İran, ABD ile barış görüşmelerini yeniden başlatmak için şartlarını yumuşatarak yeni bir teklif sundu. Tahran yönetimi, Washington'ın saldırıları durdurması ve ablukayı kaldırması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve nükleer programın kademeli olarak müzakere edilmesini önerdi.
ABD merkezli Wall Street Journal'a göre İran, Washington ile barış görüşmelerini yeniden başlatmak için şartlarını esnetti. Ancak Hürmüz Boğazı ve nükleer program gibi kritik başlıklarda taraflar hâlâ derin görüş ayrılıkları yaşıyor.
İran, savaşın ekonomik maliyetlerinin artmasıyla birlikte ABD ile müzakerelere yeniden başlamak için daha uzlaşmacı bir teklif sundu. Tahran yönetimi, uzun süredir devam eden çıkmazı aşmak ve diplomasi kanalını yeniden açmak amacıyla Washington'a yeni bir öneri iletti.
ŞARTLARDA ESNEME, ANCAK TEMEL ANLAŞMAZLIKLAR SÜRÜYOR
ABD merkezli Wall Street Journal'a göre taraflar, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın nükleer programı gibi en kritik konularda hâlâ uzlaşmadan uzak. Bu durum, olası müzakerelerin zorlu geçeceğine işaret ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, "Bir anlaşma yapmak istiyorlar, ancak ben bundan memnun değilim. Ne olacağını göreceğiz" ifadelerini kullanarak sürece temkinli yaklaştığını ortaya koydu.
YENİ TEKLİF: EŞ ZAMANLI ADIMLAR MASADA
Wall Street Journal'a göre İran'ın sunduğu yeni teklif, ABD'nin saldırılarını durdurması ve İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldırmasıyla eş zamanlı olarak Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nın açılması konusundaki şartları görüşmeye açmasını içeriyor.
İran daha önce, görüşmelerin başlaması için ABD'nin ablukayı tamamen kaldırmasını ve savaşın sona erdirilmesine yönelik koşulları önceden kabul etmesini talep ediyordu. Yeni öneriyle birlikte Tahran'ın bu ön koşullarda geri adım attığı görülüyor.
NÜKLEER DOSYADA KADEMELİ MÜZAKERE ÖNERİSİ
İran, ABD'nin yaptırımları hafifletmesi karşılığında nükleer programına ilişkin başlıkların müzakere edilmesini teklif etti. Bu yaklaşım, tarafların en tartışmalı konuları zamana yayarak ele almasını öngörüyor.
Columbia Üniversitesi'nden ve daha önce İran ile üst düzey müzakerelerde yer almış Richard Nephew, "Bu yaklaşım, her iki tarafın da sınırlı ekonomik rahatlama elde etmesini sağlar ve daha zor konuların ertelenmesine imkân tanır" değerlendirmesinde bulundu.
PAKİSTAN'DA GÖRÜŞME SİNYALİ
Tahran yönetimi, ABD'nin teklife açık olması halinde önümüzdeki haftanın başında Pakistan'da görüşmelere hazır olduğunu arabuluculara iletti. İran devlet medyası da yeni teklifin sunulduğunu doğrularken, Washington'ın söylemini yumuşatması durumunda diplomasiye dönmeye hazır olduklarını açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı ise teklifin ayrıntılarına ilişkin yorum yapmadı. Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly, "Gizli diplomatik görüşmelerin ayrıntılarına girmiyoruz. Başkan Trump, İran'ın asla nükleer silaha sahip olamayacağı konusunda net" dedi.
HÜRMÜZ'DE GERİLİM: EKONOMİK YIPRATMA SAVAŞI
Habere göre son diplomatik girişim, tarafların karşılıklı ekonomik baskıyı artırdığı bir dönemde geldi. İran, Hürmüz Boğazı'nda tanker ve gemilere yönelik saldırılarla geçişi fiilen kısıtlarken, küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri bu hatta risk altında bulunuyor.
Buna karşılık ABD, İran'ın başlıca döviz gelir kaynağını hedef alarak limanlara ve gemilere abluka uyguladı. ABD'li yetkililer, Trump'ın uzun süreli bir abluka için hazırlık talimatı verdiğini belirtti. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerinde seyretmeye devam etti.
NÜKLEER KRİZ ÇÖZÜLMEDEN İLERLEME ZOR
Wall Street Journal'a göre İran, nükleer programı konusunda önemli tavizler vermeye hazır olmadığını vurguluyor. Tahran, önce savaş ve boğaz krizinin çözülmesini, ardından nükleer başlıkların ele alınmasını istiyor. ABD ise İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıla kadar durdurmasını ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş stoklarını teslim etmesini talep ediyor. İran bu şartları kabul etmeye yanaşmıyor.
TÜRKİYE DEVREDE, TEMASLAR SÜRÜYOR
Taraflar, Pakistan, Katar, Mısır ve Türkiye'nin de aralarında bulunduğu aracı ülkeler üzerinden temaslarını sürdürüyor. Ancak geçtiğimiz hafta Pakistan'da yapılması planlanan görüşmeler, İran'ın heyet göndermemesi nedeniyle iptal edildi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi'nin İslamabad'a yaptığı iki ziyarete rağmen, Tahran yönetimi görüşmeye kesin onay vermeyince ABD de üst düzey katılım planını geri çekti.
