Dünya gastronomisinde dondurma veya tatlı denildiğinde akla genellikle yumuşacık, sıcaktan saniyeler içinde eriyen ve ağızda kolayca dağılan lezzetler gelir. Ancak Türkiye'nin güneyinden doğup ünü sınırları aşan bir efsane var ki, tüm bu ezberleri ve fizik kurallarını tamamen bozuyor. Yemek için çatal ve bıçağa, tezgâhta porsiyonlanması için ise adeta bir kasap satırına ihtiyaç duyan o meşhur ve "inatçı" tatlımız...
Sıradan bir dondurma külahında hemen eriyip giden tatlılara inat, Maraş dondurması yerçekimine adeta meydan okur. Ters çevrildiğinde dahi düşmeyen, külahın ucundan metrelerce esneyebilen bu eşsiz kıvamın sırrı, Türkiye coğrafyasının sunduğu doğal zenginliklerde saklıdır.
Bu gastronomi mucizesinin temelinde iki ana unsur yatar: Ahir Dağı'nın otlaklarında serbestçe beslenen keçilerin yüksek yağ oranına sahip benzersiz sütü ve bölgede yetişen yabani orkide köklerinden elde edilen saf salep. Dondurmaya o meşhur sakızımsı yapıyı, yoğunluğu ve esnekliği kazandıran sihirli dokunuş, tam olarak bu gerçek saleptir.
Fakat sadece kaliteli malzemeleri bir araya getirmek, bu inatçı lezzeti ortaya çıkarmak için yeterli değildir; beraberinde ciddi bir kas gücü, sabır ve asırlık bir ustalık gerekir. Geleneksel dondurma ustaları, devasa demir çubuklarla (tokmaklarla) karışımı saatlerce, bıkmadan usanmadan döverek hazırlarlar.
"Dövme dondurma" unvanını da tam olarak bu yoğun ve zahmetli üretim sürecinden alır. Saatlerce süren bu fiziksel dövme işlemi sayesinde dondurma o kadar sert, homojen ve dirençli bir kıvama ulaşır ki, dükkânların vitrinlerinde kasap çengellerine asılarak sergilenir.
Müşterilere sunumu ise başlı başına bir olaydır; devasa bloklar halinde asılı duran dondurma, ancak özel keskin bıçaklar veya ağır satırlarla kütük gibi kesilerek tabaklara alınabilir.
Günümüzde dünyanın dört bir yanındaki büyük şehirlerde, yöresel kıyafetli sokak satıcılarının turistlere yaptığı meşhur külah şakalarıyla da tanınan Maraş dondurması, artık sadece serinletici bir tatlı olmanın çok ötesine geçmiştir.
Yalnızca Türkiye'nin iklimine ve el işçiliğine özgü olan bu eşsiz lezzet, hem yapılışındaki destansı meşakkat hem de damakta bıraktığı o yoğun keçi sütü aromasıyla, kültürümüzün dünyadaki en tatlı ve en eğlenceli elçisi olmaya devam ediyor.
PEKİ DÜNYANIN EN İYİ 100 TATLISINDA ZİRVEYE OTURAN TÜRK LEZZETİNİ GÖRDÜNÜZ MÜ?
Küresel mutfakların nabzını tutan dev gastronomi veri tabanı TasteAtlas, binlerce gurme ve kullanıcının oylarıyla şekillenen "Dünyanın En İyi 100 Tatlısı" listesini resmen paylaştı. Tatlı denince akla gelen ilk durak olan Türkiye, hazırlanan prestijli listede rakiplerine şans tanımayarak zirveye yerleşti. Türk mutfağının kalitesini bir kez daha dünyaya kanıtladığı bu dev oylamanın sonucunda, listenin birinci sırasına ise Anadolu'nun o efsane lezzeti oturdu.
20. Chocolate soufflé - FRANSA
19. Kunāfah - MISIR
18. Bambalouni - TUNUS
17. Nutella crêpes - FRANSA
16. Vánoční cukroví - ÇEK CUMHURİYETİ
15. Carlota de limón - MEKSİKA
14. Pisang goreng - ENDONEZYA
13. Pavê - BREZİLYA
12. Kladdkaka - İSVEÇ
11. Cremolada - PERU
10. Pão de Ló de Ovar - PORTEKİZ
9. Tinginys - LİTVANYA
8. Sweet crêpes - FRANSA
7. Tembleque - PORTO RİKO
6. Fıstıklı sarma - TÜRKİYE
5. Gaziantep baklavası - TÜRKİYE
4. Strudel - İTALYA
