Hiçbir tarımsal müdahale olmadan yetişen bu sakızı bu kadar değerli yapan özellikleri neler? "Doğal altın" olarak anılıyor! Dağların zorlu şartlarında büyüyen bu dikenli bitki sadece sofralara değil, ihracata da konu oldu. İşte detaylar...
Anadolu'nun zorlu coğrafyasında kendiliğinden yetişen kenger bitkisi, hem mutfakta hem de ekonomide önemli bir yer ediniyor. Özellikle kökünden elde edilen sakızın kilogram fiyatının 10 bin TL'ye kadar çıkarak çeyrek altın fiyatına yaklaşması, bitkiyi bölge halkı için kritik bir gelir kaynağına dönüştürdü.
KATKISIZ KAZANÇ KAPISI
Kenger bitkisi, Türkiye'de özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu ile İç Anadolu'nun dağlık ve kıraç alanlarında doğal olarak yetişiyor. Hakkari'den Şanlıurfa'ya, Sivas'tan Malatya ve Kahramanmaraş'a kadar geniş bir alanda görülen bitki, herhangi bir tarımsal girdi gerektirmemesi nedeniyle saf kazanç kapısı olarak değerlendiriliyor. Her yıl binlerce aile, bu bitkiden elde edilen ürünlerle ek gelir sağlıyor.
"DOĞAL ALTIN"
Kengerin taze sürgünleri yemeklerde, kızartmalarda ve turşularda kullanılırken, tohumlarından elde edilen kahve kafeinsiz bir alternatif olarak öne çıkıyor. Ancak asıl ekonomik değer, kök kısmından elde edilen sütle yapılan sakızda ortaya çıkıyor. Yoğun emek gerektiren bu üretim süreci, kenger sakızını "doğal altın" seviyesine taşıyor.
ZORLU ÜRETİM SÜRECİ FİYATI BELİRLİYOR
Kenger sakızı elde etmek oldukça zahmetli bir süreç gerektiriyor. Yaz aylarında kuruyan bitkinin kökü açığa çıkarılıyor, çapraz kesilerek içindeki sıvının dışarı çıkması sağlanıyor. Toprakta bekletilen bu sıvı sertleştikten sonra toplanıyor ve çeşitli işlemlerden geçirilerek temizleniyor. Üretimin sınırlı olması ve işçilik maliyetlerinin yüksekliği, fiyatların yükselmesinde belirleyici rol oynuyor.
ALTINLA YARIŞAN FİYAT: 10 BİN TL'YE KADAR ÇIKIYOR
Bahar aylarında uygun fiyatlarla satılan taze kenger, sakız haline geldiğinde kilogram başına 10 bin TL'ye kadar alıcı bulabiliyor. Daha önce 700-800 TL seviyelerinde olan fiyatların zamanla yükseldiği ve üretimin az olması ve nedeniyle artış eğiliminin sürdüğü belirtiliyor. Kenger kahvesi ise kilogram bazında 1000 ila 1500 TL arasında değişen fiyatlarla satışa sunuluyor.
İHRACATLA BÜYÜYEN KÜRESEL TALEP
Kenger sadece iç pazarda değil, yurt dışında da ilgi görüyor. Özellikle Irak ile Avrupa ülkelerine yapılan ihracat, ürünün değerini artırıyor. Almanya ve Fransa gibi ülkelerde yaşayan gurbetçilerin talebi, kenger sakızını uluslararası ticarette aranan bir ürün haline getiriyor. Tohumları ise kuruyemiş ve kahve sanayisinde ham madde olarak kullanılıyor.
ŞİFA KAYNAĞI OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Kenger sakızının diş sağlığını desteklediği, çene yapısını güçlendirdiği ve ağız içindeki bakterilerin azaltılmasına katkı sağladığı biliniyor. Ayrıca sindirim sistemi sorunları, mide rahatsızlıkları, şişkinlik ve hazımsızlık üzerinde olumlu etkileri olduğu ifade ediliyor. Antioksidan bakımından zengin yapısı sayesinde kalp-damar sağlığına destek olduğu, karaciğer koruyucu özellik taşıdığı ve bazı nörolojik rahatsızlıklarda destekleyici olarak kullanıldığı belirtiliyor.
ÜRETİM AZ, TALEP YÜKSEK
Kenger sakızının üretiminin sınırlı olması ve toplama sürecinin zorluğu nedeniyle arzın düşük kaldığı aktarılıyor. İşçilik maliyetlerinin yüksekliği de üretimi zorlaştıran unsurlar arasında yer alıyor. Buna karşılık hem yurt içi hem de yurt dışından gelen talep artışı, fiyatların önümüzdeki dönemlerde daha da yükselebileceğine işaret ediyor.
