Brent petrol vadeli işlemleri perşembe günü varil başına 110 doların üzerine çıkarak yükselişini sürdürdü. İran çatışması Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattığı ve büyük Ortadoğu üreticilerini üretimlerini önemli ölçüde kısıtlamaya sevk ettiği için petrol fiyatları savaşın başlamasından bu yana yaklaşık %50 arttı.
PETROL ŞOKU YAŞANABİLİR
Orta Doğu'daki gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki fiili kapanma petrol fiyatlarını yukarı çekti. Artan petrol fiyatlarının bir yıl 100 dolar seviyesinde kalması halinde küresel ekonomide 500 milyar dolarlık şok yaşanabileceği tahmin ediliyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in analizine göre, petrol fiyatlarındaki artışın uzun sürmemesi halinde küresel ekonomide bu yıl yüzde 2.6 ile istikrarlı büyüme bekleniyor.
Ancak petrolün varil fiyatının 100 dolar seviyesinde kaldığı "olumsuz senaryoda", önemli bir küresel arz kesintisi yaşanma riski yüksek. Fitch Ratings Başekonomisti Brian Coulton, petroldeki fiyat artışı ve arz kısıtının uzun süre devam etmesi halinde enflasyonun keskin şekilde yükselebileceğini ve ekonomik büyümede belirgin şekilde düşüş görülebileceğini belirtti. Temel senaryolara göre petrol fiyatlarındaki bu artışın görece kısa ömürlü olduğunu dile getiren Coulton, "Ancak petrol fiyatlarının bir yıl 100 dolar seviyesinde kalması halinde, dört çeyrek sonunda küresel gayrisafi yurt içi hasıla yarım puan daha düşük olabilir. Bu da 500 milyar dolarlık bir şok anlamına gelir" dedi.
BASKI ARTIYOR
ING Think'in son analizine göre, enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve gaz akışındaki kesintinin daha uzun sürebileceğini sürekli fiyatlamak zorunda kalıyor. Gerilimin azalacağına ya da bu kritik dar boğazdan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) akışının yeniden başlayacağına ilişkin ise çok az işaret var.
Chatham House Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı Analisti David Butter'ın analizine göre ise ekonomileri büyük ölçüde petrol ve gaz gelirine bağlı olan Körfez üreticileri kaybedilen gelirler nedeniyle ağır bir bedel öderken, bölgedeki ithalatçı ülkeler de artan yakıt maliyetleri ve döviz gelirlerindeki kayıplar nedenilme baskıyla karşı karşıya.
JET YAKITI ARTTI SEFERLER İPTAL
Orta Doğu'daki çatışmaların enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma, havayolu sektörünü doğrudan etkilemeye başladı. İskandinav havayolu şirketi SAS, hızla artan yakıt maliyetleri nedeniyle nisan ayında en az bin uçuşu iptal edeceğini duyurdu.
SAS Üst Yöneticisi (CEO) Anko van der Werff, İsveçli ekonomi gazetesi Dagens Industri'ye yaptığı açıklamada, "Jet yakıtının fiyatı on gün içinde iki katına çıktı. Maliyet artışlarını mümkün olduğunca absorbe etmeye çalışsak da bu, havayolu sektörünü doğrudan etkileyen bir şok" ifadelerini kullandı. Şirket, artan maliyetleri dengelemek amacıyla bilet fiyatlarını yükselten ilk havayolları arasında yer aldı.
