Sıfır Atık Hareketi kapsamında tarihi çevre projelerini bir bir hayata geçiren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ses getirecek bir hamleye daha hazırlanıyor. Tek kullanımlık plastik ürünleri piyasadan tamamen kaldıracak olan yeni yönetmeliğin taslağı büyük oranda tamamlanırken, tüm detaylar önümüzdeki günlerde kurum görüşlerine açılacak. STK ve sektör temsilcilerinin görüşleri alındıktan sonra yönetmeliğe son şekli verilecek.
HANGİ ÜRÜNLERİ KAPSIYOR?
Tek kullanımlık plastik ürünlerden ilk etapta çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPSköpük) gıda kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, tamamen plastikten mamul içecek bardakları, içecek karıştırıcıları, tamamen plastikten mamul gıda kapları, pamuklu çubuklar ve pipetlerin piyasaya arzı son bulacak. Bunların yerine doğa dostu cam, porselen, ahşap ve karton gibi alternatifler ön plana çıkarılacak
BAZILARINA KISITLAMA
İlerleyen süreçte kısmen plastikten mamul içecek bardakları, kısmen plastikten mamul gıda kapları, ebat ve ağırlıktan bağımsız kargo poşetleri, ıslak mendiller ve ıslak yüzey temizleme havlularının da tüketiminin azaltılması için kısıtlama ve işaretleme gibi tedbirlerin hayata geçirilmesi planlanıyor. Dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40'ı tek kullanımlık ürünlerden oluşuyor.
Yüzyıllarca yok olmayan plastik atıkların doğal yaşama verdiği zararın önüne geçmek için hükümetler yeni politikalar geliştiriyor. AB, 2019 yılında kabul edilen "Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi" ile belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin 27 AB ülkesinde piyasaya sürülmesini yasaklama veya sıkı biçimde sınırlama yükümlülüğü getirdi. Türkiye de bu kapsamda tüm paydaşlarla eş güdüm içinde yeni bir yönetmelik için hazırlık yapıyor.
1.5 MİLYAR TL TASARRUF
Yıl içinde yürürlüğe girmesi beklenen yönetmelikle birlikte yıllık 1.5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salımı engellenecek, yıllık yaklaşık 1.5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek. Bakanlık yeni yönetmelik için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bir araştırma yaparak vatandaşların tek kullanımlık plastik ürünlere karşı tutumlarını inceledi.
Araştırmaya göre, bireylerin yüzde 77.65'i günlük hayatlarında tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekliyor. Yine vatandaşların yüzde 80.12'si söz konusu plastik ürünlerin yerine metal, porselen, seramik gibi çok defa kullanılabilen ürünlerin kullanımına da sıcak bakıyor.
2022'DE 709 BİN TON ÜRÜN TÜKETİLDİ
2022 yılında Türkiye'de 2 bin 858 ton kulak pamuğu çubuğu, 32 bin 406 ton çatal kaşık, 25 bin 584 ton tabak, 10 bin 234 ton pipet, 5 bin 117 ton plastik karıştırıcı, 63 bin ton gıda kabı, 120 bin ton plastik bardak, 155 bin 935 ton plastik içecek şişesi gibi ürünlerden oluşan toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Tek kullanımlık plastik tüketimi ilerleyen yıllarda giderek arttı.
42 MİLYAR LİRALIK TASARRUF
Türkiye, 2019 yılında plastik poşetlerin ücretlendirilmesi uygulamasını başlattı. Bu uygulama ile 2019-2025 yıllarında plastik poşet kaynaklı 3 milyon 90 bin 586 ton plastik atığnı oluşumu engellendi. Bu azalmayla plastik poşet üretimi için gerekli plastik hammadde ithali de önlenmiş oldu ve yaklaşık 42.1 milyar lira tasarruf edildi. Yaklaşık 252 bin 761 ton sera gazı emisyon salımı da engellendi.
