İngiltere'nin önde gelen gazetelerinden Financial Times'a göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la başlattığı savaş hem insani kayıpları artırırken hem de ABD ekonomisini ciddi bir krizle karşı karşıya bırakıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki aksama nedeniyle yükselen enerji fiyatları, tedarik zinciri sorunları ve artan enflasyon Amerikan hane halkı üzerinde ağır bir maliyet oluşturuyor. Gazeteye göre milyarlarca dolarlık savaş harcamaları ve kötüleşen ekonomik göstergeler, ABD ekonomisini kırılgan bir noktaya sürüklerken, çatışmanın uzaması durumunda işsizlik dalgası kaçınılmaz hale gelebilir.
Financial Times'a göre, Trump'ın İran'la başlattığı savaşın üzerinden henüz bir ay geçmesine rağmen hem insani hem de ekonomik maliyetler giderek ağırlaşıyor. Gazeteye göre çatışmalar, ABD askerlerinin kayıplarının yanı sıra bölgede binlerce sivilin ölümüne ve milyonlarca insanın yerinden edilmesine yol açarken, Amerikan ekonomisi de ciddi bir darbe riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Haberde savaşın uzaması durumunda küçük işletmelerin kapanabileceği, işsizliğin artabileceği ve ABD ekonomisinin durgunluğa sürüklenebileceği uyarısı yapılırken diğer taraftan daha fazla Amerikan askerinin tabutlarda evlerine döneceğine vurgu yapıldı.
ENERJİ ŞOKU VE HÜRMÜZ ETKİSİ
Habere göre savaşın en kritik sonuçlarından biri Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması oldu. Bu gelişme, küresel petrol fiyatlarında 2022'den bu yana en hızlı artışı tetikledi. Gazeteye göre ABD'de ortalama benzin fiyatı kısa sürede 3,98 dolara yükselirken, bu artışın ortalama bir Amerikan hanesine yıllık yaklaşık 750 dolar ek maliyet getirmesi bekleniyor.
TEDARİK ZİNCİRİ KRİZİ FİYATLARI YUKARI ÇEKİYOR
Tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklar, ABD ekonomisini iki yönlü baskı altına alıyor. İlk olarak enerji maliyetlerindeki artış, elektrik ve ısınma giderlerini yükseltiyor. Habere göre jet yakıtı fiyatlarındaki artış havayolu şirketlerinin bilet fiyatlarını artırmasına neden olurken, dizel fiyatlarındaki yükseliş taşımacılık maliyetlerini yukarı çekiyor. Bu durum, gıdadan mobilyaya, giyimden diğer tüketim ürünlerine kadar geniş bir yelpazede fiyat artışına yol açıyor. Gübre maliyetlerindeki artışın da tarım sektörünü olumsuz etkileyerek gıda fiyatlarının daha da yükselmesine neden olabileceğinin altı çizildi.
HANE HALKI ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR
Artan fiyatlar, zaten ekonomik zorluk yaşayan Amerikan hane halkını daha da sıkıştırıyor. Gazeteye göre birçok Amerikalı hâlihazırda öğün atlamak, sağlık hizmetlerini ertelemek ya da emeklilik birikimlerini kullanmak zorunda kalırken, yükselen yaşam maliyetleri aile bütçelerinde daha büyük açıklar oluşturuyor.
ENFLASYON VE BELİRSİZLİK ALARM VERİYOR
Financial Times'a göre savaşın ikinci büyük ekonomik etkisi ise artan enflasyon ve belirsizlik oldu. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, ABD Merkez Bankası'nın faiz indirme ihtimalini zayıflatırken, Fed Başkanı Jay Powell da enerji şokunun enflasyonu artıracağı uyarısında bulundu. Powell'ın "uzun vadeli etkileri kimse bilmiyor" sözleri, piyasalardaki belirsizliğin boyutunu ortaya koydu.
EKONOMİK GÖSTERGELER KÖTÜLEŞİYOR
Habere göre enflasyon, ABD Merkez Bankası'nın tercih ettiği ölçüme göre son iki yılın en yüksek seviyesine yeniden ulaştı. Sağlık sigortası kapsamının daralması, primlerin artması, otomobil ve kredi kartı ödemelerinde gecikmelerin yükselmesi ekonomideki kırılganlığı artırıyor. İş büyümesinin durduğu belirtilirken, işsizliğin artması durumunda temerrüt riskinin de büyüyebileceği ifade ediliyor.
SAVAŞIN MALİYETİ KATLANIYOR
Gazeteye göre savaşın maliyeti yalnızca ekonomik göstergelerle sınırlı değil, doğrudan bütçeye de ağır yük bindiriyor. Savaşın ilk altı gününde vergi mükelleflerine maliyet 11 milyar doları aşarken, günlük harcamanın en az 1 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Beyaz Saray'ın Kongre'den 200 milyar dolarlık ek kaynak talep etmeye hazırlandığı belirtiliyor. Bu rakamın her Amerikan ailesi için 2.300 dolardan fazla bir yük anlamına geldiği ifade ediliyor.
