1800'lerin ortasına kadar bir ameliyathaneye girmek, hayatta kalma şansınızın %50 olduğu bir işkence odasına girmekle eşdeğerdi. Cerrahlar, hastanın acısını dindiremedikleri için tek bir şeye odaklanırdı: Hız. Ancak 16 Ekim 1846 sabahı, Boston'daki bir hastane amfisinde her şey sonsuza dek değişti.
Her Şey Bir Şişe Eterle Başladı
O dönemde cerrahi operasyonlar, hastanın acıdan çığlık attığı, birkaç güçlü adamın hastayı masaya bastırdığı ve hızın her şey olduğu travmatik işlemlerdi.
Ta ki, 16 Ekim 1846 tarihine kadar… Bu tarihte Boston'daki Massachusetts Genel Hastanesi'nde tıp tarihinde yeni bir çağ başladı.
Öyle ki, bu tarih, modern cerrahinin doğum günü olarak kabul edildi.
Diş hekimi William T.G. Morton, elinde cam bir küre ve içinde gizemli bir sıvı (eter) ile sahneye çıktı.
Ameliyat masasında oturan Gilbert Abbott'un tek bir arzusu vardı:
Boynundaki tümörden kurtulurken o korkunç acıyı hissetmemek.
Derin Bir Sessizlik...
Morton, hastaya cam bir küre içindeki eter emdirilmiş süngeri koklattı. Eter buharını soluyan Abbott, kısa sürede derin bir uykuya daldı.
Cerrah John Collins Warren, neşterini vurduğunda amfideki tıp öğrencileri hastanın feryat etmesini bekliyordu.
Ancak odada sadece derin bir sessizlik vardı.
Warren, hastanın boynundaki tümörü yaklaşık 10 dakika süren bir işlemle çıkardı.
Ameliyat bittiğinde Abbott gözlerini açtı ve sadece şunu dedi: Hiçbir şey hissetmedim.
Bu devrim niteliğindeki deneyin üç ana aktörü vardı:
Tıp Tarihinde Çığır Açtı!
Bu olay sadece tıbbi bir başarı değil, aynı zamanda bilgi mimarisi açısından bir dönüm noktasıdır:
Ameliyatın yapıldığı amfi, bugün hala Ether Dome (Eter Kubbesi) adıyla anılmaktadır.
Ayrıca operasyonun yapıldığı 16 Ekim, William T. G. Morton tarafından dietil eter anestezisinin ilk başarılı gösterimini anmak için Dünya Anestezi Günü veya Eter Günü olarak anılmaktadır.
Anestezi Nedir?
Anestezi, kelime anlamıyla duyusuzluk demektir. Tıbbi bir perspektiften bakıldığında; cerrahi müdahaleler sırasında hastanın ağrı hissetmesini önlemek, kas gevşemesi sağlamak ve operasyon sürecini hem hasta hem de cerrah için güvenli hale getirmek amacıyla uygulanan yöntemler bütünüdür.
Modern anesteziyoloji, sadece hastayı uyutmak değil, aynı zamanda operasyon boyunca hayati fonksiyonları (kalp atışı, solunum, tansiyon) dijital verilerle takip ederek denge altında tutma sanatıdır.
Bugün lokal, bölgesel ve genel olmak üzere üç ana kategoride incelenmektedir.
Anesteziyi Kim Buldu?
Anestezi tek bir kişinin değil, bir dizi meraklı zihnin ortak zaferidir ancak tarihteki kırılma noktaları belirli isimlerle anılır:
• William T.G. Morton: 16 Ekim 1846'da Boston'da eter gazını kullanarak halka açık bir ameliyatı başarıyla gerçekleştiren ve süreci dünyaya duyuran Amerikalı diş hekimidir.
• Horace Wells: Morton'dan önce gülme gazını (nitröz oksit) kendi diş çekimlerinde deneyen ancak halka açık gösterisinde başarısız olduğu için hakkı geç teslim edilen öncü hekimdir.
• Crawford Long: Aslında 1842 yılında eteri bir ameliyatta kullanan ilk kişidir ancak bulgularını yayınlamadığı için tarih sahnesinde Morton'un gerisinde kalmıştır.
• James Young Simpson: Eterden daha etkili olan kloroformu keşfederek anestezi yöntemlerini bir adım öteye taşımıştır.
