44. İstanbul Film Festivali'nde büyük ödülü kucaklayan ünlü yönetmen, herkesin alkışladığı o ödülü hiç düşünmeden çöpe fırlattı. "İnsanlık onuru bu plastik parçasından daha değerli" diyerek fitili ateşleyen bu hamle, dev sanat kurumlarını bir anda köşeye sıkıştırdı. İşte sanat camiasında taşları yerinden oynatan o çarpıcı olayın tüm perde arkası...
Geçen yıl İstanbul Kütür ve Sanat Vakfı'nın (İKSV) düzenlediği 44. İstanbul Film Festivali'nde En İyi Film Ödülü'nü kazanan yönetmen Necmi Sancak, kazandığı ödülü çöpe attı. Sancak amacının, İstanbul Modern'in İsrail merkezli Tel Aviv Museum of Art ve The Israel Museum'la işbirliği anlaşması imzalamasını protesto etmek olduğunu söyledi.
İNSANLIK ONURU DAHA ÖNEMLİ
Yönetmen Sancak, "Bu ödülü bana verenler çocukları katleden bir rejimle işbirlikçiler. Eczacıbaşı Holding, İKSV ve İstanbul Modern'in soykırımcı İsrail'le yaptığı sanat anlaşmaları adı altındaki işbirliğini protesto etmek için ödülü reddediyorum. Sanat zulmü aklayamaz. İnsanlığın onuru bu plastik parçasından daha değerlidir" dedi.
MÜZE GERİ ADIM ATTI
Bu çağrıdan sonra İstanbul Modern ve İKSV'ye tepkiler çığ gibi büyüdü. Kurum web sitesinden ve sosyal medya hesaplarından yaptığı duyuruyla söz konusu üyelikten çıktığını şu sözlerle duyurdu: "Gazze'de yaşanan insanlık dramını ve acıyı paylaşıyor, yaşam hakkına ve insan onuruna yönelik her ihlalin karşısında olduğumuzu açıkça ifade ediyoruz."
TEPKİLER DÜNYADA DA ÇIĞ GİBİ BÜYÜYOR! HOLLYWOOD'DA ADETA "GAZZE AVI" BAŞLADI
Dünyaca ünlü aktör Javier Bardem, Gazze'de yaşanan insani dram karşısında sessiz kalmayarak Netanyahu hükümetinin politikalarını "soykırım" olarak nitelendirdi. Bardem, sadece eleştiriyle kalmayıp bu sürece destek veren kurum ve şirketlerle çalışmayacağını açıkça ilan ederek etik bir set çekti.
Bu kararlı duruşun ardından, David Ellison yönetimindeki Paramount'un aralarında Bardem'in de bulunduğu bazı yıldızları "kara listeye" aldığı öne sürüldü. Sektördeki bu baskı iddialarına karşı geri adım atmayan usta oyuncu, durumu şu sözlerle özetledi:
"Asıl mesele bir listenin varlığı değil, kiminle ve hangi amaçla çalışmayı seçtiğinizdir. Bugün aldığımız tavrın ne anlama geldiği, önümüzdeki yıllarda çok daha net bir şekilde görülecektir."
Eylül ayında yayımlanan ve 1.800'den fazla sinema profesyonelinin imzaladığı bildiri, sektördeki boykot hareketini somutlaştırdı.
Mark Ruffalo, Emma Stone, Joaquin Phoenix ve Andrew Garfield gibi dev isimlerin de destek verdiği bu manifesto, apartheid dönemi Güney Afrika'sına uygulanan boykotları referans alıyor. Bardem, bu hareketin herhangi bir halka veya inanca değil; yalnızca işgale, ayrımcılığa ve insan hakları ihlallerine karşı olduğunu vurguluyor.
OYUNCULARDAN İLK "REDDEDİŞ" AÇIKLAMASI EYLÜL'DE GELMİŞTİ!
Ünlü oyuncular ve yönetmenler, İsrail film şirketleriyle çalışmayı boykot ediyor. Olivia Colman, Javier Bardem, Susan Sarandon ve Tilda Swinton gibi 1.300'den fazla film profesyoneli, Gazze'deki insani durumu ve İsrail'in eylemlerini "soykırım" olarak nitelendirerek İsrail film endüstrisiyle iş birliği yapmayı reddettiklerini açıkladı.
Ünlü yapımcı Rebecca O'Brien, İsrail ile iş birliği yapmayı reddetme kararını açıklarken, "Çalışmalarımın Gazze'de yaşanan soykırımı aklamak için kullanılmasına izin veremem" dedi.
Screenwriter, yapımcı, oyuncu ve yönetmenlerin imzaladığı bu çağrı, Film Makers for Palestine adlı kuruluş tarafından oluşturuldu. Katılımcılar, İsrail film kurumları ve şirketlerinin, Filistin halkına karşı "soykırım ve apartheid" uygulamalarında rol oynadığını savunuyor.
Ünlü isimler arasında Riz Ahmed, Miriam Margolyes, Juliet Stevenson ve Ken Loach da boykot çağrısına destek verdi.
Yorgos Lanthimos (The Lobster) ve Asif Kapadia (Senna, Amy, Diego Maradona) gibi ödüllü yönetmenlerin yanı sıra iki kez BAFTA ödülü kazanmış yapımcı James Wilson ve Tinker, Tailor, Soldier Spy yapımcısı Robyn Slovo da imzacı listesinde yer aldı.
Palme d'Or ve BAFTA ödüllü yapımcı Rebecca O'Brien, Sky News'e yaptığı açıklamada, "On yıllardır İsrail festivalleri, yayıncıları ve yapım şirketleri, apartheid sistemini ve savaş suçlarını meşrulaştırmada rol oynadı. Bazıları doğrudan hükümet iş birlikleriyle bunu yaptı. Çalışmalarımın soykırımı aklamak için kullanılmasına izin veremem" ifadelerini kullandı.
Uluslararası Soykırım Bilimcileri Birliği, İsrail'in Gazze'de soykırım işlediğini açıklamıştı.
İsrail Dışişleri Bakanlığı ise bunu "Hamas yalanlarına ve hatalı araştırmalara dayalı" olarak nitelendirmiş ve bu açıklamayla da büyük tepki çekmişti.
Boykot çağrısı, film endüstrisini "suskunluğu, ırkçılığı ve insanlığı küçümsemeyi reddetmeye" ve Filistin halkının baskı altında olmasına karşı "her insanın yapabileceği her şeyi yapmaya" çağırıyor. Deklarasyon, 1987'de Martin Scorsese ve Jonathan Demme tarafından kurulan Filmmakers United Against Apartheid hareketinden ilham aldı.
Bu hareket, Güney Afrika'daki apartheid rejimi döneminde 100'den fazla ünlü yönetmenin filmlerini göstermeyi reddetmesine yol açmıştı.
Bu boykot, ünlülerin Gazze'ye destek gösterdiği son örneklerden biri olarak kaydediliyor. Mayıs ayında Sky News, 300'den fazla ünlü ismin İngiltere Başbakanı Keir Starmer'a, "İngiltere'nin Gazze'ye olan iş birliğini sonlandırması" çağrısı yaptığı bir mektubu özel olarak yayınlamıştı.
Benedict Cumberbatch, Annie Lennox, Gary Lineker ve Dua Lipa da bu çağrıyı imzalayan isimler arasındaydı.
Hamas yönetimindeki Gazze sağlık yetkililerine göre, savaşın başlamasından bu yana 64 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti.
