Son Dakika: Üç haftadır süren savaşta sahada çatışmalar devam ederken, Washington perde arkasında diplomasi zeminini kuruyor. ABD'nin İran için belirlediği 6 maddelik çerçeve gündeme gelirken, arka kapı temas trafiği hızlandı; gözler bu sürecin çatışmayı bitirip bitirmeyeceğinde.
ABD'de Donald Trump yönetimi, üç haftadır devam eden savaşı sonlandırmak için İran'la olası barış görüşmelerine yönelik ilk hazırlıklara başladı.
SAVAŞ SÜRERKEN DİPLOMASİ ARAYIŞI
Axios'un ABD'li yetkililere ve sürece yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Washington bir yandan sahadaki çatışmaların sürmesini beklerken diğer yandan diplomasi zeminini oluşturmaya çalışıyor.
Trump, cuma günü yaptığı açıklamada savaşın "kademeli olarak sonlandırılmasını" değerlendirdiğini söyledi. Ancak ABD'li yetkililer, sahadaki çatışmaların en az iki ila üç hafta daha devam edeceği görüşünde. Bu süreçte Beyaz Saray, olası müzakereler için altyapı oluşturmayı hedefliyor.
TEMAS YOK ARABULUCULAR DEVREDE
Habere göre ABD ile İran arasında son günlerde doğrudan bir temas kurulmadı. Ancak Mısır, Katar ve İngiltere mesaj trafiğinde aracı rolü üstleniyor. Bu ülkeler, İran'ın müzakereye açık olduğunu ancak "sert şartlar" öne sürdüğünü Washington'a iletti.
İRAN'IN BARIŞ İÇİN ŞARTLARI
Tahran yönetiminin talepleri arasında ateşkes, gelecekte saldırıların tekrarlanmayacağına dair garanti ve savaşın yol açtığı zararlar için tazminat yer alıyor.
ABD'NİN BARIŞ İÇİN ŞARTLARI
Axios'a göre Trump yönetimi ise, barış için İran'dan şu başlıklarda taahhüt bekliyor:
İran'ın geçmişte bu taleplerin çoğunu reddettiği biliniyor.
GÜVEN KRİZİ DERİN
İranlı yetkililer, daha önce müzakere sürecinde ani askeri saldırılar yaşandığını hatırlatarak Washington'a güven duymadıklarını vurguluyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı'nda normalleşmenin ancak ABD ve İsrail'in saldırıları durdurması ve tekrar etmeme garantisi vermesiyle mümkün olacağını ifade etti.
TAZMİNAT YERİNE "DONDURULMUŞ VARLIK" FORMÜLÜ
ABD tarafında ise İran'ın talep ettiği tazminat "kabul edilemez" olarak görülüyor. Ancak bazı yetkililer, bunun yerine İran'ın dondurulmuş varlıklarının iadesi gibi farklı formüllerle orta yol bulunabileceğini belirtiyor.
KRİTİK SORU: MUHATAP KİM OLACAK?
Trump ekibinin önündeki en büyük belirsizliklerden biri, İran'da müzakereyi kimin yürüteceği. Geçmiş görüşmelerde öne çıkan Arakçi'nin karar alma yetkisinin sınırlı olduğu düşünülüyor. Washington, Tahran'da gerçek karar vericilere nasıl ulaşacağını araştırıyor.
RESMİ ARABULUCU ARAYIŞI SÜRÜYOR
Önceki nükleer görüşmelerde arabuluculuk yapan Umman'a bu kez mesafeli yaklaşan ABD, yeni süreçte Katar'ı daha uygun bir aracı olarak görüyor. Ancak Doha yönetimi perde arkasında rol almaya sıcak baksa da resmi arabulucu olmak istemiyor.
SÜREÇ NEREYE GİDİYOR?
Axios'a göre Trump'ın danışmanları, müzakerelerin kısa sürede başlaması ihtimaline karşı hazırlıklı olmak istiyor. Görüşmelerin çerçevesinin ise savaş öncesinde Cenevre'de sunulan taslakla benzer olması bekleniyor.
