İran'ın füze ve özellikle insansız hava aracı saldırıları ABD'nin Orta Doğu'daki 13 askeri üssünün büyük bölümünde ağır hasara yol açarken, Pentagon'un bu yeni savaş doktrinine hazırlıksız yakalandığı eleştirileri güçleniyor. Milyarlarca dolarlık zararın oluştuğu, yüzlerce askerin yaralandığı ve kritik hava savunma sistemlerinin dahi yetersiz kaldığı çatışmada, Rusya'nın İran'a sağladığı istihbarat desteği de dengeleri değiştiriyor. Artan maliyet ve zayıflayan savunma kapasitesi, Washington'un savaşın süresi ve kapsamına ilişkin stratejik hesaplarını yeniden gözden geçirmesine neden oluyor.
İngiltere merkezli The Times'a göre, İran ile devam eden savaşta ABD'nin Orta Doğu'daki askeri üsleri ağır hasar alırken, Pentagon'un özellikle insansız hava araçlarına karşı yeterince hazırlıklı olmadığı yönündeki eleştiriler giderek artıyor. Bölgedeki 13 ABD üssünün çoğunun ciddi zarar gördüğü, yüzlerce askerin yaralandığı ve maliyetin milyarlarca dolara ulaştığı belirtiliyor.
ABD ÜSLERİ AĞIR HASAR ALTINDA
The Times'a göre, ABD uzun yıllar sonra ilk kez düzensiz gruplar yerine tam kapasiteye sahip bir devletle savaşmanın etkilerini derinden hissediyor. İran'ın füze ve insansız hava araçlarıyla gerçekleştirdiği saldırılar, ABD'nin bölgedeki askeri varlıklarını doğrudan hedef aldı. Körfez ülkelerinde konuşlu Amerikan askerleri de ilk kez yoğun hava saldırılarında öldü. Savaşın ilk ayında 1,5 milyar doları aşan zarar oluştuğu, 300'den fazla askerin yaralandığı ve 13 askerin hayatını kaybettiği ifade ediliyor.
AWACS UÇAĞI İMHA EDİLDİ
Savaşın en çarpıcı görüntülerinden biri Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'nde kaydedildi. ABD'ye ait E-3 Sentry AWACS erken uyarı uçağının doğrudan isabetle imha edildiği, aynı saldırılarda tanker uçaklarının da zarar gördüğü bildirildi. Her biri yaklaşık 300 milyon dolar değerindeki bu uçaklar, ABD'nin bölgedeki kritik hava gözetleme kapasitesini temsil ediyor.
İHA TEHDİDİ: PENTAGON GERİDE Mİ KALDI?
İran'ın özellikle Shahed-136 tipi kamikaze insansız hava araçları ABD için ciddi bir zafiyet ortaya çıkardı. 50 kilogram patlayıcı taşıyabilen bu sistemlerin alçak irtifada ve hızlı uçuş kabiliyeti sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabildiği belirtiliyor. Pentagon ise hem Biden hem de Trump dönemlerinde, Ukrayna savaşından çıkarılan dersleri uygulamakta yetersiz kalmakla eleştiriliyor.
RUSYA DESTEĞİ DENGEYİ DEĞİŞTİRDİ
Rusya'nın İran'a sağladığı istihbarat desteği savaşın seyrini etkileyen önemli faktörlerden biri oldu. ABD üslerinin koordinatlarının ve uçakların açık alandaki konum bilgilerinin İran'a aktarıldığı, ayrıca daha güçlü savaş başlığına sahip Geran-1 ve Geran-2 sistemlerinin de devreye sokulduğu ifade ediliyor.
KRİTİK ÜSLER TEK TEK HEDEFTE
ABD'nin bölgedeki birçok önemli üssü saldırılardan nasibini aldı. Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'ın 60 mil güneyinde bulunan Prens Sultan hava üssü, defalarca hasar gördü. 1 Mart'ta bir insansız hava aracı saldırısında bir asker hayatını kaybetti ve 13 Mart'ta beş KC-135 tanker uçağı insansız hava aracı saldırısıyla hasar gördü.
Katar'daki El-Udeid hava üssü yakınlarındaki Umm Dahal'da, ABD Merkez Komutanlığı'nın ileri karargahında bulunan ve maliyeti 1 milyar doları aşan uzun menzilli bir radar sistemi 7 Mart'ta imha edildi.
ABD Donanması'nın Bahreyn'in Manama kentindeki Beşinci Filo karargahı, 28 Şubat'ta insansız hava araçlarının saldırısına uğradı ve radar ile iletişim ekipmanlarında hasar meydana geldi. Pentagon'un Kongre'ye sunduğu raporda, ekipmanın değerinin yaklaşık 200 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.
1 Mart'ta, Kuveyt'teki Camp Arifjan'daki ABD ordusu üssüne on mil uzaklıktaki Shuaiba limanındaki bir lojistik operasyon merkezine düzenlenen insansız hava aracı saldırısında altı ABD askeri öldürüldü. Kuveyt'te bulunan Ali el-Salem hava üssü ve Camp Buehring üssü, sırasıyla 1 Mart ve 5 Mart tarihlerinde insansız hava araçlarının saldırısına uğradı ve iletişim sistemleri ile binalarda önemli hasar meydana geldi.
Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki El-Dhafra hava üssü de defalarca hedef alındı. Üs, F-22 Raptor hayalet uçaklarına ve MQ-9 Reaper gözetleme dronlarına ev sahipliği yapıyor. Dokuz Reaper'ın ayrı olaylarda imha edildiği bildiriliyor, ancak bunların çoğu İran üzerinde uçarken vuruldu. Bir Reaper'ın maliyeti yaklaşık 30 milyon dolar. Ürdün'ün kuzeybatısındaki Muwaffaq Salti hava üssü, 4 Mart'ta hedef alınarak hava savunma radar sisteminde büyük hasara yol açtı. Bu tip bir radarın maliyeti yaklaşık 500 milyon dolardır.
ABD SAVUNMASI ZORLANIYOR
ABD'nin en pahalı hava savunma sistemleri bile yoğun İHA saldırılarını durdurmakta zorlanıyor. İHA saldırılarının oranı son günlerde azalsa da, oluşturdukları tehdidin daha belirgin hale geldiği ve ABD'nin bu tehdit karşısında etkili bir çözüm üretmekte zorlandığı vurgulanıyor.
SAVAŞIN MALİYETİ VE STRATEJİK SORULAR
ABD'nin Tomahawk füzeleri ve diğer mühimmat stoklarının önemli ölçüde azaldığı da belirtiliyor. Bu durumun, ABD Başkanı Donald Trump'ın "savaşı 2-3 hafta içinde bitirme" yönündeki açıklamalarıyla bağlantılı olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Öte yandan kara harekâtına girmenin maliyeti ve riskleri Washington'da tartışılmaya devam ediyor.
SAVUNMA SANAYİİNE BASKI ARTIYOR
Habere göre, Trump yönetimi savunma üretimini hızlandırmak için Raytheon gibi şirketler üzerinde yoğun baskı kurmuş durumda. Ancak mevcut tablo, ABD'nin teknolojik üstünlüğüne rağmen düşük maliyetli ve yüksek etkili insansız sistemler karşısında ciddi bir sınav verdiğini ortaya koyuyor.
