ABD basınında yer alan habere göre, İran'ın derin yer altı tesislerinde saklanan yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının imhası ya da ele geçirilmesi, ABD için tarihin en riskli ve karmaşık askeri operasyonlarından biri olabilir. Operasyonun ana unsuru nükleer materyalleri güvenli hale getirmek üzere eğitilmiş Venezuela'nın eski lideri Maduro'nun alıkonulmasında görev yapmış Delta Force birlikleri olacak. Uzmanlar, diplomatik çözüm sağlanamazsa kara harekâtının kaçınılmaz hale gelebileceğini, ancak çoklu hedefler, ağır lojistik gereksinimler, tünel sistemleri, patlayıcı tuzaklar ve İran'ın füze/İHA tehditleri nedeniyle operasyonun ABD için son derece yüksek kayıp riski taşıdığını belirtiyor. Başarılı olması durumunda İran'ın nükleer programına büyük darbe vurulacağı değerlendirilirken, olası bir başarısızlığın ABD için ciddi askeri ve siyasi sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor.
ABD merkezli CBS News'e göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın nükleer kapasitesini ortadan kaldırma hedefi, askeri açıdan son derece riskli ve karmaşık bir operasyon ihtimalini gündeme getiriyor. Uzmanlar, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun imhası veya ele geçirilmesinin şimdiye kadar planlanan en zorlu özel harekât görevlerinden biri olabileceğini belirtiyor.
NÜKLEER STOKLAR HÂLÂ KRİTİK SEVİYEDE
CBS News'e göre, ABD'nin geçtiğimiz Haziran ayında düzenlediği saldırılara rağmen İran'ın nükleer kapasitesi tamamen ortadan kaldırılmış değil. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (IAEA) verilerine göre, İran'ın elinde yaklaşık 450 kilogram %60 oranında zenginleştirilmiş uranyum bulunuyor. Bu oran, nükleer silah üretimi için gerekli olan %90 seviyesine oldukça yakın kabul ediliyor.
KARA HAREKÂTI GÜNDEMDE
Habere göre, söz konusu stokların tamamen ortadan kaldırılması için diplomatik bir anlaşma sağlanamazsa, kara birliklerinin dahil olacağı geniş çaplı bir askeri operasyon tek seçenek olarak öne çıkıyor. Alternatif olarak sığınak delici mühimmatlarla yapılacak hava saldırıları değerlendirilse de, bu yöntemle uranyumun tamamen yok edileceği garanti edilmiyor.
ÖZEL KUVVETLER YILLARDIR BU SENARYOYA HAZIRLANIYOR
ABD Özel Kuvvetleri, İran'ın yer altındaki nükleer tesislerine yönelik operasyonlar için onlarca yıldır eğitim alıyor. Tünel sistemlerini simüle eden tesislerde yapılan tatbikatlarla, komandolar bu tür görevler için fiziksel ve teknik açıdan hazırlanıyor.
"TARİHİN EN BÜYÜK VE EN RİSKLİ GÖREVİ OLABİLİR"
CBS News ulusal güvenlik analisti Aaron MacLean, operasyonun ölçeğine dikkat çekerek bunun "Amerikan tarihinin en riskli ve muhtemelen en büyük özel operasyonlarından biri" olabileceğini ifade etti. Uzmanlara göre, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun taşınması veya imhası, mevcut askeri operasyonların çok ötesinde bir zorluk içeriyor.
ABD ordusunun geçmişte yaşadığı başarısız operasyonlar da planlamacılar üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. 1980'deki Kartal Pençesi Operasyonu ve 1993'teki "Black Hawk Down" olarak bilinen Mogadişu operasyonu, yüksek riskli görevlerin ne kadar ağır sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu.
Habere göre bu deneyimlerden çıkarılan en önemli derslerden biri ise hızın kritik önemde olması. Uzmanlara göre hedefe hızlı ulaşmak, görevi hızla tamamlamak ve bölgeden hızlı şekilde ayrılmak, riskleri minimize eden en önemli faktörlerden biri.
NÜKLEER STOKLAR BİRDEN FAZLA NOKTADA SAKLANIYOR
ABD merkezli CBS News'e göre, İran'ın nükleer stoklarının iki ya da üç farklı noktada tutulduğu değerlendiriliyor. Bu stokların büyük kısmının İsfahan ve Natanz'daki yer altı tesislerinde bulunduğu, bir bölümünün ise Kazma Dağı civarına taşınmış olabileceği ifade ediliyor.
Zenginleştirilmiş uranyumun büyük çelik silindirlerde depolandığı ve taşınmasının ciddi lojistik gerektirdiği belirtiliyor. Bu durum, operasyonun tek bir noktaya değil birden fazla hedefe yönelmesini zorunlu kılıyor.
OPERASYONUN ASKERİ YAPISI VE LOJİSTİK ZORLUKLAR
Habere göre, operasyonun ana unsuru nükleer materyalleri güvenli hale getirmek üzere eğitilmiş Delta Force birlikleri olacak. Bu birliklerin Arap Denizi'ndeki ABD donanma unsurlarından ya da Kuveyt ve Irak'tan hareket edebileceği değerlendiriliyor.
Operasyon kapsamında hedef bölgeye yakın geçici iniş pistleri kurulması ve komandoların hedefe yürüyerek ilerlemesi de olasılıklar arasında yer alıyor.
BİNLERCE ASKERLİK GÜVENLİK ÇEMBERİ GEREKEBİLİR
Operasyonun güvenliği için 1.000'e kadar askerin görev alması gerekebilir. Bu birliklerin büyük bölümünü ABD Ranger birlikleri ve 82. Hava İndirme Tümeni oluşturabilir.
Ayrıca İran'ın füze ve insansız hava aracı tehditlerine karşı katmanlı hava savunma sistemlerinin kurulması gerekecek. Elektronik harp unsurları ve önleyici sistemler de operasyonun ayrılmaz parçaları olacak.
YER ALTI TÜNELLERİ EN BÜYÜK ENGELLERDEN BİRİ
CBS News'e göre, İran'ın nükleer tesislerine ulaşmak için komandoların güçlendirilmiş ve kısmen çökmüş tünelleri aşması gerekecek. Uydu görüntüleri, İran'ın bu girişleri yeniden kapatarak savunmayı güçlendirdiğini gösteriyor. Uzmanlara göre bu aşamada ağır iş makineleri ve patlayıcı ekipler devreye girmek zorunda kalacak.
İÇERİDEKİ RİSKLER: TUZAKLAR VE RADYASYON
Habere göre, tünellerin içinde komandoları çok daha büyük riskler bekliyor. İran'ın bu alanları mayınlar ve el yapımı patlayıcılarla tuzaklamış olabileceği değerlendiriliyor.
Ayrıca yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum nedeniyle radyasyon riski de bulunuyor. Bu nedenle operasyon ekiplerinin özel koruyucu ekipmanlarla hareket etmesi gerekecek.
EN TEHLİKELİ AŞAMA: TAHLİYE
Habere göre askeri operasyonların en riskli kısmı genellikle tahliye süreci oluyor. Bu aşamada sürpriz etkisi ortadan kalkarken, düşman takviyeleriyle karşılaşma ihtimali artıyor. Uzmanlar, yorgunluk ve artan baskının hata riskini yükselttiğine dikkat çekiyor.
BAŞARI BÜYÜK DARBE, BAŞARISIZLIK BÜYÜK KRİZ
ABD merkezli CBS News'e göre, operasyonun başarıyla tamamlanması halinde İran'ın nükleer programına tarihindeki en büyük darbe vurulmuş olacak. Ancak olası bir başarısızlık, ABD için hem askeri hem de siyasi açıdan ciddi bir prestij kaybına yol açabilir.
