunun iç politika gündemini gölgelediğini ifade etti.
PİYASALAR TEDİRGİN, DİPLOMASİ SON ANDA DEVREYE GİRDİ
The Wall Street Journal'a göre, Trump'ın sık sık yön değiştirmesi finans piyasalarında belirsizlik yarattı. Yatırımcılar risk almaktan kaçınırken, Citigroup gibi finans kuruluşları olağanüstü önlemler aldı. Trump'ın eski danışmanı Bryan Lanza, enerji ve finans sektöründen yoğun sorular aldığını belirterek, Trump'ın tehdidini hayata geçirmeyeceğini savundu.
KONGRE VE DÜNYA TEPKİLİ: "BÜYÜK HATA OLUR"
Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson, sivil hedeflere saldırının "büyük hata" olacağını söyledi. Demokratlar ise Trump'ın görevden alınmasını gündeme getirdi.
SON DAKİKA DİPLOMASİSİ: PAKİSTAN DEVREYE GİRDİ
Günün ilerleyen saatlerinde diplomasi hız kazandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Trump'a süreyi iki hafta uzatma çağrısı yaptı ve İran'dan da Hürmüz Boğazı'nı açmasını istedi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, teklifin değerlendirildiğini açıkladı.
NİHAİ KARAR: SALDIRILAR ASKIYA ALINDI
Trump günün büyük bölümünü Oval Ofis'te danışmanlarıyla geçirerek seçenekleri değerlendirdi. Saat 18.32'de yaptığı açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı "tamamen, derhal ve güvenli şekilde" açması şartıyla saldırıları iki haftalığına askıya aldığını duyurdu.
