ABD ve İsrail'in İran'da rejim değişikliğini hedeflediği iddiasıyla başlattığı savaş yedinci gününde sürüyor. İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney başta olmak üzere 50'den fazla üst düzey ismin suikast sonucu hayatını kaybetmesinin ardından Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'nı kapatma kararı aldı. Bölgeden geçmeye çalışan en az 10 petrol tankerinin İran Devrim Muhafızları Donanması tarafından hedef alındığı, bazı tankerlerin ise batırıldı.
Hürmüz Boğazı'ndan geçemeyen tankerler daha uzun ve daha maliyetli Ümit Burnu'na yönelirken, petrol fiyatları son 20 ayın zirvesine yükseldi.
PETROL 85 DOLARIN ÜZERİNE FIRLADI
ABD ham petrolü yüzde 8'in üzerinde artarak Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, Brent petrol 85 doların üzerine çıktı.
ASYA'DA FİYATLAR GERİLEDİ
Petrol fiyatları Asya seansında ise geriledi. Saat 05.53 itibarıyla Brent Petrol yüzde 1,5 düşerek varil başına 84,13 dolara geriledi. West Texas Intermediate (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise yüzde 2 kayıpla 79,44 dolara indi.
TRUMP YÖNETİMİ BENZİN FİYATLARINI DÜŞÜRME PLANI YAPIYOR
Petrol fiyatlarındaki aşırı yükselişin ardından ABD yönetimi, İran ile yaşanan savaşın ardından yükselen petrol ve benzin fiyatlarını kontrol altına almak için çeşitli seçenekleri değerlendirmeye başladı.
İçişleri Bakanı Doug Burgum, hükümetin hem kısa vadede etkili olabilecek hem de daha uzun vadeli çözümler içeren birçok alternatif üzerinde çalıştığını açıkladı.
Buna göre ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu'nun (DFC) ticari şirketlerin bölgeden çekilmesi halinde enerji ve ticaret sevkiyatını sürdürebilmek amacıyla tankerler için uygun maliyetli sigorta sağlaması planlanıyor.
ABD DONANMASI TANKERLERE REFAKAT EDECEK
Ayrıca ABD Donanması'nın, küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerleri korumak için refakat etmeye başlaması da gündemde.
ACİL DURUM STOKLARI PİYASAYA SÜRÜLEBİLİR
Washington'da değerlendirilen seçenekler arasında ABD'nin acil durum petrol stoklarından ham petrol piyasaya sürülmesi de bulunuyor. Bunun diğer ülkelerle koordineli yapılmasının küresel piyasalar üzerindeki etkisini artırabileceği belirtiliyor.
Bunun yanı sıra yakıt harmanlama kurallarında geçici muafiyetler verilmesi veya ABD Hazine Bakanlığı'nın petrol vadeli işlemler piyasasında alım yapması gibi alternatifler de tartışılıyor.
EKONOMİLER HÜRMÜZ'Ü ABSORBE EDEBİLİR Mİ?
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının Orta Doğu ekonomileri üzerindeki etkisinin ülkelere göre farklılık gösterebileceğini, ancak mevcut kredi derecelendirme seviyeleri dikkate alındığında bölge ülkelerinin bu şoku absorbe edebilecek kapasiteye sahip olduğunu bildirdi.
Kuruluşun yayımladığı analizde, değerlendirmelerin boğazın fiilen bir aydan daha kısa süre kapalı kalacağı ve enerji üretimi ile ulaşım altyapısında ciddi bir hasar oluşmayacağı varsayımına dayandığı belirtilerek, bu koşullar altında ekonomik etkinin farklı seviyelerde hissedilse de bölge ekonomilerinin genel olarak bu şoku karşılayabilecek dayanıklılığa sahip olduğu ifade edildi.
