ABD Başkanı Trump'ın Çin'den İran'ı Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya ikna etme konusunda bir taahhüt alamaması üzerine İran'daki savaşın sona ermesine dair umutlar azaldı.
Trump'ın "İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması için baskı yapmasını istemediğimi, çünkü 'iyiliklere ihtiyacım yok'" şeklindeki sözleri, İran'ın ise ABD'ye 'güvenmediğini' ve savaşa geri dönmeye hazır olduğuna yönelik açıklamaları petrol piyasasının yükselişine ivme kazandırdı.
Dünyanın ham petrolünün beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı için endişelerin artması nedeniyle petrol fiyatları yükseldi, hisse senetleri düştü ve tahvil getirileri fırladı.
Orta Doğu'da savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları yüzde 50 artış yaşayan uluslararası gösterge niteliğindeki Brent petrolün fiyatı Cuma günü yüzde 3'ten fazla artarak varil başına 109,26 dolara yükseldi. Haftayı ise yüzde 8'e yakın yükselişle kapattı. Bu son bir ayın en yüksek haftalık kapanışı oldu.
Batı Teksas Ham Petrolü ise varil başına yüzde 4'ten fazla yükselerek 105 doları aştı. Haftalık ise yüzde 10'dan fazla yükseliş kaydetti.
HÜRMÜZ BOĞAZI NE ZAMAN AÇILACAK?
İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında küresel enerjinin stratejik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatmıştı. Bu kararla petrol fiyatlarında savaş öncesine kıyasla yüzde 65'lere kadar artış görüldü.
Yaşanan krizin Covid-19'dan bu yana küresel talep büyümesinde en büyük darbeyi tetikleyeceği tahmin edilirken, Hürmüz Boğazı'nın ne zaman açılacağı belirsizliğini koruyor.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, ABD ile İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle gemi trafiğinde kesintilerin yaşandığı Hürmüz Boğazı'ndaki akışın "en geç yazın başlayacağını" söylese de Pekin'den sonuç çıkmaması endişeleri daha da tırmandırdı.
İRAN: BOĞAZ SADECE DOST ÜLKELERE AÇIK
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Meclis'in hazırladığı mekanizma hakkında bilgi verdi.
Azizi, yakında açıklanacağını belirttiği mekanizmanın, "İran'ın ulusal egemenliği ve uluslararası ticaret güvenliğinin garanti altına alınması çerçevesinde hazırlandığını" belirtti.
Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin belirlenmiş bir güzergah üzerinden yapılacağını aktaran Azizi, "Bu süreçte, yalnızca ticari gemiler ve İran ile işbirliği yapan taraflar bundan faydalanacaktır. Bu mekanizma kapsamında sağlanan uzmanlaşmış hizmetler için gerekli ücretler tahsil edilecektir." ifadelerini kullandı.
Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişini sağlamayı amaçladığını iddia ettiği "Özgürlük Projesi" adı verilen operasyona işaret ederek, "Bu rota, sözde 'özgürlük projesi' operatörlerine kapalı kalacaktır." açıklamasında bulundu.
HÜRMÜZ'DE GİZLİ YAKIT GEÇİRME ÇABALARI SÜRÜYOR
Abu Dabi Ulusal Petrol Şirketi (ANOC), Hürmüz Boğazı'ndan daha fazla yakıt geçirme çabaları kapsamında, Basra Körfezi'nde tankerlere sıvılaştırılmış doğal gaz yüklemeye devam ediyor ve bu sırada tankerlerin konumunu gizliyor.
Copernicus Sentinel-2 uydusu tarafından çekilen görüntülere göre, cuma günü Adnoc'un Das Island ihracat terminalinde bir LNG tankeri demirliydi. Gemi verilerine göre, tesis yakınlarında hiçbir tanker konumunu bildirmedi.
