SON DAKİKA| Trump 8,5 yıl sonra Çin’de: İran savaşının gölgesinde kritik zirve! Taraflar birbirinden ne talep edecek?

ABD Başkanı Donald Trump, 8,5 yıl aradan sonra Çin'e yapacağı resmi ziyaret için ülkeye ulaştı. TRUMP ÇİN UYGARLIĞININ SEMBOLÜ GÖK TAPINAĞI'NI ZİYARET EDECEK Beyaz Saray'dan, Trump'ın Çin'deki programına ilişkin yapılan açıklamaya göre, Trump için yarın sabah Tienanmın Meydanı'nda devlet töreni düzenlenecek. Trump, törenin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ikili ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirecek. Öğleden sonra Gök Tapınağı'nı ziyaret edecek Trump, akşam onura verilecek yemek davetine katılacak. GÖK TAPINAĞI SEMBOLİK ÖNEM TAŞIYOR Trump'ın resmi tören ve davetler, ikili görüşmeler ve çalışma yemeklerinin yer aldığı programında saha ziyareti olarak Gök Tapınağı'nın seçilmesi, sembolik anlam taşıyor. 15. yüzyılda inşa edilen Gök Tapınağı, Çin uygarlığının kozmik düzene ve siyasi otoritenin bu düzendeki rolüne dair temel fikirlerinin mimari formlara dönüştüğü bir anıt niteliğinde. SON KEZ ÇAY BULUŞMASINDA BİR ARAYA GELECEKLER Trump, 15 Mayıs sabahında Çin lideri ile çay buluşması için yeniden bir araya gelecek. ABD Başkanı, birlikte yenecek öğle çalışma yemeğinin ardından ülkesine dönecek. İŞTE MASADAKİ BAŞLIKLAR ABD merkezli CNN'e göre dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerini buluşturacak görüşme; ticaret savaşlarından Tayvan krizine, yapay zeka rekabetinden İran savaşına kadar birçok kritik başlığın gölgesinde gerçekleşecek. Özellikle ABD'nin İran'la süren savaşının üçüncü ayına girmesi, görüşmenin tonunu tamamen değiştirmiş durumda. Diplomasi masasında sadece ekonomi değil, küresel güç mücadelesinin geleceği de konuşulacak. İRAN SAVAŞI ZİRVENİN ÜZERİNE GÖLGE GİBİ ÇÖKTÜ ABD merkezli CNN'e göre Trump'ın Çin ziyareti ilk etapta ticaret ve ekonomik ilişkileri yeniden şekillendirmeyi amaçlıyordu. Ancak Washington'un İran'la yaşadığı savaşın büyümesi, zirveyi doğrudan jeopolitik hesaplaşmaya dönüştürdü. CNN'e konuşan ABD'li yetkililere göre Trump, Şi ile özellikle İran konusunu uzun uzun görüşmek istiyor. Washington yönetimi, Çin'in İran üzerindeki etkisini kullanarak Tahran'ı Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya ve olası bir ateşkese zorlamasını hedefliyor. Çünkü Hürmüz Boğazı'ndaki kriz yalnızca enerji piyasalarını değil, Çin ekonomisini de doğrudan etkiliyor. Pekin, İran petrolünün en büyük alıcılarından biri konumunda bulunuyor. Trump da bu gerçeğe dikkat çekerek Şi için şu ifadeleri kullandı: 'O bölgeden çok fazla petrol alıyorlar. Şimdiye kadar sorun yaşamadık.' 'MASADA GÜÇLÜ OLAN ÇİN' ABD tarafında dikkat çeken en büyük kaygılardan biri ise Şi Cinping'in görüşmede elinin daha güçlü olması. CNN'e konuşan bazı ABD'li yetkililer, Çin liderinin İran kartını kullanarak Washington üzerinde baskı kurmasından endişe ediyor. TAYVAN EN SERT BAŞLIKLARDAN BİRİ Özellikle Tayvan meselesinin görüşmenin en sert başlıklarından biri olması bekleniyor. Trump da bu gerilimi gizlemedi: 'Tayvan konusunu muhtemelen benden daha fazla gündeme getirecek.' Pekin yönetimi uzun süredir ABD'nin Tayvan'a silah satışlarını durdurmasını istiyor. Çin'in, İran konusunda sağlayabileceği diplomatik destek karşılığında Washington'dan Tayvan konusunda taviz talep edebileceği değerlendiriliyor. PEKİN'İN HEDEFİ ABD BASKISINI GERİ PÜSKÜRTMEK Çin açısından zirvenin en önemli hedeflerinden biri, ABD ile yaşanan ekonomik gerilimi kendi lehine çevirmek. Trump'ın ilk başkanlık döneminde başlayan ticaret ve teknoloji savaşlarının ardından Pekin; yapay zeka, elektrikli araçlar, nadir toprak elementleri ve yüksek teknoloji üretiminde büyük yatırımlar yaptı. Bugün Çin yönetimi, ABD baskılarına rağmen ayakta kalabilmesini stratejik bir başarı olarak görüyor. İŞTE ÇİN'İN ABD'DEN TALEPLERİ CNN'in aktardığına göre Çin, görüşmelerde şu talepleri masaya koymaya hazırlanıyor: ABD'nin Çin'e yönelik teknoloji kısıtlamalarını gevşetmesi Çinli şirketlere Amerikan pazarında daha fazla alan açılması Tayvan'a verilen askeri desteğin azaltılması Çinli firmaların kara listelerden çıkarılması Pekin ayrıca nadir toprak elementleri üzerindeki küresel hakimiyetini de önemli bir koz olarak kullanıyor. TRUMP 'BÜYÜK ANLAŞMALAR' PEŞİNDE Trump ise zirveden ABD kamuoyuna güçlü mesajlarla dönmek istiyor. Heyette bulunan iş insanları arasında Tim Cook ile Elon Musk gibi isimlerin yer alması dikkat çekti. Tarafların enerji, havacılık, tarım, yatırım ve yapay zeka alanlarında yeni anlaşmalar açıklaması bekleniyor. Özellikle Çin'in yeniden büyük miktarda ABD tarım ürünü satın alması ihtimali, Trump açısından önemli bir siyasi kazanım olarak görülüyor. YAPAY ZEKA YARIŞI DA MASADA Pekin zirvesinin dikkat çeken başlıklarından biri de yapay zeka rekabeti olacak. ABD ve Çin arasındaki teknoloji savaşı artık yalnızca ticaretle sınırlı değil. İki ülke de küresel yapay zeka liderliği için yarışıyor. Washington yönetimi, Çin'in teknolojik yükselişini sınırlandırmaya çalışırken; Pekin ise Amerikan kısıtlamalarının kendisini daha da güçlendirdiğini savunuyor. Bu nedenle görüşmenin yalnızca bugünü değil, gelecek yıllardaki küresel teknoloji düzenini de etkileyebileceği belirtiliyor. DÜNYA NEFESİNİ TUTTU Trump ile Şi'nin Pekin'de vereceği görüntü, sadece iki liderin ilişkisini değil, küresel sistemin yönünü de belirleyebilir. Bir tarafta İran savaşı nedeniyle baskı altında olan bir Washington yönetimi, diğer tarafta ise ekonomik ve teknolojik gücünü artırdığına inanan bir Çin. CNN'e göre Pekin yönetimi, görüşmelerin sonunda ABD ile daha 'istikrarlı' bir ilişki görüntüsü verilmesini bile diplomatik başarı olarak görüyor. Ancak perde arkasında çok daha sert bir güç mücadelesi yaşanıyor.