Son Dakika: ABD tüm kartlara sahipti, planlar hazırdı, hedefler belliydi… Ancak tüm bu avantajlara rağmen savaşın beklenen şekilde sonuçlanmaması, Washington'da bile cevabı aranan kritik bir soruya dönüştü. İlk bakışta kolay bir zafer gibi görünen tabloyu tersine çeviren o hamle neydi? İran'ın sınırlı imkanlarla kurduğu strateji, süper gücü nasıl durma noktasına getirdi?
ABD ile İran arasında bir aydır süren gerilim, sahadaki güç dengesinden çok "stratejik kaldıraç" savaşına dönüştü. CNN'in analizine göre Washington askeri olarak üstün olsa da, bu üstünlük savaşı bitirmeye yetmiyor.
ABD'NİN DEV GÜCÜ İŞE YARAMADI
Çatışmaların ilk günlerinde ABD'nin askeri kapasitesi ve İsrail'in istihbarat gücü nedeniyle dengelerin hızla Washington lehine döneceği düşünülüyordu. Ancak süreç beklenenden farklı ilerledi.
İran, doğrudan askeri zafer kazanamayacağını bilerek, elindeki sınırlı avantajları kritik baskı noktalarına dönüştürdü. Bu stratejinin en önemli hamlesi ise dünya enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı'nı kapatmak oldu.
ABD NEDEN ASKERİ GÜCÜNÜ TAM KULLANAMIYOR?
CNN analizine göre ABD'nin önünde askeri seçenekler var, ancak her biri ciddi riskler barındırıyor:
Bu nedenle ABD, sahip olduğu askeri gücü kullanmakta serbest değil; aksine her hamle siyasi ve ekonomik maliyet hesabına bağlı.
İRAN'IN "ABD'YE SAVAŞ KAYBETTİREN" KOZU
İran'ın en büyük avantajı, savaşı uzatarak maliyeti artırabilmesi. İran Hürmüz Boğazı'nı kapatarak küresel petrol akışını sekteye uğrattı, Asya ve Afrika'da enerji krizlerini tetikledi, küresel piyasaları sarsarak ABD ekonomisine dolaylı baskı oluşturdu.
Yani İran, askeri olarak zayıf olsa da küresel ekonomi üzerinden güçlü bir kaldıraç yaratmış durumda.
DİPLOMASİ NEDEN SONUÇ VERMİYOR?
ABD yönetimi bir yandan perde arkasında diplomasi yürütüldüğünü savunurken, diğer yandan sert askeri tehditler dile getiriyor. Ancak ortaya konan şartlar İran açısından kabul edilemez görülüyor.
Bu şartlar arasında İran'ın füze programının kısıtlanması, Hürmüz üzerindeki kontrolünü bırakması ve bölgesel etkisinin azaltılması yer alıyor.
Bu nedenle müzakereler ilerlemek yerine kilitlenmiş durumda.
ABD İÇİN "KAZANMAK" NEDEN ZOR?
CNN'e göre asıl sorun burada başlıyor: ABD savaşı askeri olarak kazanabilir, ancak bedelsiz kazanamaz.
Sert bir askeri operasyon küresel ekonomik kriz riski oluşturabilir, uzayan savaş iç politik baskı ve seçim maliyetine yol açabilir ve yetersiz hamleler zayıflık olarak görülebilir.
Bu üçlü denklem, Washington'ı sıkıştırıyor.
SONUÇ: GÜÇ VAR AMA ÇÖZÜM YOK
Ortaya çıkan tabloya göre ABD'nin askeri üstünlüğü sahada belirleyici olsa da stratejik sonuç üretmekte yetersiz kalıyor. İran ise sınırlı kapasitesine rağmen doğru noktalara baskı yaparak dengeyi bozuyor.
CNN analizinin vardığı sonuç net: Bu savaşta kazananı belirleyecek olan askeri güç değil, tarafların birbirine "çıkış yolu" bırakıp bırakmayacağı olacak. Aksi halde çatışma hem bölgeyi hem de küresel ekonomiyi daha büyük bir krize sürükleyebilir.
