İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun İran halkını rejime karşı ayaklanmaya çağırma önerisi, Donald Trump tarafından "katliama yol açabileceği" gerekçesiyle reddedildi. ABD ve İsrail askeri hedeflerde büyük ölçüde uzlaşsa da rejim değişikliği ve kan dökme konusunda ayrışırken, İsrail'in üst düzey İranlı isimlere yönelik suikastlarının halk ayaklanmasını tetiklemeyi amaçladığı belirtildi. Netanyahu'nun tek taraflı çağrısına rağmen İran'da beklenen protestolar gerçekleşmezken, Washington'un askeri tırmanışın yanı sıra diplomatik bir seçeneği de masada tuttuğu, Tel Aviv'in ise anlaşma ihtimaline şüpheyle yaklaştığı ifade edildi.
ABD merkezli Axios'ta yer alan habere göre, Netanyahu'nun İran'da halkı hükümete karşı sokağa çağırma önerisi, ABD Başkanı Donald Trump tarafından "çok riskli" bulunarak geri çevrildi. Konuya ilişkin bilgiler iki ABD'li yetkili ve bir İsrailli kaynak tarafından doğrulandı.
"ZATEN BİÇİLECEKLER"
Trump'ın Netanyahu ile yaptığı görüşmede, "Eğer insanlar biçilecekse (katledilecekse) onlara sokağa çıkmalarını söylemenin ne anlamı var ki?" diyerek olası bir kitlesel katliam riskine dikkat çektiği aktarıldı.
Axios'a göre, ABD ve İsrail savaşın askeri hedeflerinin çoğunda uzlaşsa da İran'da rejim değişikliği, kan dökme ve bunun bedeli konusunda ciddi görüş ayrılıkları bulunuyor. Netanyahu, halk ayaklanması için koşullar yaratmayı İsrail'in temel hedeflerinden biri olarak görürken, ABD tarafı bunu daha çok "ekstra bir kazanım" olarak değerlendiriyor.
Savaşın başlangıcında Trump, ABD operasyonlarının ardından İran halkının yönetime el koyabileceğini dile getirse de, bu söylemi sonraki süreçte nadiren tekrar etti.
İSRAİL SUİKASTLAR İLE AYAKLANMANIN ÖNÜNÜ AÇMAYI HEDEFLEMİŞ
ABD merkezli Axios'a göre, geçtiğimiz hafta düzenlenen saldırılarda İsrail, İran'ın ulusal güvenlik şefi ve fiili liderlerinden Ali Laricani ile Basij güçlerinin başındaki Gulamreza Süleymani'yi yardımcılarıyla birlikte öldürdü.
İsrailli yetkililer, özellikle Süleymani'nin hedef alınmasının, protestoları bastıran yapıyı zayıflatarak halk ayaklanmasının önünü açmayı amaçladığını belirtti.
TRUMP'TAN NETANYAHU'YA RET: "BÜYÜK BİR KATLİAMA SEBEP OLUR"
Habere göre, söz konusu saldırılardan saatler sonra Netanyahu, Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde İran rejiminin zayıfladığını ve daha fazla istikrarsızlaştırmak için "bir fırsat penceresi" oluştuğunu savundu.
Netanyahu'nun, iki liderin eşgüdümlü şekilde İran halkına sokağa çıkma çağrısı yapmasını önerdiği ancak Trump'ın bunun büyük bir katliama yol açabileceği gerekçesiyle karşı çıktığı ifade edildi.
Tarafların, İranlıların ertesi gün düzenlenen yıllık Ateş Bayramı (Çarşamba Suri) sırasında sokağa çıkıp çıkmayacağını gözlemleme konusunda uzlaştığı belirtildi.
NETANYAHU'DAN TEK TARAFLI SESLENİŞ: "ÖYLEYSE DIŞARI ÇIKIN VE KUTLAYIN... BİZ YUKARIDAN İZLİYORUZ"
Axios'a göre, Netanyahu buna rağmen kendi adına kamuoyuna seslendi. Hava kuvvetleri karargahından yaptığı açıklamada, "Uçaklarımız karada, yollarda ve meydanlarda terörist militanları vuruyor. Bu, cesur İran halkının Ateş Bayramı'nı kutlamasına olanak sağlamak içindir. Öyleyse dışarı çıkın ve kutlayın... biz yukarıdan izliyoruz" ifadelerini kullandı.
Ancak ertesi gün çok az sayıda İranlının sokağa çıktığı, bunun da rejimin olası sert müdahalesine yönelik korkudan kaynaklandığı değerlendirildi.
"REJİMİ HAVADAN ÇÖKERTME" HEDEFİ
ABD merkezli Axios'a göre, İsrail'in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, CNN'e yaptığı açıklamada hedefin rejimi muhalefete baskı uygulayamayacak noktaya kadar zayıflatmak olduğunu söyledi.
Leiter, "Umarım bu, insanların kendi hayatlarının kontrolünü ele alabilecekleri bir kırılma noktası tetikler. Bence bu rejimi havadan çökeceği noktaya kadar zayıflatabiliriz. Sahada olması gerekenler İran askerleri olmalı" dedi.
ABD DİPLOMATİK SEÇENEĞİ DE MASADA TUTUYOR
Habere göre, askeri operasyonlar sürerken Washington yönetimi aynı zamanda rejimin tamamen devrilmesini içermeyen diplomatik bir seçeneği de değerlendiriyor.
İsrailli yetkililer ise Netanyahu'nun kısa vadede kabul edilebilir bir anlaşmaya varılabileceği konusunda oldukça şüpheci olduğunu belirtiyor.
ABD-İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.
İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.
