Sofralarımızın vazgeçilmezi, damakları çatlatan o meşhur acı soslar ve biberler aslında birer saatli bomba mı? Binlerce yıldır şifa niyetine tüketilen, metabolizmayı hızlandırdığı söylenen acı biber hakkında yapılan son araştırmalar, mide ve yemek borusu sağlığınızla ilgili bildiğiniz her şeyi sarsmaya kararlı. Acı yemekten vazgeçemeyenler için korkutan haber bilim dünyasından geldi: O meşhur "yanma" hissi, vücudunuzda sandığınızdan çok daha tehlikeli bir sürecin habercisi olabilir! İşte milyonlarca insanı ilgilendiren o araştırmanın çarpıcı detayları.
Dünya genelinde mutfakların ayrılmaz bir parçası olan acı biberler, içerdikleri kapsaisin maddesiyle bilinir. Kapsaisin, biberlere o karakteristik yakıcılığı veren bileşiktir. Bugüne kadar yapılan pek çok laboratuvar çalışmasında kapsaisinin iltihap önleyici ve metabolizma hızlandırıcı etkileri övülse de madalyonun öteki yüzü oldukça karanlık görünüyor.
Yeni bilimsel veriler, kapsaisinin bazı kanser hücrelerinin büyümesini teşvik edebileceğini ve özellikle sindirim sistemi organlarında kronik tahrişe yol açarak kanser riskini artırabileceğini gösteriyor.
ARAŞTIRMA SONUÇLARI ÜRKÜTÜCÜ: RİSK %64 ARTIYOR
Bilim insanları, acı biber tüketimi ile gastrointestinal (mide-bağırsak) kanserleri arasındaki bağlantıyı çözmek için 14 farklı çalışmayı mercek altına aldı. Toplamda 11.000'den fazla kişinin katıldığı ve 5.000'den fazla kanser vakasının incelendiği bu dev analizde şu sonuçlara ulaşıldı:
NEDEN YEMEK BORUSU DAHA FAZLA ETKİLENİYOR?
Peki, acı biber neden özellikle yemek borusuna saldırıyor? Uzmanların bu konuda güçlü bir teorisi var. Kapsaisin, ağızda ve yemek borusunda ısı ve ağrı reseptörlerini aktif hale getirerek o meşhur yanma hissini oluşturur.
Sürekli ve aşırı miktarda acı tüketimi, yemek borusunun hassas dokusunda kronik tahrişe neden olur.
Hücrelerin kendini yenileme hızı ve bu dokunun savunmasız yapısı, tekrarlanan bu "mikro travmalar" sonucunda kanserli hücre oluşumuna daha açık hale gelir.
COĞRAFİ FARKLILIKLAR ŞAŞIRTIYOR
Araştırmada dikkat çeken bir diğer nokta ise riskin bölgeden bölgeye değişmesi.
Bu durumun temel sebebi, bölgeler arasındaki tüketim miktarı farkı olarak yorumlanıyor. Bazı kültürlerde acı biber "tatlandırıcı" değil, adeta bir ana öğün gibi tüketildiği için risk katlanarak artıyor.
SONUÇ: ACIYI BIRAKMALI MIYIZ?
Araştırmacılar bu bulguların "gözlemsel" olduğunun altını çiziyor.
Yani acı biberin doğrudan kansere sebep olduğu %100 kanıtlanmış bir gerçek değil; ancak çok güçlü bir korelasyon (ilişki) olduğu ortada.
Eğer acıdan vazgeçemiyorsanız, uzmanların önerisi ölçülü olmak. Aşırı yüksek dozda ve her öğünde acı tüketimi, vücudunuzun alarm vermesine neden olabilir.
Kaynak: Chen, C., Zhang, M., Zheng, X., & Lang, H. (2022). "Association between chili pepper consumption and risk of gastrointestinal-tract cancers: A meta-analysis". Frontiers in Nutrition.
