Ev sahibi kiracıyı istediği zaman çıkarabilir mi? Depozito hangi şartlarda geri ödenir? Evde çıkan arızaların masrafını kim karşılar? Kiracıların en çok merak ettiği bu soruların yanıtı aslında kanunda açıkça yer alıyor. İşte kiracıların bilmesi gerekenler;
Ev kiralayan milyonlarca kişi için kira sözleşmesi yalnızca bir anlaşma değil, aynı zamanda hukuki bir güvence niteliği taşıyor. Türk Borçlar Kanunu kapsamında kiracıların pek çok hakkı yasalarla korunuyor. Kiracıların bilmesi gereken hakları;
• SÖZLEŞME SÜRESİ DOLMADAN TAHLİYE EDİLEMEZ
Ev sahibi, haklı ve yasal bir gerekçe bulunmadıkça kiracıyı kira sözleşmesi devam ederken evden çıkaramaz.
• İHTİYAÇ NEDENİYLE TAHLİYE TALEP EDİLEBİLİR
Ev sahibi; kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için konuta ihtiyaç duyması halinde tahliye talebinde bulunabilir.
• EV SAHİBİNİN BAKIM VE ONARIM SORUMLULUĞU VARDIR
Türk Borçlar Kanunu'na göre ev sahibi, kiralanan taşınmazı sözleşme boyunca kullanılabilir durumda tutmakla yükümlüdür. Bu nedenle yapısal bakım ve büyük onarım giderleri kural olarak ev sahibine aittir.
• AYIPLAR GİDERİLMEZSE KİRACI TALEPTE BULUNABİLİR
Kiralanan evde sonradan ortaya çıkan ve kullanımı zorlaştıran sorunlar varsa kiracı, ev sahibinden bunların giderilmesini isteyebilir. Sorun giderilmezse kira bedelinde indirim talep edilebilir.
• KİRA SÖZLEŞMESİ OTOMATİK OLARAK UZAR
Kira sözleşmesi aksi belirtilmedikçe ve bitiş tarihinden en az 15 gün önce fesih bildiriminde bulunulmadığı sürece bir yıl daha uzamış sayılır.
• ALT KİRAYA VERME İÇİN EV SAHİBİNİN İZNİ GEREKİR
Kiracı, kiraladığı konutu başka birine devretmek veya alt kiraya vermek isterse ev sahibinden yazılı izin almak zorundadır.
• KİRACI APARTMAN YÖNETİMİNE KATILABİLİR
Kiracılar, apartman toplantılarına katılabilir ve gerekli şartlar sağlandığında yönetici olarak görev alabilir.
• VERGİ VE SİGORTA YÜKÜMLÜLÜKLERİ GENELLİKLE EV SAHİBİNE AİTTİR
Sözleşmede farklı bir düzenleme yapılmadıkça emlak vergisi ve benzeri taşınmaza ilişkin yükümlülükler kural olarak mülk sahibinin sorumluluğundadır.
• DEPOZİTO İADE EDİLMELİDİR
Kiracı, evi aldığı şekilde teslim ederse ev sahibi depozitoyu iade etmekle yükümlüdür. Olağan kullanım dışında zarar oluşması durumunda kesinti yapılabilir.
• GEÇ ÖDENEN KİRA İÇİN CEZA TALEP EDİLEMEZ
Kiracı kirayı zamanında ödemekle yükümlüdür. Ancak kira geciktiğinde ev sahibi kira bedeline ek olarak cezai ödeme talep edemez. Kiranın ödenmemesi durumunda tahliye davası açılabilir.
• NORMAL YIPRANMADAN KİRACI SORUMLU TUTULAMAZ
Zaman içinde oluşan olağan aşınma ve eskimeler kiracıdan talep edilemez.
• KENTSEL DÖNÜŞÜMDE KİRA YARDIMI ALINABİLİR
Konutun kentsel dönüşüm kapsamında boşaltılması durumunda kiracılar, ilgili mevzuat çerçevesinde devlet tarafından sağlanan kira yardımından yararlanabilir.
• YAZILI SÖZLEŞME OLMASA DA HAKLAR GEÇERLİDİR
Kira sözleşmesi yazılı yapılmamış olsa bile kiracı ve ev sahibi arasındaki kira ilişkisi hukuken geçerlidir.
SORUN YAŞAYAN KİRACILAR NEREYE BAŞVURABİLİR?
Ev sahibiyle kira veya konut kullanımına ilişkin uyuşmazlık yaşayan kiracılar, çözüm için Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurarak yasal süreç başlatabilir.
