ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temasların sonuçsuz kalması, küresel enerji piyasalarında sert hareketlere yol açtı.
Brent petrolün varil fiyatı, pazartesi günü yaşanan yüzde 8'lik artışla 103 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
Piyasalardaki bu yükselişin arka planında, Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan jeopolitik gerilim ve olası bir deniz ablukası senaryosu yer alıyor.
Enerji akışının kritik noktası olarak görülen boğaz, olası bir müdahale durumunda küresel arz açısından ciddi risk barındırıyor.
Onyx Capital Group Genel Müdürü Jorge Montepeque, mevcut fiyatlamaların olası bir krizin etkisini tam olarak yansıtmadığını ifade etti.
Montepeque, piyasa tepkisinin yetersiz kaldığını savunarak şunları söyledi:
"Pazartesi sabahı görülen 103 dolarlık seviye ve yüzde 8'lik yükseliş, böyle bir müdahalenin yaratabileceği etkiyi göstermiyor. Bu koşullarda fiyatların 140 ila 150 dolar bandında olması daha gerçekçi."
Öte yandan ABD eski Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'na yönelik olası bir abluka planına ilişkin açıklamaları da piyasadaki endişeleri artıran unsurlar arasında yer alıyor.
İŞTE PETROL PİYASALARINDA SON DURUM...
Petrol fiyatları, hafta sonu Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alma kararıyla güçlü bir yükseliş kaydetti. Bu gelişme, zaten hassas olan küresel enerji piyasalarında tansiyonu daha da artırdı. Brent petrolün varil fiyatı 13 Nisan Pazartesi sabahında 102,17 dolardan işlem görüyor.
ENERJİ PİYASALARINDA ŞOK ETKİSİ
Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 104 dolara çıkarak yüzde 9'un üzerinde artış gösterdi. Avrupa'da doğal gaz vadeli işlemleri de kısa sürede yüzde 18'e varan sıçrama yaşadı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran limanlarına giriş-çıkış yapan gemileri kapsayan ablukanın Pazartesi günü itibarıyla devreye alınacağını duyurdu.
KÜRESEL ARZ ENDİŞESİ DERİNLEŞİYOR
Orta Doğu'daki çatışmalar enerji arzına yönelik riskleri büyütürken, rafineriler ve alıcılar hızlı teslim edilebilecek petrol kargolarına yöneldi. Artan fiyatların, enflasyonu tetikleyerek ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE OLASI SENARYOLAR
ABD Başkanı Donald Trump, alınan kararın etkili olacağını belirtirken, olası bir İran direnişine karşı misilleme ihtimalini gündeme getirdi. Uzmanlar ise bu sürecin yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte yeni krizleri tetikleyebileceğine dikkat çekiyor.
Özellikle Çin'e giden petrol sevkiyatlarının da etkilenmesi, ABD-Çin ilişkilerinde gerilim yaratabilir.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK ROLÜNÜ KORUYOR
Basra Körfezi'ni dünya piyasalarına bağlayan Hürmüz Boğazı, çatışmaların başlamasından bu yana fiilen sınırlı geçişe sahne oluyor. İran'ın bölgedeki kontrolünü artırması ve gemi trafiğini kısıtlaması, enerji arzını daha da kırılgan hale getirdi.
BÖLGESEL RİSKLER YAYILABİLİR
Uzmanlara göre İran, petrol ihracatının tehdit altında olduğunu hissederse Yemen'deki Husiler üzerinden Kızıldeniz'de yeni gerilimler yaratabilir. Bu durum, deniz taşımacılığı ve enerji tedarik zincirleri üzerinde ek baskı oluşturabilir.
SUUDİ ARABİSTAN'DAN ARZ HAMLESİ
Öte yandan Suudi Arabistan, saldırılar nedeniyle zarar gören Doğu-Batı petrol boru hattında tam kapasitenin yeniden sağlandığını açıkladı. Günlük yaklaşık 700 bin varillik kayıp telafi edilirken, hattın yeniden 7 milyon varillik kapasiteye ulaştığı bildirildi.
Ayrıca bazı üretim sahalarında toparlanma sağlanırken, diğer sahalarda tam kapasiteye dönüş için çalışmaların sürdüğü ifade edildi.
ABD'nin abluka kararı ve Orta Doğu'daki artan gerilim, enerji piyasalarında dalgalanmayı hızlandırdı. Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin, önümüzdeki dönemde küresel ekonomi ve enflasyon üzerinde belirleyici etkiler yaratması bekleniyor.
