ABD ile İran arasında gündeme gelen 60 günlük ateşkes taslağı, petrol piyasalarında arz endişelerini azaltarak fiyatlarda sert düşüşe neden oldu. Öte yandan ABD'nin İran ordusunun petrol satışlarına yönelik yeni yaptırımları, enerji piyasalarında jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığını gösterdi. İşte güncel gelişmeler...
Küresel enerji piyasaları haftanın son işlem gününe sert satış baskısıyla başladı. ABD ile İran arasında yürütülen diplomatik temaslarda ateşkes umutlarının güçlenmesi ve ABD'den gelen enflasyon verileri petrol fiyatlarında düşüşü hızlandırdı. Uzmanlar, haftalık bazda yaklaşık yüzde 10'luk kaybın son aylardaki en sert geri çekilmelerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
ABD-İRAN HATTINDA 60 GÜNLÜK ATEŞKES TASLAĞI
Uluslararası piyasalarda işlem gören temmuz vadeli Brent petrol kontratları yüzde 0,56 gerileyerek varil başına 92,18 dolara düştü. Aylık bazda düşüş ise yüzde 22,08 olarak kaydedildi.
ABD tipi WTI ham petrol vadeli işlemleri ise yüzde 0,92 kayıpla 88,17 dolar seviyesine indi.
Piyasalardaki düşüşte Washington ile Tahran arasında hazırlanan 60 günlük ateşkes uzatma taslağı etkili oldu. Diplomatik kaynaklara göre taraflar, İran'ın nükleer programı ve bölgesel güvenlik başlıklarını içeren kapsamlı görüşmeler yürütüyor.
Müzakerelerde kalıcı çözüm arayışlarının öne çıkması, enerji piyasalarında jeopolitik tansiyonun düşeceği beklentisini güçlendirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA RİSK PRİMİ SÜRÜYOR
Taslağın yürürlüğe girmesi için nihai onayın ABD Başkanı Donald Trump tarafından verilmesi bekleniyor. Olası anlaşma, piyasaların uzun süredir fiyatladığı arz kesintisi riskini önemli ölçüde azaltırken, petrol üzerindeki jeopolitik risk primi tamamen ortadan kalkmadı.
Yatırımcıların odağında, küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı bulunuyor. Analistler, anlaşmanın hayata geçmesi halinde bölgedeki sevkiyatların kademeli olarak normale dönebileceğini değerlendiriyor. Buna karşın boğazdaki gemi trafiğinin hâlâ çatışma öncesi seviyelerin altında seyretmesi, piyasalardaki oynaklığı artırıyor.
ÇATIŞMA HABERLERİ KISA SÜRELİ YÜKSELİŞ GETİRDİ
Bazı uluslararası medya kuruluşlarında ABD ve İran güçleri arasında yeni askeri gerilim yaşandığına ilişkin haberler yer aldı. Bu gelişmelerin ardından petrol fiyatlarında kısa süreli yükseliş görüldü. Ancak diplomatik iyimserliğin yeniden ağırlık kazanmasıyla birlikte fiyatlardaki artış kalıcı olmadı.
Piyasa oyuncuları, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD ekonomisine ilişkin makroekonomik verileri de yakından takip ediyor.
YÜKSEK ENFLASYON VE FAİZ BEKLENTİSİ TALEP ENDİŞELERİNİ ARTIRIYOR
ABD'de açıklanan kişisel tüketim harcamaları enflasyonunun beklentilerin üzerinde gelmesi, fiyat baskılarının sürdüğüne işaret etti. Veriler, ABD Merkez Bankası'nın faiz oranlarını daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentilerini güçlendirdi.
Uzmanlara göre yüksek faiz ortamı, ekonomik aktiviteyi yavaşlatarak küresel enerji talebini baskılıyor. Bu durum da petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskıyı artırıyor.
Öte yandan ABD ekonomisine ait birinci çeyrek büyüme verilerinde aşağı yönlü revizyona gidildi. Revize edilen rakamlar, yılın ilk aylarında ekonomik ivmenin zayıfladığını ortaya koydu.
Analistler, büyümedeki yavaşlamanın uzun vadede petrol talebine ilişkin endişeleri derinleştirebileceğini belirtiyor.
ABD'DEN İRAN ORDUSUNUN PETROL GELİRLERİNE YENİ YAPTIRIM
ABD Hazine Bakanlığı, İran ordusunun petrol satışlarına yönelik yeni yaptırımlar uygulamaya koyduğunu açıkladı. Bakanlık açıklamasında, İran'ın askeri faaliyetlerini finanse etmek amacıyla yürüttüğü petrol satışlarının hedef alındığı belirtildi.
OFAC'TAN YENİ ADIMLAR
ABD Hazine Bakanlığı'na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi'nin (OFAC), İran'ın askeri petrol ticaretine karşı ek önlemler aldığı bildirildi. Açıklamada, İran ordusunun ham petrol satışlarını çeşitli paravan şirketler ve "gölge filo" olarak adlandırılan tanker ağı üzerinden gerçekleştirdiği ifade edildi.
Yetkililer, İran Genelkurmay Başkanlığı'nın petrol satış kolu olarak faaliyet gösteren Sepehr Energy Jahan şirketinin yaptırım kapsamına alındığını duyurdu. Bununla birlikte şirketle bağlantılı çok sayıda kuruluşun da kara listeye eklendiği kaydedildi.
"PETROL GELİRLERİNİN ASKERİ AMAÇLARLA KULLANILMASINA İZİN VERMEYECEĞİZ"
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent yaptığı değerlendirmede, İran'ın petrol gelirleri aracılığıyla askeri kapasitesini yeniden inşa etmeye çalıştığını savundu.
Bessent, "Hazine Bakanlığı, İran ve ordusunu ABD müttefikleri ile Orta Doğu'daki ortaklarını tehdit etmek için ihtiyaç duyduğu finansal kaynaklardan mahrum bırakmaya devam edecektir. İran yönetiminin petrol gelirlerini askeri kapasitesini güçlendirmek amacıyla artırmasına izin vermeyeceğiz" ifadelerini kullandı.
