Son Dakika: ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, İran savaşı, Tayvan gerilimi, ticaret krizleri ve küresel güç mücadelesinin gölgesinde Pekin'de kritik zirvede karşı karşıya geliyor. Dünyanın gözünü çevirdiği görüşmede iki liderin birbirinden hangi tavizleri isteyeceği ve kapalı kapılar ardında nasıl bir pazarlık yaşanacağı merak konusu olurken, ABD basınında dikkat çeken değerlendirmeler yapılıyor. Washington'da bazı çevreler, Trump'ın zorlu bir masaya oturacağını ve kritik zirvede güçlü tarafın Çin olabileceğini düşünüyor.
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, küresel dengeleri etkileyebilecek kritik bir zirvede başkent Pekin'de bir araya gelmeye hazırlanıyor.
"KÜRESEL GÜÇ MÜCADELESİNİN GELECEĞİ"
Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerini buluşturacak görüşme; ticaret savaşlarından Tayvan krizine, yapay zeka rekabetinden İran savaşına kadar birçok kritik başlığın gölgesinde gerçekleşecek.
Özellikle ABD'nin İran'la süren savaşının üçüncü ayına girmesi, görüşmenin tonunu tamamen değiştirmiş durumda. Diplomasi masasında sadece ekonomi değil, küresel güç mücadelesinin geleceği de konuşulacak.
İRAN SAVAŞI ZİRVENİN ÜZERİNE GÖLGE GİBİ ÇÖKTÜ
Trump'ın Çin ziyareti ilk etapta ticaret ve ekonomik ilişkileri yeniden şekillendirmeyi amaçlıyordu. Ancak Washington'un İran'la yaşadığı savaşın büyümesi, zirveyi doğrudan jeopolitik hesaplaşmaya dönüştürdü.
CNN'e konuşan ABD'li yetkililere göre Trump, Şi ile özellikle İran konusunu uzun uzun görüşmek istiyor.
Washington yönetimi, Çin'in İran üzerindeki etkisini kullanarak Tahran'ı Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya ve olası bir ateşkese zorlamasını hedefliyor.
Çünkü Hürmüz Boğazı'ndaki kriz yalnızca enerji piyasalarını değil, Çin ekonomisini de doğrudan etkiliyor. Pekin, İran petrolünün en büyük alıcılarından biri konumunda bulunuyor.
Trump da bu gerçeğe dikkat çekerek Şi için şu ifadeleri kullandı:
"O bölgeden çok fazla petrol alıyorlar. Şimdiye kadar sorun yaşamadık."
WASHİNGTON ENDİŞELİ: MASADA GÜÇLÜ TARAF ÇİN
ABD tarafında dikkat çeken en büyük kaygılardan biri ise Şi Cinping'in görüşmede elinin daha güçlü olması.
CNN'e konuşan bazı ABD'li yetkililer, Çin liderinin İran kartını kullanarak Washington üzerinde baskı kurmasından endişe ediyor.
TAYVAN EN SERT BAŞLIKLARDAN BİRİ
Özellikle Tayvan meselesinin görüşmenin en sert başlıklarından biri olması bekleniyor.
Trump da bu gerilimi gizlemedi: "Tayvan konusunu muhtemelen benden daha fazla gündeme getirecek."
Pekin yönetimi uzun süredir ABD'nin Tayvan'a silah satışlarını durdurmasını istiyor.
Çin'in, İran konusunda sağlayabileceği diplomatik destek karşılığında Washington'dan Tayvan konusunda taviz talep edebileceği değerlendiriliyor.
PEKİN'İN HEDEFİ: ABD BASKISINI GERİ PÜSKÜRTMEK
Çin açısından zirvenin en önemli hedeflerinden biri, ABD ile yaşanan ekonomik gerilimi kendi lehine çevirmek.
Trump'ın ilk başkanlık döneminde başlayan ticaret ve teknoloji savaşlarının ardından Pekin; yapay zeka, elektrikli araçlar, nadir toprak elementleri ve yüksek teknoloji üretiminde büyük yatırımlar yaptı.
Bugün Çin yönetimi, ABD baskılarına rağmen ayakta kalabilmesini stratejik bir başarı olarak görüyor.
İŞTE ÇİN'İN ABD'DEN OLASI TALEPLERİ
CNN'in aktardığına göre Çin, görüşmelerde şu talepleri masaya koymaya hazırlanıyor:
Pekin ayrıca nadir toprak elementleri üzerindeki küresel hakimiyetini de önemli bir koz olarak kullanıyor.
TRUMP "BÜYÜK ANLAŞMALAR" PEŞİNDE
Trump ise zirveden ABD kamuoyuna güçlü mesajlarla dönmek istiyor. Heyette bulunan iş insanları arasında Tim Cook ile Elon Musk gibi isimlerin yer alması dikkat çekti.
Tarafların enerji, havacılık, tarım, yatırım ve yapay zeka alanlarında yeni anlaşmalar açıklaması bekleniyor.
Özellikle Çin'in yeniden büyük miktarda ABD tarım ürünü satın alması ihtimali, Trump açısından önemli bir siyasi kazanım olarak görülüyor.
YAPAY ZEKA YARIŞI DA MASADA
Pekin zirvesinin dikkat çeken başlıklarından biri de yapay zeka rekabeti olacak.
ABD ve Çin arasındaki teknoloji savaşı artık yalnızca ticaretle sınırlı değil. İki ülke de küresel yapay zeka liderliği için yarışıyor.
Washington yönetimi, Çin'in teknolojik yükselişini sınırlandırmaya çalışırken; Pekin ise Amerikan kısıtlamalarının kendisini daha da güçlendirdiğini savunuyor.
Bu nedenle görüşmenin yalnızca bugünü değil, gelecek yıllardaki küresel teknoloji düzenini de etkileyebileceği belirtiliyor.
DÜNYANIN BEKLEDİĞİ SORU: GERİLİM Mİ, YENİ DENGE Mİ?
Trump ile Şi'nin Pekin'de vereceği görüntü, sadece iki liderin ilişkisini değil, küresel sistemin yönünü de belirleyebilir.
Bir tarafta İran savaşı nedeniyle baskı altında olan bir Washington yönetimi, diğer tarafta ise ekonomik ve teknolojik gücünü artırdığına inanan bir Çin.
CNN'e göre Pekin yönetimi, görüşmelerin sonunda ABD ile daha "istikrarlı" bir ilişki görüntüsü verilmesini bile diplomatik başarı olarak görüyor. Ancak perde arkasında çok daha sert bir güç mücadelesi yaşanıyor.
