Yılın ikinci yarısında hayata geçirilmesi planlanan vatandaşlık maaşıyla ilgili detaylar giderek netleşiyor. Yapılan açıklamalara göre hane geliri 9 bin 358 TL'nin altında kalan vatandaşlara aylık 5 bin 615 lira destek ödemesi yapılması planlanıyor. Kimlerin bu destekten yararlanacağı, başvuru şartları ve ödemenin ne zaman başlayacağı ise merak edilen sorular arasında yer alıyor. Peki vatandaşlık maaşı uygulaması ne zaman başlayacak, kimler başvurabilecek?
Hane geliri düşük vatandaşlara yönelik hazırlanan vatandaşlık maaşı uygulamasında önemli ayrıntılar gün yüzüne çıktı. Planlanan düzenlemeye göre aylık hane geliri 9 bin 358 TL'nin altında kalanlara 5 bin 615 lira destek verilmesi öngörülüyor. Yılın ikinci yarısında yürürlüğe girmesi beklenen uygulama kapsamında kimlerin destekten faydalanacağı ve sürecin nasıl işleyeceği tüm ayrıntılarıyla araştırılıyor. İşte vatandaşlık maaşında öne çıkan rakamlar ve merak edilen detaylar!
Hükümetin çalışmasına göre; vatandaşlık maaşından yararlanmak için bir ailede eve giren toplam gelirin asgari ücretin üçte birinden fazla olmaması gerekiyor. Buna göre, aylık geliri 9 bin 358 TL'nin üstünde olanlar vatandaşlık maaşı uygulamasından yararlanamayacak. Destek ödemeleri 5 bin 615 TL'yi geçemeyecek.
Yürütülen çalışmada geliri düşük vatandaşlara verilecek destek miktarı konusunda da asgari ücretin yüzde 15, yüzde 17 ve yüzde 20'si oranlarında destek yapılmasına ilişkin senaryolar üzerinden etki analizi çıkarıldı. Asgari ücretin yüzde 20'sini geçmeyecek kadar destek verilmesi uygulanabilir senaryo olarak ortaya çıktı.
Elektrik, doğalgaz, barınma ve yakacak yardımını içeren "konut desteği"nin yüzde 15 seviyesinde, çocuk yardımı destek oranının da yüzde 5 olması düşünülüyor. Buna göre, kira, fatura ve çocuk yardımı olarak 5 bin 615 TL ödeme gerçekleştirilecek.
Böylece hane gelirini tamamlayıcı işlev sağlanmış olacak. Senaryolar arasında yer alan desteğin asgari ücretin yüzde 17'si kadar verilmesi düşük ihtimal olarak görülüyor.
Bu planlamada konut destek oranı yüzde 12, çocuk yardımı destek oranı yüzde 5 olarak hesaplanıyor. Asgari ücreti yüzde 15'i kadar destek senaryosunda ise konut destek oranının yüzde 10, çocuk yardımında destek orarının da yüzde 5 olarak uygulanması planlanıyor.
Vatandaşlık maaşı ödemelerinde Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı başta olmak üzere tüm bakanlıkların veri entegrasyonu sağlanacak. Tek çatı altında merkezi bir sistem kurulacak. Bu sisteme Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, SGK, gelir idaresi, banka hesap hareketleri, tapu gibi veriler girilecek. Geliri düşük vatandaşların tespiti için kapı kapı gezilmeyecek. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nden emeklilerin de yararlanması öngörülüyor.
Yeni destek sistemi ilk olarak pilot illerde başlayacak. Pilot iller Haziran 2026'ya kadar belirlenecek ve ödemeler başlayacak. Destek programı uygulamasının başarısı takip edilecek, aksayan yönler varsa çözülecek ve 2027 yılında tüm illeri kapsayacak şekilde yaygınlaştırılacak. Sistem istihdamı ve iş gücüne katılımı engellemeyecek şekilde planlanacak. Düzenlemeye ilişkin önümüzdeki süreçte Meclis'e bir yasa teklifi sunulacak.
Yeni destek sistemiyle hem aileler hem de yaşlı vatandaşlar sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmış olacak. Giderek artan yaşlı nüfus ve bunların sorunları destek ödeme programında öncelikli olarak dikkate alınacak.
Destek ödemelerinden yararlanmak için başvuru yapanlar, merkezi sisteme kayıt olmak zorunda. Başvurular e-devlet üzerinden de yapılabilecek. Belirlenecek kriterler doğrultusunda başvurular elektronik sistemle otomatik sonuçlandırılacak.
Başvuruları elektronik sistem üzerinden kontrol edilecek olan vatandaşların destek programına kabul edilmeleri halinde aylık hane gelirleri her ay kontrol edilecek. Gelir artışı görülen vatandaşlar sistemden çıkarılacak.
Destek verilecek vatandaşlar için "vatandaşlık maaşı kartı" çıkarılacak. verilecek tüm destek ödemeleri bu kartta toplanacak. vatandaş destek ödemelerinin bir kısmını nakit çekebilirken, gıda ve temizlik maddeleri gibi ihtiyaçlarını da verilecek kartla indirimli olarak karşılayabilecek.
