TOKİ tarafından 81 ilde yapılacak olan Yüzyılın Konut Projesi kapsamında gözler İstanbul'da yapılacak kura çekime çevrildi. İstanbul'da yapılacak 500 bin konut için geri sayım sürerken bir yandan da Yarısı Bizden kampanyası hızla sürüyor. Konut başına 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği olmak üzere 3'lü destek verilirken, bugüne kadar 83 bin bağımsız bölümün dönüşüm süreci tamamlandı. Peki Yarısı Bizden Kampanyası'na nasıl başvurulur? Başvuru şartları ne? Kimler faydalanabiliyor? İşte ayrıntılar...
Mega kent İstanbul için konut seferberliği tüm hızıyla sürüyor. Bir yandan TOKİ tarafından inşa edilecek Yüzyılın Konut Projesi kapsamında İstanbul'da çekilecek kura çekimi için geri sayım sürerken, diğer yandan kentsel dönüşüm için çalışmalar devam ediyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, olası İstanbul depremine karşı riskli yapıların dönüşümünü hızlandırmak amacıyla başlatılan ve 31 Aralık 2026'da sona erecek "Yarısı Bizden" kampanyası, Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile uzatılmıştı.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı yetkililerinden aldığı bilgiye göre, İstanbul'un 39 ilçesinde başarıyla sürdürülen kampanya kapsamında 83 bin bağımsız bölümün dönüşümü sağlandı, 233 bin bağımsız bölüm için ise süreç devam ediyor.
Bazı ilçelerdeki kentsel dönüşüm rakamları dikkati çekerken, 7 bin bağımsız bölümün dönüşümünün tamamlandığı Bahçelievler ilk sırada yer aldı. Bunu sırasıyla 4 bin ile Avcılar, 3 bin ile Zeytinburnu izledi.
Küçükçekmece, Güngören ve Kartal'da 2 bin 500'er bağımsız bölümün dönüşümü tamamlanırken, Sultangazi'de 2 bin, Bağcılar'da 1300, Fatih'te 1200 ve Bayrampaşa'da 1100 bağımsız bölümün kentsel dönüşümü sağlandı.
Yarısı Bizden" kampanyası kapsamında evini yenilemek isteyenlere her bir konut için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği veriliyor.
Bu şekilde Bakanlığın her bir konut için sağladığı 1 milyon 875 bin TL'lik finansman desteğinden faydalanan vatandaşlar evlerini yüklenici firmalarla yeniden inşa ettirebiliyor.
İş yerleri için de 437 bin 500 TL hibe, 437 bin 500 TL kredi, 125 bin TL taşınma desteği sunuluyor.
SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Riskli yapıların tespiti, masrafları kendilerine ait olmak üzere, yapı malikleri tarafından yaptırılıyor. Ev sahibinin başvurması yeterli.
Bu tespitlerde binadan karot örneği alınıyor. Gerekirse zemin etüdü yapılıyor.
Sonuçlar incelemeye gönderiliyor ve binanın büyüklüğüne göre ortalama 7-30 gün arasında risk durumu belirleniyor.
Bina riskli çıkarsa 6306 sayılı Kanun'a göre yasal yol haritası izleniyor. Yani yasal olarak yıkım, tahliye gibi süreçler başlıyor.
Kimler faydalanabilir?
İstanbul'un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tümü kampanyadan faydalanabilir.
Nereye başvuru yapılır?
E-Devlet başvurusuna gerek duyulmaz. Yeni yapıya ilişkin kat irtifakı kurulduktan sonra bağımsız birim ve hak sahibi tespiti için ilçe belediyesine başvurulur.
Kredi ve hibe sözleşmeleri ne zaman imzalanıyor?
İlçe belediyesince hak sahibi tespiti tamamlanmış riskli yapılar için Marmara Kentsel Dönüşüm Genel Müdürlüğü'nce oluşturulacak randevu tarihinde başkanlık ile hak sahipleri hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalayacak.
Ödeme hak sahibine mi yükleniciye mi yapılır?
Bina bazlı dönüşümde ödemeler hak sahibi adına yükleniciye yapılır.
Ödeme ne zaman ve nasıl?
Ödemeler, kat irtifakı kurulmasında yüzde 30, taşıyıcı sistemin bitiminde yüzde 30, sıvada yüzde 30, yapı kullanım izin belgesi alındığında yüzde 10 oranında yapılır.
Proje ön şartları nelerdir?
Yeni projedeki yapı büyüklüğü (otopark ve sığınak hariç) ve bağımsız bölüm sayısı, eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü ve bağımsız bölüm sayısını geçmemeli.
Kredi ödemesi ne zaman yapılır?
Kredi geri ödemeleri, yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlar. 10 yıla kadar vade uygulanır. Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmaz. Sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar güncelleme yapılır.
Kredide gelir şartı aranır mı?
Hak sahibine kredi verilirken gelir ve kredi puanına bakılmaz.
Tahliye desteğinden kiracı faydalanabilir mi?
Dairede/işyerinde oturan kiracıysa kiracıya, değilse ev sahibine ödenir.
TOKİ ve Emlak Konut inşaat desteği veriyor mu?
Bina yerine alan bazlı site benzeri büyük dönüşümlerde tam uzlaşma sağlanması halinde Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ ve Emlak Konut işbirliğiyle destek sağlanır.
Öte yandan İstanbul'da kentsel dönüşüm için dev bir destek paketi daha devreye alındı. Bu kapsamda İstanbul'da kentsel dönüşümü hızlandıracak "3 milyon TL destek" paketine başvurular başladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından açıklanan paket kapsamında kredi; 180 ay vadeli, ilk yıl geri ödemesiz ve yüzde 0,69 faiz oranıyla verilecek.
Dünya Bankası aracılığıyla verilecek yeni destek kredide bir yıl ödemesiz dönem fırsatı sayesinde, aynı anda taksit ve kira ödeme zorluğu ortadan kalkacak.
FAİZ İNDİRİMİNDEN KİMLER FAYDALANACAK?
Proje kapsamında faiz indirimlerinden yararlanacak gruplar dört ana kategori altında toplandı:
İlk kategori, Türkiye sınırları içinde kendisi ya da hane halkı adına, riskli yapıdaki bağımsız birim dışında herhangi bir konut kaydı bulunmayan malikleri kapsıyor.
İkinci kategoride ise orta ve düşük gelir grubunda yer alan, yani hane geliri belirlenen eşik değerin altında kalan vatandaşlar yer alıyor.
Üçüncü kategori daha geniş bir sosyal kapsama hitap ediyor. Bu grupta şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimler, emekliler, en az yüzde 40 engelli bireyler ya da bu kişilere bakmakla yükümlü haneler ile hane reisi kadın olan aileler bulunuyor.
Dördüncü kategori ise enerji verimliliğine göre belirleniyor. Buna göre, A sınıfı Enerji Kimlik Belgesi'ne sahip binalar için yıllık yüzde 0,50, B sınıfı belgeye sahip binalar için ise yıllık yüzde 0,25 oranında faiz indirimi uygulanıyor.
Dört kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar 0,25+0,25+0,25+(A sınıfı)0,50 olmak üzere toplamda yıllık 1,25 oranında indirim alabilecek.
Kredi alabilmek için açık, devam eden icra, takip ve haciz kaydı bulunmaması, ayrıca kredinin aylık taksit ödeme tutarının belgelendirilmiş hane halkı aylık gelire oranının yüzde 70'i aşmaması gerekiyor.
PROJE 5 İLDE DAHA UYGULANACAK
Bu proje ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsayacak. Bu illerde yer alan riskli yapı maliklerine uygun maliyetli finansman sağlanarak bu yapıların, depremlere ve iklim değişikliğine dayanıklı yapılara dönüşmesi hedefleniyor.
İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da başvuru süreci başladı.
NASIL BAŞVURU YAPILACAK?
Vatandaş önce evi için bakanlık lisanslı kurumlardan riskli kararı alacak ve bakanlığın ŞANTİYE-M sistemine kayıtlı bir müteahhit ile anlaşacak. Sonrasında süreç iki aşamada tamamlanacak. İlk aşama müteahhit başvurusu: Yapım ruhsatını alan müteahhit, e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak proje bilgi ve belgelerini sisteme yükleyecek, projeyi kaydedecek ve başkanlık onayına gönderecek. İkinci aşama vatandaş başvurusu: Müteahhit başvurusunun başkanlık tarafından onaylanmasının ardından, hak sahipleri e-Devlet üzerinden ARAAD (AFDİS) sistemine giriş yaparak ön başvurularını yapacak.
Bankacılık sektöründe şu anda konut kredisinde aylık ortalama faiz yüzde 2.90 seviyesinde bulunuyor. Bakanlığın hazırladığı destek paketi kapsamında 180 ay vadeli, 3 milyon TL kredi kullanıldığında aylık ödeme 29 bin 156 TL, toplam ödeme 5 milyon 248 bin TL, faiz ödemesi ise 2 milyon 248 bin TL oluyor.
Söz konusu kredinin normal koşullarda sektörden temin edilmesi durumunda aylık ödeme 87 bin 509 TL, toplam ödeme 15 milyon 751 bin TL, faiz ödemesi ise 12 milyon 751 bin TL olarak karşımıza çıkıyor. Bakanlığın destek paketinde faiz ödemesi bankacılık sektörünün ortalamasının yüzde 18'inde kalıyor. Başka bir ifade ile bu kredi sektörden kullanılırsa 5.5 kat daha fazla faiz ödeniyor.
İşte 3 milyon TL'nin geri ödeme planı:
