Dünya piyasalarında devam eden sahte döviz furyası Türkiye'yi de içine aldı. Hafta başından bu yana dillendirilen sahte döviz iddiaları ve döviz bürolarının döviz alımlarını durduğu haberi İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nı harekete geçirdi. Peki, sahte dolar nasıl anlaşılır? İşte detaylar…
Sahte dolar alma korkusuyla Kapalıçarşı'da dün döviz bürolarının dolar almadığı öğrenildi. Piyasada beyaz dolar olarak adlandırılan paralarla ilgili döviz bürolarının camına "Piyasadaki sahtelerden dolayı görseldeki paralar alınmayacaktır" ifadeleri asıldı. Yurt dışından geldiği öğrenilen sahte 50 ve 100 doları para sayma makinelerinin bile ayırt edemediği iddia edildi.
İŞTE SAHTE DOLARIN GÖRÜNTÜSÜ
Kapalıçarşı Nuri Osmaniye Kapısı çıkışında basın mensuplarına konuşan Tüm Yetkili Müesseseler ve Döviz Büroları Derneği (TÜYEMDER) Başkanı Mehti Şeren, piyasada sahte dolar sürüldüğüne dair iddialara ilişkin şu ifadeleri kullandı:
Sahte para konusunda somut deliller yerine söylentilere dayanan bir panik havası yaratılmaktadır. Sektör temsilcisi olarak tüm üyeler nezdinde ve sahada yaptığımız çalışmalar neticesinde iddialara konu olan sahte paralara rastlanmamıştır. 1 haftadır yaptığımız çalışma sonucunda, sadece tüm Türkiye'de elimize geçen iki adet sahte banknot paradır. Bunun dışında bir paraya rastlamadık. Türkiye'de ki tüm illerde de döviz bürolarına bugün sabah mesaj attım. 'Lütfen elinizde bir sahte para varsa bizimle paylaşın' dedim. Sadece bu iki paraya ulaşabildik. Bunlar da makinelerimizden geçmemektedir.
600 milyon dolar veya 1 milyon dolar sahte para olduğu şeklindeki haberler tamamen asılsızdır. Piyasada bırakın 600 milyon dolar veya 1 milyar dolar sahte parayı, bin dolar dahi yoktur. TÜYAMDER üyesi döviz büroları ve diğer yetkili müesseseler sahte paraları tespit etmek için gerekli teknolojiye ve uzmanlığa sahiptir. Bu tür paraların döviz bürosu gişelerimizden geçmesi mümkün değildir. Yetkisiz işlem yapan kaçak işletmeler, kuyumcular ve para transfer merkezleri, sahte para riskini arttırmaktadır. Buradan bir kez daha uyarıda bulunmak istiyorum. Kuyumcu, para transfer merkezi, cihazlar ve personellerin nitelikli olmaması sebebiyle sahte paralar ancak buralardan halkımıza verilebilir.
Çözüm ve önerilerimizi de şu şekilde sıralamak istiyorum. Bankalar yetkili müesseseler tarafından gerçek olduğu teyit edilen eski basın beyaz dolarları kabul etmelidir. Ne yazık ki şu an hiçbir banka elimizde ki gerçek dolarları almıyor. Müesseseler doğruluğundan emin oldukları banknotların bankalarca kabul edilmesi durumunda herhangi bir sorun yaşandığında bu paraları geri alma tahmininde bulunmasına rağmen bu paralar bizden alınmıyor. BDDK ve Merkez Bankası'na büyük görev düşmektedir. Eski basım dolarlarının Merkez Bankası ve bankalar tarafından kabul edilmesi, piyasadaki bu sorunun çözümüne büyük katkı sağlayacaktır. Aslında olmayan bir sahte parayı konuşuyoruz. Yok. Kapalı çarşı bir adım ötede. Ben 1 haftadır şu iki paraya ulaştım sadece. Bunlar da makinelerden geçmiyor. Ve ele alındığı zaman sahte olduğu hemen anlaşılabilir. Buradaki en önemli konu bankalar döviz bürolarından ve vatandaşlardan bu paraları almıyor bankalar bu parayı almaya başlarsa bütün kriz çözülmüş olacak. Bir kriz yok, sahte para yok.
SAVCILIK SORUŞTURMA BAŞLATTI
İstanbul'da, yurt dışında basılan sahte 50 ve 100 dolarlık banknotların piyasaya sürüldüğü ve bu nedenle Kapalıçarşı'daki bazı döviz bürolarının dolar alımını durdurduğu yönündeki iddialar sonrası harekete geçen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Kaçakçılık, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Soruşturma Bürosu soruşturma başlattı.
MERKEZ BANKASI VE TÜRKİYE BANKALAR BİRLİĞİ'NDEN AÇIKLAMA GELDİ
Öte yandan konuyla ilgili Merkez Bankası ve Türkiye Bankalar Birliği peş peşe açıklamalar yaptı. TBB, "Sahte dövizle mücadele ve dolaşımının engellenmesi amacıyla, kullanımdaki para sayma, sahte döviz kontrol ve ATM makinelerinin gerekli kontrolleri ve güncellenmeleri yapılmaktadır." İfadelerini kullandı. Merkez Bankası ise açıklamasında Bankamız, banknot sahteciliği ile etkin mücadele kapsamında ilgili adli mercilerle koordinasyon içinde gerekli çalışmaları yürütmektedir"dedi.
600 MİLYON DOLARLIK SAHTE DÖVİZ
Konuyla ilgili ahaber ekranlarında açıklama yapan Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, 600 milyon dolarlık sahte dövizin tüm dünyaya dağıldığını ifade etti. Memiş, dolandırıcıların bu sahte paraları peyderpey döviz bürolarına verdiklerini bu paralarında bankalar aracılığı ile Merkez Bankası'na geçtiğini aktardı. İslam Memiş şu an döviz bürolarının beyaz dolarları tedbir amaçlı almadıklarını ifade ederek para sayma makinelerinde güncelleme yapılması ve piyasadaki sahte doların toplatılması halinde sorunun çözülebileceğini söyledi.
SAHTE DOLAR NASIL ANLAŞILIR?
İslam Memiş vatandaşların piyasada dolanan sahte doları nasıl anlayacaklarını şu sözlerle açıkladı: Yeni basım 50 dolar, eski basım 100 dolar! Bu her ikisinden kalpazanlar 600 milyon dolar civarında olduğu iddia edilen sahte parayı dünya geline yaydı. Tüccarların ve esnafın tanımadıkları insanlardan yeni basım 50 dolar, eski basım 100 dolar almaması gerekiyor. Genellikle kalpazanlar bunları TL olarak bozmak için size bunları alışveriş üzerinden veriyorlar.
Alma zorunluluğu olanların mutlaka paranın seri numarasını alması gerekiyor. Para sayma makinelerine yazılım güncellemesi gelmesi halinde bu sorunun çözüleceğine inanıyorum. Para sayma makinesinden geçen doları vatandaşın gözüyle ayırt etmesi maalesef mümkün değil.
