ÖTV'SİZ ARAÇ DÜZENLEMESİ RESMİLEŞTİ
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetiyle araç alımına ilişkin yeni düzenleme, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) kabul edilmesinin ardından Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Böylece uzun süredir beklenen değişiklikler resmiyet kazanmış oldu.
UYGULAMA TEK SEFERLİK OLACAK
Yapılan düzenlemeye göre ÖTV'siz araç alım hakkı belirli şartlar dahilinde bir defaya mahsus uygulanacak. Bu durum, sistemin suistimal edilmesini önlemek ve gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşmasını sağlamak amacıyla getirildi.
KİMLER ÖTV'SİZ ARAÇ ALABİLECEK?
ÖTV muafiyetinden yararlanabilecek kişiler net şekilde tanımlandı. Buna göre:
Engelli oranı yüzde 90 ve üzeri olan vatandaşlar; herhangi bir ek şart aranmadan bu haktan yararlanabilecek.
Yeni düzenlemeyle ortopedik engeli bulunan ve bu nedenle sürücü belgesi alamayan yüzde 40 ve üzeri engeli olan kişiler de ÖTV muafiyetiyle araç alabilecek.
Bu kapsamda rapor ve kullanım şartları büyük önem taşıyor. Engelli bireylerin alacağı sağlık kurulu raporlarında mutlaka "hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresinin bulunması gerekiyor.
YENİ VERGİ KARARI EMSAL NİTELİĞİNDE
ÖTV'siz araç alımıyla ilgili son dönemde dikkat çeken bir gelişme de yargıdan geldi. Engelli bireyin araç alım sürecindeyken hayatını kaybetmesi üzerine yaşanan bir uyuşmazlıkta konu yargıya taşındı.
Danıştay'dan dikkat çeken karar
Olayda, engelli vatandaş adına ÖTV'siz araç alım işlemleri başlatıldı ancak kişi tescil süreci tamamlanmadan hayatını kaybetti. Bunun üzerine vergi idaresi, ödenmeyen ÖTV'yi mirasçılardan talep etti. Dosyayı inceleyen Danıştay ise bu talebi hukuka uygun bulmadı.
MİRASÇILAR İÇİN KRİTİK KARAR
Son olarak yapılan yeni düzenlemeyle önemli bir belirsizlik daha ortadan kaldırıldı. Karara göre, araç alımına ilişkin işlemler ölümden önce fiilen tamamlandıysa ve süreç başlamışsa, bu durumda mirasçılardan ÖTV talep edilemeyecek. Yani vergi yükümlülüğü her durumda değil, belirli şartlar altında ortadan kalkıyor.
"Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, araç teslim edilmeden kişinin hayatını kaybetmesine rağmen vefattan önce gerekli satış işlemlerinin yapıldığı, bu nedenle "aracın ilk iktisabının" gerçekleştiğini tespit ederek, ödenmeyen verginin murislere (mirasçılara) ödettirilmesinin hukuka aykırı olduğuna karar verdi."
EMEKLİLER BU HAKTAN YARARLANABİLİYOR MU?
Bazı milletvekilleri tarafından TBMM'ye ÖTV'siz araç alım hakkına ilişkin kanun teklifi sunulmuş olsa da düzenlemede emeklilere özel bir ayrıcalık yer almıyor. Yani bir kişinin emekli olması tek başına ÖTV muafiyetinden yararlanması için yeterli değil. Ancak emekli bir birey aynı zamanda gerekli engellilik şartlarını sağlıyorsa bu haktan faydalanabiliyor.
ARAÇLAR İÇİN ÜST FİYAT LİMİTİ
ÖTV'siz alınabilecek araçlar için belirlenen bir üst fiyat limiti bulunuyor. Bu limit her yıl yeniden değerleme oranına göre güncelleniyor. Seçilen aracın Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve diğer her türlü vergiler dahil bedellerinin 2.873.900 Türk Lirası'nın altında olması şartı bulunuyor. Ayrıca araçta yerli üretim katkısı en az %40 olmak zorunda.
SATIŞ VE KULLANIM KISITLAMALARI GETİRİLDİ
ÖTV muafiyetiyle alınan araçların hemen satılmasının önüne geçmek için belirli süre şartı uygulanıyor. Araç, belirlenen süre dolmadan satılmak istenirse ödenmeyen vergi yeniden talep ediliyor. Bu da sistemin ticari amaçla kullanılmasını engellemeyi amaçlıyor. Muafiyet kapsamında satın alınan araçlar 10 yıl boyunca satılamıyor. Ancak 27 Aralık 2024 tarihinden önce alınan araçlar eski düzenleme kapsamında olduğu için 5 yıl sonunda satışı yapılabiliyor.