Tarihin en gizemli ve en pahalı kumaşı olan "Deniz İpeği"nin sırrı, 2 bin yıl sonra bilim dünyası tarafından aydınlatıldı. Hiçbir boya kullanılmadan yüzyıllarca altın gibi parlayan bu kumaşın sırrı meğer doğanın muazzam bir mühendislik harikasında gizliymiş. İşte imparatorların vazgeçilmezi olan o mucizevi kumaşın perde arkası…
Antik Roma ve Yunan dünyasında bir giysinin değerinin binlerce altına ulaşması imkansız gibi görünse de "Deniz İpeği" için bu bir standarttı. Sadece imparatorların ve en üst düzey soyluların giyebildiği bu kumaş, yüzyıllar boyu solmayan altın rengiyle bir efsaneye dönüşmüştü. Bilim dünyası, bu parlaklığın ve dayanıklılığın sırrını çözmeyi başardı.
SIRRI BOYASINDA DEĞİL, YAPISINDA!
Güney Kore'deki POSTECH (Pohang Bilim ve Teknoloji Üniversitesi) araştırmacıları, deniz ipeğinin neden solmadığını ve nasıl bu kadar eşsiz bir parıltıya sahip olduğunu ortaya çıkardı. Yapılan incelemelere göre, deniz ipeğinin rengi bir boyadan değil, "yapısal renk" adı verilen bir fenomenden geliyor.
Liflerin içinde bulunan ve "photonin" adı verilen özel protein yapıları, ışığı tıpkı bir prizma gibi kırarak o eşsiz altın parıltısını oluşturuyor. Bu durum, rengin zamanla solmasını imkansız kılıyor; çünkü renk bir pigment değil, ışığın liflerin mikroskobik dizilimiyle kurduğu bir oyun…
TEK BİR GİYSİ İÇİN YÜZLERCE DALIŞ
Deniz ipeğinin üretimi ise tam bir sabır sınavıydı. Akdeniz'de yaşayan ve nesli tükenme tehlikesi altında olan Pinna nobilis adlı dev midyelerin çıkardığı ince lifler, ustalar tarafından tek tek işleniyordu.
Sadece 28 gram iplik elde edebilmek için yüzlerce dalış yapılması gerekiyordu.
İşlenen lifler o kadar hafifti ki, giyenler üzerlerinde hiçbir ağırlık hissetmiyor, sadece güneşin parıltısını taşıyordu.
YENİDEN ÜRETİLEBİLECEK!
Günümüzde nesli koruma altında olan bu midye türü nedeniyle deniz ipeği üretimi neredeyse imkansız hale gelmişti. Ancak POSTECH bilim insanları, Kore kıyılarında yaygın olarak bulunan "Atrina pectinata" (Kalem Midyesi) üzerinde yaptıkları çalışmalarla bu kumaşı laboratuvar ortamında yeniden canlandırmayı başardı. Atık olarak görülen midye liflerinin geri dönüştürülmesiyle elde edilen bu yeni nesil deniz ipeği, sürdürülebilir moda dünyasında yeni bir çığır açmaya hazırlanıyor.
Doğanın binlerce yıllık mirası, modern bilimle birleşerek yeniden podyumlara ve tarihin tozlu sayfalarından günümüze dönüyor.
