Bilim insanları, doğanın en dirençli canlılarından biri olan çıplak kör farelerin sırrını çözerek insanlık tarihini değiştirebilecek bir keşfe imza attı! Rochester Üniversitesi'nde yapılan deneylerde, bu canlılara özgü 'mucizevi' bir genin diğer memelilere aktarılmasıyla kanser direnci sağlandı.
Olağanüstü hastalıklara karşı dirençleriyle bilim dünyasının dikkatini çeken çıplak kör fareler, yaşlanma araştırmalarında yeni bir çığır açtı.
Rochester Üniversitesi'nden araştırmacılar, bu canlılara özgü bir geni farelere aktararak, onların daha sağlıklı bir yaşam sürmesini sağladılar.
Nature dergisinde yayımlanan çalışma, uzun ömürlü canlıların biyolojik avantajlarının başka memelilere de uyarlanabileceğini kanıtladı.
Araştırmanın odak noktasında, çıplak kör farelerde bolca bulunan "yüksek moleküler ağırlıklı hiyalüronik asit" (HMW-HA) üretiminden sorumlu bir gen yer alıyor.
Genetik olarak modifiye edilen farelerin, normal farelere kıyasla daha sağlıklı kaldıkları gözlemlendi. Bilim insanları, çıplak kör farelerin yaklaşık 41 yıla kadar yaşayabildiğini belirtiyor.
Bu canlılar yaşlılıkla birlikte gelen kanser, kalp-damar hastalıkları ve iltihaplanma gibi pek çok rahatsızlığa karşı doğal bir koruma kalkanına sahip görünüyorlar.
Yapılan deneylerde, çıplak kör farelerden alınan özel bir genin farelere aktarılmasıyla, bu koruyucu molekülün üretimi artırıldı. Sonuç olarak ise geni taşıyan fareler, tümör oluşumuna karşı çok daha dirençli hale geldiği keşfedildi.
Ayrıca vücutlarındaki iltihaplanma oranının azaldığı ve bağırsak sağlıklarının daha iyi korunduğu tespit edildi. Kronik iltihaplanmanın yaşlanmanın en belirgin özelliklerinden biri olması, bu bulguyu daha da kıymetli kıldı.
Rochester Üniversitesi'nden Prof. Vera Gorbunova, bu çalışmanın uzun ömürlü canlılardaki benzersiz mekanizmaların diğer memelilere aktarılabileceğine dair önemli bir kanıt sunduğunu vurguladı.
Araştırma ekibinin bir sonraki hedefi ise bu faydayı insan sağlığına uyarlamak. Bu amaçla vücuttaki hiyalüronik asit parçalanmasını yavaşlatacak veya üretimini artıracak moleküller üzerinde klinik öncesi çalışmalar halihazırda devam ediyor.
Çıplak kör fareler üzerindeki araştırmalar sadece bu genle de sınırlı kalmadı. Yeni çalışmalar, bu hayvanların DNA hasarını onarmada da çok daha yetenekli olduğunu ve genom kararlılığını koruyan farklı protein mekanizmalarına sahip olduğunu gösterdi.
Tek bir molekülün "gençlik iksiri" olması beklenmese de, doğanın bu sıra dışı canlısından öğrenilen her yeni bilgi, yaşlılığa bağlı hastalıklarla mücadelede insanlık için yeni kapılar aralıyor.
University of Rochester. (2026, 10 Mayıs). Naked mole rat gene extends mouse lifespan. ScienceDaily.
