Bugün Türkiye'de üç yeni düzenleme hayata geçiyor. 1 Temmuz itibarıyla Depozito İade Sistemi (DOA) ile uygun içecek ambalajlarını teslim eden vatandaşlara 1 TL iade yapılacak. Ulusal zincir restoranlarda menülerde kalori ve alerjen bilgilerinin gösterilmesi zorunlu hale gelirken, zorunlu trafik sigortasında hasar ve değer kaybı süreçleri yeniden düzenlenecek. Peki sistem nasıl işleyecek? Hayatımıza ne gibi yenilikler getirecek?
ARTIK TÜM TÜRKİYE'DE
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde küresel bir çevre hareketine dönüşen "Sıfır Atık" hareketi kapsamında daha yaşanabilir bir dünya ve kaynakların verimli kullanılması için hayata geçirilen Depozito İade Sistemi bugün Türkiye genelinde başlıyor. Sistem ulusal entegrasyonla 81 il ve 973 ilçede uygulanacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen DOA sistemi, zincir marketler, süpermarketler, bakkallar, büfeler, otel, restoran ve kafelerde yaygınlaşacak. İşletmeler, iade edilen ve tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçecekleri saha operatörüne teslim edecek.
MAĞAZADAN RESTORANA
Büyük mağazalar ile zincir mağazalar statüsündeki satış noktalarında Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu olurken, diğer işletmelere ambalaj kaydı için el terminalleri, depolama için şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri operatörler tarafından ücretsiz verilecek. HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri ise kendi bünyelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçtikleri operatöre teslim edecek. Sistem kapsamında tüketiciler, ambalaj iade bedellerini "DOA" logolu ambalajları iade noktalarına veya depozito iade makinelerine teslim ederek alabilecek.
NAKİT ÇEKİLEBİLİR
İade edilen DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları için ödenen teşvik bedeli 25 kuruştan 1 TL'ye yükseltildi.
İADE TUTARI NERELERDE HARCANIR?
Ambalajların teslim edilmesiyle birlikte dijital cüzdanda biriken paralar vatandaşlar tarafından üç farklı yöntemle değerlendirilebilecek. Biriken bakiye, uygulama üzerinden doğrudan kişisel banka hesaplarına (IBAN) transfer edilebilecek, anlaşmalı bankaların ATM'lerinden kartsız işlemler vasıtasıyla nakit para olarak çekilebilecek, sisteme dahil olan anlaşmalı zincir marketler, süpermarketler ve bakkallardan yapılacak günlük alışverişlerde doğrudan harcanabilecek.
ÜCRET NASIL ALINIR?
Vatandaşlar, akıllı telefonlarına indirecekleri resmi mobil uygulama üzerinden Depozito İade Makinelerini (DİM) şu adımları takip ederek kolayca kullanabilecek: Akıllı cihaza "DOA" mobil uygulamasını indirin ve üyelik profilinizi açın. Uygulama ana ekranında yer alan "Depozito İade İşlemi" seçeneğine tıklayın. Telefon ekranında oluşan kişisel karekodu (QR kod), iade makinesindeki okuyucuya taratın. Kabul şartlarına uyan boş ambalajlarınızı makinenin besleme haznesine sırayla bırakın. Yükleme işlemi bittiğinde, hak ettiğiniz toplam tutar saniyeler içinde dijital cüzdanınıza yansıtılacak.
EN YAKIN DEPOZİTO İADE NOKTASI NEREDE?
Vatandaşların boş şişeleri teslim edebileceği alanlar sadece sokaklardaki makinelerle sınırlı kalmayacak. Depozitolu içecek satışı yapan süpermarketler, bakkallar, büfeler, alışveriş merkezleri, akaryakıt istasyonları, üniversiteler ve hastaneler de birer iade noktası olarak hizmet verecek. Kendisine en yakın teslim merkezini öğrenmek isteyenler, DOA mobil uygulamasındaki "İade Noktası Bul" harita özelliğini kullanabilecek veya resmi internet sitesi üzerinden il ve ilçe seçerek sorgulama yapabilecek.
BAKAN KURUM: ŞİŞENİ DOA'YA AT
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı. Depozito Yönetim Sistemimizi bugün Türkiye genelinde devreye alıyoruz. DOA sayesinde;
📌Her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak,
📌Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacak.
Hem vatandaşımız hem doğamız hem ülkemiz kazanacak, yapacağımız her iade geleceğimize temiz bir nefes olacak."
