El Cezire'de yayımlanan analizde dünyaca ünlü ekonomist Jeffrey Sachs, ABD'nin İran'a karşı savaşı sürdürebilecek ekonomik, askeri ve siyasi güce sahip olmadığını belirtti. Sachs'a göre Washington'un önünde artık "zafer yolu" değil geri çekilme senaryosu bulunuyor.
ABD'li ünlü ekonomist ve Columbia Üniversitesi Profesörü Jeffrey Sachs, El Cezire için "İran'a karşı savaş muhtemelen Amerikan geri çekilmesiyle sonuçlanacak" başlıklı analiz haberi kaleme aldı.
"ABD SAVAŞI KAZANAMAZ"
Haberde, ABD'nin İran'a karşı başlattığı savaşın Washington açısından sürdürülemez hale geldiği bildirildi.
Sachs'a göre ABD, İran'a karşı yürüttüğü savaşı "kabul edilebilir askeri, siyasi ve ekonomik maliyetlerle" kazanabilecek durumda değil.
"ABD-İSRAİL PLANI İRAN'DA YÖNETİM DEĞİŞİKLİĞİYDİ"
Sachs, 28 Şubat 2026'da başlayan savaşın temel hedefinin İran yönetimini "çökertmek" olduğunu belirtti.
Habere göre ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Mossad Direktörü David Barnea'nın sunduğu plana ikna edildi.
Analizde, ABD ve İsrail'in yoğun hava saldırılarıyla İran'ın komuta yapısını, nükleer programını ve Devrim Muhafızları'nı hedef aldığı, ardından ise Tahran'da Batı'ya yakın yeni bir yönetim oluşturmayı planladığı ifade edildi.
"WASHİNGTON İRAN'I VENEZUELA SANDI"
Jeffrey Sachs, Trump yönetiminin İran konusunda büyük bir stratejik hata yaptığını belirterek Washington'un İran'ı Venezuela ile kıyasladığını bildirdi.
Haberde, ABD'nin Ocak 2026'da Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'ya karşı yürüttüğü operasyonun ardından Caracas'ta "Batı yanlısı" bir yönetim oluştuğu, Trump'ın da benzer senaryonun İran'da gerçekleşeceğini düşündüğü belirtildi.
Ancak Sachs'a göre İran; tarihi, askeri kapasitesi, nüfusu, coğrafyası ve devlet yapısı bakımından Venezuela'dan tamamen farklı bir ülke.
"İRAN YÖNETİMİ DAĞILMADI TAM TERSİNE KENETLENDİ"
Analizde, ABD ve İsrail'in beklentisinin aksine İran yönetiminin çözülmediği vurgulandı.
Sachs'a göre İran Devrim Muhafızları'nın komuta yapısı güçlenirken, dini liderlik ve devlet kurumları dış saldırıya karşı ortak hareket etti.
İran toplumunun da savaş sürecinde yönetim etrafında toplandığı ifade edildi.
"WASHİNGTON GERİ ÇEKİLMEK ZORUNDA KALACAK"
Jeffrey Sachs, savaşın ikinci ayında Washington'un hala İran'da kontrol ettiği bir geçiş hükümeti kuramadığını, Tahran'dan teslimiyet alamadığını ve sahada net bir askeri üstünlük sağlayamadığını belirtti.
Analize göre ABD'nin önündeki tek gerçekçi seçenek geri çekilme.
Sachs, İran'ın özellikle Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini artırdığını ve savaşın devam etmesi halinde bölgedeki petrol, doğal gaz ve deniz suyu arıtma altyapısının ağır şekilde zarar görebileceğini bildirdi.
"İRAN TEKNOLOJİK VE ASKERİ OLARAK KÜÇÜMSENDİ"
Haberde Washington'un İran'ın teknolojik kapasitesini ciddi şekilde hafife aldığı belirtildi.
Sachs, İran'ın gelişmiş balistik füze sistemleri, yerli drone üretimi ve savunma sanayisi altyapısı sayesinde uzun yıllardır yaptırımlara rağmen güçlü bir askeri kapasite oluşturduğunu bildirdi.
Analizde ayrıca maliyet dengesine dikkat çekildi. İran'ın kullandığı düşük maliyetli drone ve füzelerin, ABD'nin milyarlarca dolarlık hava savunma sistemlerine karşı ciddi ekonomik baskı oluşturduğu ifade edildi.
"KARAR SÜRECİ İRRASYONELDİ"
Jeffrey Sachs, savaş kararının klasik Amerikan devlet mekanizmasının dışında alındığını da ifade etti.
Analize göre kararlar dar bir danışman çevresi içinde şekillendi, Ulusal Güvenlik Konseyi'nin etkisi zayıflatıldı ve süreç sağlıklı bir kurumlar arası değerlendirmeden geçirilmedi.
Sachs, eski Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent'in istifasına dikkat çekerek, Washington'daki karar alma mekanizmasını "yankı odası" olarak tanımladı.
"SAVAŞIN SONUNDA İRAN DAHA GÜÇLÜ ÇIKABİLİR"
Haberde savaşın sonunda ortaya çıkabilecek üç kritik sonuç sıralandı:
Sachs'a göre savaşın başında öne sürülen İran'ın nükleer programı, füze kapasitesi ve bölgesel etkisi gibi başlıklarda ise ABD'nin kalıcı bir sonuç elde etmesi zor görünüyor.
"ABD İRAN SAVAŞINI SÜRDÜREMEZ"
Jeffrey Sachs, analizinin sonunda ABD'nin artık küresel üstünlüğünü askeri güçle sürdüremediğini savundu.
Sachs'a göre İran savaşı, Washington'un askeri kapasitesinden çok; ekonomik, siyasi ve teknolojik sınırlarını ortaya koydu.
