ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni saldırılar için emir vermesine saatler kala operasyonu durdurarak diplomasiye yeniden şans tanıdı. ABD merkezli CNN'e göre, Beyaz Saray'da İran'a karşı çok aşamalı hava harekâtı planları hazır tutulurken, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin olası İran misillemesi ve bölgesel istikrarsızlık endişesiyle Washington'a askeri adımları ertelemesi yönünde baskı yaptığı belirtildi. ABD'nin saldırı planlarını askıya almasına rağmen operasyon seçeneklerinin masada kaldığı ve gerekirse kısa sürede yeniden devreye alınabileceği ifade ediliyor.
CNN'e göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik yeni saldırılar için emir vermesine yalnızca bir saat kala kararını değiştirerek diplomasiye bir şans daha tanıdı.
Pazartesi günü sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada saldırıları ertelediğini duyuran Trump, Salı günü ise bölgedeki savaş gemilerine ilişkin "Ağzına kadar dolular ve biz de başlamaya hazırdık" ifadelerini kullandı. Ancak saldırıların ne kadar yaklaştığı ve Washington'un askeri operasyonlara ne zaman yeniden başlayabileceği konusundaki belirsizlik sürüyor.
TRUMP YENİ SÜRE VERDİ: "İKİ YA DA ÜÇ GÜN"
Trump'ın geri adım atma kararı, İran'a karşı sert güç kullanma tehdidinde bulunmasının ardından aniden taktik değiştirdiği son örnek oldu. Beyaz Saray'ın Güney Çimliği'nde basına konuşan Trump, Tahran'a savaşı sona erdirecek kabul edilebilir bir anlaşma sunması için yeni bir zaman çizelgesi verdi.
"İki ya da üç gün, belki Cuma, Cumartesi, Pazar, belki de önümüzdeki haftanın başlarında. Sınırlı bir süre," diyen Trump'ın bu yeni son tarihinin geçerli olup olmayacağı ise henüz net değil.
Yetkililer, Trump'ın savaşı yeniden başlatma konusunda isteksiz olduğunu ve askeri çatışmayı derinleştirmek yerine diplomatik bir çözüme öncelik verdiğini belirtiyor. Mevcut askeri seçeneklerin ise kamuoyu desteğini zayıflatabilecek, maliyetli ve uzun süreli bir çatışmayı beraberinde getirebileceği değerlendiriliyor.
İRAN TEMEL TALEPLERİNDEN GERİ ADIM ATMADI
Trump müzakerelerde ilerleme sağlandığını öne sürse de İran, temel taleplerinden kamuoyu önünde geri adım atmış değil. Ayrıca yerin derinliklerinde korunduğu belirtilen zenginleştirilmiş uranyum stokları ile İran'ın füze kapasitesinin bir kısmının hâlâ sağlam olması, Washington'un hedeflerine tam anlamıyla ulaşamadığı yorumlarına yol açıyor.
Bu tablo, Trump'ı bir sonraki adımı konusunda zor bir pozisyona sokarken, Beyaz Saray'da İran'a yönelik yeni saldırı seçeneklerinin en az bir haftadır masada olduğu belirtiliyor. Trump'ın Çin ziyaretinde askıya alınan planların, hafta sonu ABD'ye dönüşünün ardından yeniden değerlendirildiği ifade edildi.
BEYAZ SARAY'DA SAVAŞ PLANLARI MASAYA YATIRILDI
ABD merkezli CNN'e konuşan ve planlamaya aşina iki kaynağa göre, ABD ordusu İran'a yönelik çok aşamalı bir hava harekâtı için ayrıntılı savaş planları hazırladı. Hedeflerin koordinatlarından operasyonun aşamalarına kadar detaylandırılan planların ileri düzeyde olduğu belirtilirken, kaynaklardan biri, "Şaka yapmıyorlardı" ifadesini kullandı.
Trump'ın Virginia'daki golf kulübünde Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, CIA Direktörü John Ratcliffe ve özel temsilci Steve Witkoff ile bir araya gelerek askeri seçenekleri değerlendirdiği bildirildi.
KÖRFEZ ÜLKELERİNDEN WASHİNGTON'A İTİDAL ÇAĞRISI
Habere göre Trump saldırılara onay vermeye hazırlanırken Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderleri Washington'a diplomasi için daha fazla zaman tanınması yönünde baskı yaptı.
Bölgesel kaynaklara göre bu çağrıların temel nedeni, İran'ın olası yeni saldırılar karşısında Körfez ülkelerine misillemede bulunabileceği endişesi oldu.
Yetkililer, bölge ülkelerinin kendilerini savunabilecek kapasitede olduğunu belirtse de uzun sürecek bir çatışmanın hem savunma kaynaklarını zorlayabileceği hem de kritik enerji altyapısını risk altına sokabileceği değerlendirmesinde bulundu.
Trump da Salı günü yaptığı açıklamada İran'ın bölgedeki diğer ülkelere saldırma kapasitesinin tamamen ortadan kalkmadığını kabul ederek, "Hâlâ az da olsa kapasiteleri var. Çok değil, ama az da olsa var" dedi.
SUUDİ ARABİSTAN VE BAE'DEN ÜS KISITLAMASI SİNYALİ
ABD'li yetkililere göre Suudi Arabistan, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki kısa süreli "Özgürlük Projesi" operasyonuna tepki olarak Amerikan üsleri ve hava sahasına erişimi geçici olarak kısıtladı; Trump'ın operasyonu askıya almasının ardından bu kısıtlama kaldırıldı.
CNN'e konuşan bir ABD'li yetkili, Körfez ülkelerinin yeni saldırılar halinde Amerikan güçlerinin kendi topraklarındaki üsleri kullanmasına veya hava sahalarını kullanmasına daha sınırlayıcı yaklaşabileceklerini bildirdi. Kuveyt, Katar ve Suudi Arabistan'ın ev sahipliği yaptığı stratejik ABD üslerine erişimin kısıtlanmasının Washington'un gelecekteki operasyonlarını önemli ölçüde zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.
Birleşik Arap Emirlikleri'nin de yeni askeri harekâtlara karşı çıktığı ve saldırıların yeniden başlaması durumunda benzer adımlar atabileceği kaydedildi.
"BU SEÇENEK HER ZAMAN MEVCUT VE İRAN BUNU BİLİYOR"
ABD merkezli CNN'e göre Trump'ın bekleme kararına rağmen İran'a yönelik saldırı planları yürürlükte kalmaya devam ediyor ve komutanların emrine hazır tutuluyor. Kaynaklar, yönetimin daha önce sona erdiğini açıkladığı "Destansı Öfke Operasyonu"nun adının "Balyoz Harekatı" olarak değiştirileceğini belirtti.
Operasyonun adının değiştirilmesinin, ABD'de askeri müdahalelerin Kongre'ye bildirilmesinden 60 gün sonra yasama onayı gerektiren Savaş Yetkileri Yasası'nı aşmak amacıyla yapılabileceği öne sürülüyor. Böyle bir adımın yeni bir 60 günlük süre başlatabileceği ifade ediliyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth ise yönetimin Kongre onayına ihtiyaç duyup duymayacağı sorusuna, Nisan ayında ilan edilen ateşkesin yasal süreyi fiilen durdurduğunu belirterek, "Ateşkesle birlikte süre durdu. Yeniden başlayacaksa, bu Başkan'ın kararı olur. Bu seçenek her zaman mevcut ve İran bunu biliyor" dedi.
