Tarih kitaplarını baştan yazdıracak, insanlığın köklerine dair tüm bildiklerimizi sorgulatacak devasa bir keşif Şanlıurfa'nın kadim topraklarında gün yüzüne çıktı. Bugüne kadar medeniyetin sıfır noktası olarak kabul edilen ve geniş yankı uyandıran Göbeklitepe'nin kardeşi Karahantepe, taşıdığı 12 bin yıllık eşsiz gizemle tüm dünyanın dikkatini yeniden Anadolu'ya çekti.
İnsanoğlunun yerleşik hayata geçiş serüvenine dair bildiğimiz tüm ezberleri bozan bu büyük arkeolojik mucize, küresel çapta eşine az rastlanır bir heyecan yarattı.
DÜNYANIN EN ÖNEMLİ 10 KEŞFİNDEN BİRİ SEÇİLDİ
Şanlıurfa'da "Taş Tepeler" projesi şemsiyesi altında yürütülen detaylı kazı çalışmaları, sadece Türkiye'nin değil, küresel arkeoloji dünyasının da en büyük odak noktalarından biri haline geldi. Öyle ki, arkeoloji alanında dünyanın en saygın ve otoriter yayınlarından biri olan Archaeology Magazine, Karahantepe'yi "2025 Yılının En Önemli 10 Keşfi" arasına dahil ederek derginin kapağına taşıdı. 12 bin yıllık geçmişe sahip bu gizemli yerleşim alanı, sunduğu devasa mimari ve sanatsal verilerle artık sadece Anadolu'nun değil, tüm insanlığın ortak kültürel mirası olarak uluslararası arenada tescillenmiş oldu.
Ezberleri Bozan Gerçek: Tarım Değil, İnanç Etkili Oldu
Karahantepe'nin bu kadar sarsıcı bir etki yaratmasının ardında yatan asıl neden ise geçmişe bakış açımızı tamamen değiştirmesi. Yıllarca insanoğlunun sadece tarım yapmak amacıyla yerleşik hayata geçtiğine inanıldı. Ancak Karahantepe'de gün yüzüne çıkarılan sembolik figürler, anıtsal mimari yapılar ve ustalık işi heykel sanatı bu tezi kökünden sarsıyor.
Kazılarda uygulanan mikro analizler ve en modern arkeometrik teknikler; Neolitik dönem insanının sadece hayatta kalmaya çalışan ilkel topluluklar olmadığını kanıtlıyor. Aksine karşı karşıya olduğumuz tablo; derin inanç sistemlerine sahip, yüksek organizasyon becerisi olan ve sanatı günlük yaşamlarına entegre etmiş gelişmiş bir toplum.
Yerleşik hayata geçişin asıl itici gücünün tarım değil, inanç ve ritüeller olduğu gerçeği, bilim dünyasını şaşkına çevirmeye devam ediyor.
BAKAN ERSOY: "DÜNYANIN NEOLİTİK BAŞKENTİ OLACAK"
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla bu devasa başarının haklı gururunu kamuoyuyla paylaştı. Taş Tepeler bünyesindeki bilimsel çalışmaların mevcut tarihi kabulleri değiştirdiğini vurgulayan Bakan Ersoy, Şanlıurfa'nın dünyanın Neolitik başkenti olarak tescilleneceğinin altını çizdi.
Ersoy, "Anadolu'nun 12 bin yıllık hikâyesini bilimle gün yüzüne çıkarmaya kararlılıkla devam edeceğiz" diyerek, projenin Türkiye'nin kültürel diplomasideki en büyük güçlerinden biri olduğunu belirtti.
Şanlıurfa Valiliği ve Büyükşehir Belediyesinin de yoğun destek verdiği bu tarihi yolculuk hız kesmeden sürüyor. 12 bin yıl sonra uykusundan uyanan bu kadim topraklar, şimdi tüm dünyayı kendi geçmişiyle, insanlığın o büyüleyici şafağıyla yüzleşmeye davet ediyor.
HER KÖŞESİNDEN TARİH FIŞKIRAN ANADOLU'NUN UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİ'NDEKİ YERİNİ BİLİYOR MUSUNUZ?
APHRODISIAS - Aydın
Site, Aphrodisias'ın kendisinden (MÖ 3. yüzyıl Afrodit Tapınağı dahil) ve antik kente zenginlik getiren yakındaki antik mermer ocaklarından oluşur.
ANİ ARKEOLOJİK ALANI - Kars
Türkiye-Ermenistan sınırına yakın konumlanan ortaçağ kenti Ani, 10. ve 11. yüzyıllarda Bagratuni adıyla altın çağını yaşamış, Moğol istilası ve büyük bir depremin ardından 14. yüzyıldan itibaren gerilemiştir.
TRUVA ARKEOLOJİK ALANI - Çanakkale
Dört bin yılı aşkın bir geçmişe sahip olan ve Homeros'un İlyada'sı ile Virgil'in Aeneid'i üzerinde kilit bir etkiye sahip olan Truva, 19. yüzyılın sonlarında Heinrich Schliemann tarafından yeniden keşfedildi ve o zamandan beri dünyanın en iyi bilinen arkeolojik sitlerinden biri haline geldi
ARSLANTEPE HÖYÜĞÜ - Malatya
Tohma Nehri üzerinde yer alan Arslantepe, MÖ 33. ila 31. yüzyıllara tarihlenen, Erken Tunç Çağı'nın bilinen ilk kılıçlarının bulunduğu antik bir şehirdi.
Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu - Bursa
14. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk başkenti olan Bursa, yenilikçi şehir planlamasıyla gelecekteki Osmanlı şehirleri için önemli bir referans kaynağı oldu. Yakındaki Cumalıkızık köyü, vakıf sisteminin bir örneği olarak başkentin gelişimine destek sağladı.
Safranbolu Şehri - Karabük
Kervan ticaretinin bir kavşağı olan Safranbolu, 13. yüzyıldan itibaren gelişti. Mimarisi, tüm Osmanlı İmparatorluğu'ndaki kentsel gelişim üzerinde büyük bir etki yarattı.
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı
Diyarbakır, Helenistik dönemden günümüze kadar büyük öneme sahip bir şehir olmuştur. Alan, Diyarbakır'ın 5.800 km uzunluğundaki surlarını ve şehre yiyecek ve su sağlayan Hevsel Bahçelerini içerir.
Efes - İzmir
Antik Yunan kenti Efes, Antik Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olan ve günümüzde kalıntıları bulunan Artemis Tapınağı ile ünlenmiştir. MÖ 2. yüzyılda Roma kontrolüne girdikten sonra şehir gelişmiş, Celsus Kütüphanesi gibi anıtsal yapılar bırakmıştır. Meryem Ana Evi ve St. John Bazilikası, 5. yüzyıldan itibaren önemli Hristiyan hac yerleri haline gelmiştir.
Göbekli Tepe - Şanlıurfa
MÖ 10. ve 9. binyıllar arasındaki Çanak Çömleksiz Neolitik çağa tarihlenen site, muhtemelen avcı-toplayıcılar tarafından ayin amaçlı kullanılmıştır.
Gordion - Ankara
Gordion, antik Frigya'nın başkentiydi. Bölgede yerleşim, Erken Tunç Çağı'ndan (yaklaşık MÖ 2300) MS 4. yüzyıla kadar ve tekrar MS 13. ve 14. yüzyıllarda kesintisiz olarak devam etmiştir.
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya'nın Kaya Siteleri
Göreme Vadisi bölgesi, çarpıcı peri bacası kaya oluşumlarıyla ünlüdür. Kapadokya bölgesi ayrıca, kaya oyma yerleşim yerleri, köyler, kiliseler, yer altı şehirleri ve İkonoklazm sonrası Bizans sanatının harika örneklerini içeren bir galeriye sahiptir. (Karma: Kültürel ve Doğal)
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası - Sivas
13. yüzyılın başlarında kurulan Divriği'deki cami-hastane kompleksi, belirgin ve bazen zıt tasarımları harmanlayan, İslami mimarinin eşsiz ve olağanüstü bir örneğidir.
Hattuşa: Hitit Başkenti - Çorum
İyi korunmuş şehir kapıları, tapınakları, sarayları ve yakındaki Yazılıkaya kaya kutsal alanı ile Hitit İmparatorluğu'nun resmi başkenti, bir zamanların Anadolu ve kuzey Suriye'deki baskın gücünün son kalıntıları arasındadır.
Hierapolis Pamukkale
Pamukkale'nin doğal sit alanı, taşlaşmış şelaleler, sarkıtlar ve teraslardan oluşan görsel olarak çarpıcı manzarasıyla ünlüdür. MÖ 2. yüzyılın sonunda kurulan yakındaki Hierapolis kasabası, tapınaklar, hamamlar, nekropol ve Erken Hristiyan mimarisi örnekleri dahil olmak üzere çeşitli Greko-Romen yapılarına ev sahipliği yapmaktadır. (Karma: Kültürel ve Doğal)
İstanbul'un Tarihi Alanları
Bizans ve Osmanlı imparatorluklarının imparatorluk başkenti olan İstanbul, iki bin yılı aşkın süredir büyük bir siyasi, dini ve kültürel merkez olmuştur. Hipodrom, Ayasofya, Süleymaniye Camii ve Topkapı Sarayı gibi şaheserleri içeren silüeti, çağlar boyunca mimarların büyük dehalarına tanıklık etmektedir.
Nemrut Dağı - Adıyaman
Nemrut Dağı, Kommagene Kralı I. Antiokhos'un (MÖ 69–34) kendi tapınak-mezarlığını, Hellenistik dönemin en iddialı mimari girişimlerinden biri olarak devasa heykeller ve stellerle çevrili olarak inşa ettiği yerdir.
Çatalhöyük Neolitik Alanı - Konya
Yaklaşık MÖ 7400 ile MÖ 5200 yılları arasında iskan edilmiş olan Çatalhöyük'ün geniş alanı, eşitlikçi kentsel düzeni, çatıdan erişimli konutları, duvar resimleri ve kabartmaları ile proto-kentsel bir yaşam tarzına tanıklık eden, iyi korunmuş birkaç Neolitik yerleşim örneğinden biridir.
