Son Dakika: CNN'in haberine göre ABD Başkanı Donald Trump'ın "zafer" planı İran'da çöktü. Hürmüz Boğazı üzerinden küresel ekonomiyi baskı altına alan Tahran geri adım atmazken, Washington'un "tüm kartlar bizde" söylemi de dağıldı. Uzayan savaş hem sahada hem müzakere masasında ABD'yi zayıflatırken, Beyaz Saray çıkış yolu arıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, kısa sürede sonuç almayı hedeflediği İran savaşında giderek daha derin bir çıkmazın içine sürükleniyor.
"TRUMP KENDİ STRATEJİSİNİN TUZAĞINA DÜŞTÜ"
ABD merkezli haber kuruluşu CNN'in, "Trump kendi stratejisinin tuzağına düştü, İran'dan çıkış yolu arıyor" başlıklı haberine göre Beyaz Saray hem sahada istediği sonucu alamıyor hem de savaşın ABD iç siyasetindeki ağır faturası nedeniyle hareket alanını kaybediyor.
Yaklaşık bir buçuk ay sürmesi planlanan çatışmalar 10'uncu haftasına girerken, Trump'ın "hızlı zafer" stratejisinin çöktüğü yorumları yapılıyor.
TRUMP NEDEN ÇELİŞKİLİ MESAJLAR VERİYOR?
CNN'e göre Trump bugün iki büyük baskıyla karşı karşıya. İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik üstünlüğü ve ABD içinde artan ekonomik ve siyasi baskı.
İran'ın geri adım atmaması ve petrol geçişlerini baskı unsuru haline getirmesi, Washington'ın savaşı "kabul edilebilir maliyetle" bitirmesini zorlaştırıyor.
Öte yandan ABD'de yükselen benzin fiyatları, düşen kamuoyu desteği ve Trump'ın gerileyen anketleri Beyaz Saray'ın askeri seçeneklerini daraltıyor.
Analizde, Trump'ın bu nedenle sürekli değişen açıklamalar yaptığı, bir gün "barış yakın" mesajı verirken ertesi gün yeni askeri hamleler açıkladığı belirtiliyor.
"ABD-İRAN SAVAŞI TEK SAYFALIK BİR BELGEYLE ÇÖZÜLEMEZ"
CNN'in aktardığına göre ABD, İran ve arabulucu olarak devrede bulunan Pakistan arasında tek sayfalık bir mutabakat taslağı üzerinde görüşmeler yürütülüyor.
Planın savaşın sona ermesini ve 30 günlük yeni bir müzakere sürecinin başlamasını hedeflediği belirtiliyor. Ancak CNN, yarım asra yaklaşan ABD-İran krizinin "tek sayfalık" bir belgeyle çözülemeyeceğini vurguluyor.
Çünkü masada yalnızca ateşkes değil; İran'ın nükleer programı, balistik füze kapasitesi, bölgesel vekil güçleri, ağır ekonomik yaptırımlar ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol meselesi gibi dev başlıklar bulunuyor.
"DESTANSI ÖFKE OPERASYONU" KARMAŞASI
CNN analizinde Trump yönetiminin savaş boyunca stratejik bir bütünlük ortaya koyamadığı ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio salı günü yaptığı açıklamada "Destansı Öfke" isimli operasyonun sona erdiğini söylerken, aynı gün Trump yeni bir planı devreye soktu: "Özgürlük Projesi."
Bu operasyonun amacı Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve tanker geçişlerini güvence altına almaktı. Ancak proje yalnızca birkaç saat sonra askıya alındı.
CNN, bu ani geri adımın ABD'nin kararlılığına değil, aksine stratejik dağınıklığına işaret ettiğini yazdı.
"TEK KURŞUN" STRATEJİSİ ÇÖKTÜ
Analizde Quincy Institute uzmanı Trita Parsi'nin değerlendirmelerine de yer verildi.
Parsi'ye göre Trump yönetimi İran'ı diz çöktürecek "tek hamlelik çözümler" peşinde koştu. İran lider kadrosuna yönelik suikastlar, yoğun bombardımanlar, Hürmüz operasyonları, liman ve tanker abluka girişimleri gerçekleştirildi.
Ancak bunların hiçbiri İran yönetimini çökertemedi. Öldürülen isimlerin yerini hızla daha sert kadroların aldığı, Devrim Muhafızları'nın kontrolünü kaybetmediği ve hükümetin savaşı "varoluşsal mücadele" olarak gördüğü ifade edildi.
CNN'e göre Tahran için hayatta kalmak bile başlı başına bir zafer anlamına geliyor.
İRAN ASİMETRİK SAVAŞTA ÜSTÜNLÜK KURDU
Haberde savaşın, küçük ama dirençli ülkelerin büyük askeri güçlere karşı nasıl sonuç alabildiğinin yeni örneği haline geldiği yorumu yapıldı.
ABD'nin İran'ın hava ve deniz kapasitesine ağır zarar verdiği kabul edilse de Washington'ın kara harekatından kaçınmasının kesin askeri zafer ihtimalini ortadan kaldırdığı vurgulandı.
Bunun yanında İran'ın Hürmüz Boğazı'nı küresel ekonomi üzerinde baskı aracı haline getirmesi, savaşın stratejik dengesini Tahran lehine çevirdi.
"ABD MÜZAKERE MASASINDA ZAYIF TARAF"
CNN'e göre Washington'ın müzakere masasındaki zayıflığı, Rubio'nun açıklamalarında da ortaya çıktı.
Rubio, ABD'nin hedefinin Hürmüz Boğazı'nın yeniden "serbest geçişe" açılması olduğunu söyledi.
Ancak analizde şu kritik noktaya dikkat çekildi: "Hürmüz zaten savaş başlamadan önce açıktı. İran ise artık bu boğazın elindeki en büyük caydırıcı güç olduğunu keşfetti."
Bu nedenle CNN, savaşın başında "tüm kartların ABD'de olduğu" yönündeki söylemin artık ciddi şekilde aşındığını yazdı.
"TRUMP ÇIKIŞ YOLU BULAMIYOR"
Trump'ın Beyaz Saray'da yaptığı son açıklamalar da analizde geniş yer buldu.
ABD Başkanı savaşın boyutunu küçümseyerek, "Buna savaş değil çatışma diyorum. Çok iyi gidiyoruz." ifadelerini kullandı.
Trump ayrıca İran operasyonlarını, geçmişte Venezuela'ya karşı düzenlenen kısa süreli askeri operasyonla kıyasladı.
CNN ise yaklaşık 70 gündür süren ve milyarlarca dolarlık askeri maliyet oluşturan bir savaşın hala "geçici çatışma" gibi anlatılmasının, Beyaz Saray'ın net bir çıkış planına sahip olmadığı yönündeki soru işaretlerini büyüttüğünü belirtti.
