SON DAKİKA| ABD ve İran düğümü çözebilecek mi? İşte anlaşmanın önündeki kritik engeller!

ABD ile İran arasında aylardır süren gerilimde yeni bir diplomasi trafiği yaşanırken, Amerikan basını olası anlaşmanın sanıldığı kadar kolay olmayacağını yazdı. MÜZAKERELERDEKİ KRİTİK DÜĞÜM NOKTALARI The Washington Post gazetesinin haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump 'barış anlaşmasına yakın olunduğunu' söylese de masadaki temel kriz başlıkları hala çözülebilmiş değil. ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a yönelik saldırılarının ardından taraflar nisan ayında kırılgan bir ateşkese girmişti. Ancak İran'ın nükleer programı, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü ve yaptırımların kaldırılması gibi başlıklar müzakerelerin en kritik düğüm noktaları olarak öne çıkıyor. İLK KRİZ BAŞLIĞI: HÜRMÜZ BOĞAZI Analize göre İran, savaşın başlamasından bu yana dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı üzerinde ciddi bir kontrol kurdu. Bu durumun Tahran yönetimine ABD karşısında önemli bir koz verdiği belirtiliyor. Brookings Enstitüsü Dış Politika Direktörü Suzanne Maloney, İran'ın boğazı tamamen açmak için mutlaka bir karşılık isteyeceğini söyledi. Maloney'e göre Tahran yönetimi artık bu stratejik geçiş hattını ekonomik ve siyasi baskı unsuru olarak kullanmak istiyor. Uzmanlar, İran'ın boğaz üzerinde egemenlik elde etmiş şekilde masadan kalkmasının küresel ölçekte yeni krizlere kapı aralayabileceği uyarısında bulunuyor. ASIL MESELE: İRAN NÜKLEER PROGRAMINDAN VAZGEÇECEK Mİ? Trump yönetiminin savaş sürecindeki en önemli gerekçelerinden biri İran'ın nükleer silah geliştirme ihtimaliydi. Cumhuriyetçi çevreler de artan petrol fiyatlarına rağmen operasyonları bu gerekçeyle savundu. İran, Barack Obama döneminde ABD ve Batılı ülkelerle kapsamlı bir nükleer anlaşma imzalamıştı. Ancak Trump ilk başkanlık döneminde bu anlaşmadan çekilmiş ve anlaşmanın İran'a fazla taviz verdiğini savunmuştu. Washington Post analizine göre İran, geçen yıllarda uranyum zenginleştirme kapasitesini ciddi ölçüde artırdı. Özellikle yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının artık 'nükleer silah seviyesine tehlikeli derecede yakın' olduğu iddia ediliyor. Müzakerelerde şu an en kritik başlığın İran'ın elindeki yüksek zenginleştirilmiş uranyumu devretmesi ve yeni üretim yapmama garantisi vermesi olduğu ifade ediliyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise sürecin kısa sürede tamamlanamayacağını belirterek, 'Nükleer meseleler 72 saatte kağıt üzerinde çözülemez' değerlendirmesinde bulundu. İRAN ANLAŞMA KARŞILIĞINDA NE İSTEYECEK? Washington Post'a göre masadaki en önemli başlıklardan biri de ekonomik tavizler olacak. İran'ın yaptırımlar nedeniyle dondurulan milyarlarca dolarlık varlığının serbest bırakılması gündemde. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Obama dönemindeki anlaşmayı eleştirerek, İran'a 'milyarlarca dolar verildiğini' savundu ve kendi anlaşmalarının farklı olacağını söyledi. Ancak analizde dikkat çeken nokta, Trump yönetiminin İran'a Obama dönemindekinden bile daha büyük ekonomik imkanlar sunmayı değerlendirmesi oldu. Haberde, Tahran'a 20 milyar dolara kadar dondurulmuş varlık erişimi sağlanmasının konuşulduğu ifade edildi. TRUMP İÇİN ZORLU SINAV BAŞLADI Washington Post analizine göre süreç sadece İran'ın taviz verip vermeyeceğiyle sınırlı değil. Trump yönetiminin savaşı ne kadar sürede sonlandıracağı, İran'a hangi tavizleri vereceği ve Tahran'ın anlaşmaya sadık kalıp kalmayacağı da Washington'da büyük tartışma konusu olmaya devam ediyor. Gazete, önümüzdeki dönemde olası anlaşmanın hem Orta Doğu'daki dengeleri hem de küresel enerji piyasalarını doğrudan etkileyebileceğini vurguladı.