Sofraların vazgeçilmezleri arasında yer alan, ana yemeklere lezzet katan ve sağlıklı beslenmenin başrol oyuncularından biri olan salatalar, dünya mutfaklarının en sevilen tarifleri arasında öne çıkıyor. Farklı kültürlerin damak zevkini yansıtan bu özel lezzetler, kimi zaman başlı başına bir ana yemek kadar doyurucu ve iddialı hale gelebiliyor. İşte dünyanın en lezzetli salataları listesinde ilk sıraya yerleşen Türk lezzeti...
1- COLESLAW
Lahana salatası anlamına gelen Hollandaca koolsla teriminden gelen lahana salatası, günümüzde Amerikan yemeği ve genellikle mangalda et veya kızarmış tavukla servis edilen bir garnitür. İlk olarak 18. yüzyılda Hollandalı yerleşimciler tarafından New York eyaletine getirildi. Aşçıya ve bölgesel farklılıklara bağlı olarak kıyılmış lahana, mayonez, havuç, ayran veya ekşi krema ile sirke, şeker ve diğer baharatlardan oluşur. Bazı varyasyonlarda salata sosları, kereviz tohumları, rendelenmiş peynir, ananas veya biber gibi başka malzemeler de bulunur.
Ancak lahana salatasındaki tek tutarlı içerik kıyılmış lahanadır. Salata her zaman soğuk olarak servis edilir ve genellikle hamburger, sandviç ve sosisli sandviçlerde kullanılır.
2 - SEZAR SALATA
İkonik Sezar salatası, adını Cesare (Caesar) Cardini'den almıştır. Cesar Cardini, San Diego'da yaşayan ancak Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yasalarını atlatan ve Meksika sınırının hemen güneyindeki Tijuana'da popüler bir restoran işleten İtalyan göçmen. 1920'lerde, Hollywood jet sosyetesi de dahil olmak üzere birçok Kaliforniyalının sık sık partiye gelip güzel hayatın tadını çıkarması nedeniyle Tijuana gelişiyordu. Dünyaca ünlü birçok yemek gibi Sezar salatası da tamamen yaratıcılık ve doğaçlamayla icat edildi.
1924'te, 4 Temmuz'un yoğun bir haftasonunda, Cardini'nin restoranı tıklım tıklım doluydu; ünlü restoran işletmecisi, müşterileri hayal kırıklığına uğratmak istemediği için yiyecek stokunun azaldığını fark ettiğinde Caesar, tabakta kalanlarla bir salata hazırladı.
3 - HORİATİKİ SALATA
Köy salatası veya horiatiki olarak da bilinen Yunan salatası, dörde bölünmüş domates, dilimlenmiş kırmızı soğan ve iri dilimlenmiş salatalıktan oluşan Yunanistan'ın ulusal yemeğidir. Bölgeye göre zeytin, yeşil biber, beyaz peynir, kekik, tuz, karabiber veya zeytinyağı ve limon veya sirkeden (isteğe bağlı) yapılan tipik bir sos da olabilir. Salatada feta peyniri bulunduğunda genellikle sadece dilimlenir, ancak bazı durumlarda hafifçe ufalanana kadar çatalla karıştırılır.
Adı, çiftçilerin bazı temel malzemeleri tarlaya götürüp bunları karıştırdığı kırsal bir yemek olduğunu gösteriyor. Yunan salatası, canlandırıcı, çiğ sebze ve otlarla dolu gerçek bir yaz yemeğidir. Mevsiminde olgun domatesle hazırlamak en doğrusu, zeytinin ise Kalamata çeşidi olması gerekiyor. Sığ bir kasede servis edilen bu yemek, evlerde veya restoranlarda çok sayıda Yunan masasında bulunur.
4 - CAPRESE SALATA
Napoli mutfağının gerçek bir klasiği olan leziz Caprese'nin canlı renkleri tüm dünyanın en sevilen salatalarından biri. Olgun, domates, mozzarella ve taze fesleğenin mükemmel birleşimi ile oluşan bu basit salatanın Capri adasından geldiğine inanılıyor, dolayısıyla adı da buradan geliyor. Caprese, orijinal olarak güzel Amalfi kıyılarında geleneksel olarak yetiştirilen Re Umberto veya Fiascone domatesleri ve bir tür örgülü mozzarella peyniri olan treccia di Sorrento ile yapılmıştır . Ayrıca popüler uygulamanın aksine, otantik Caprese salatası tarifinde balzamik veya başka herhangi bir sirke türü gerekmez.
Bunun yerine mozzarella ve domatesler kalın dilimlenir, bir tabağa dizilir ve fesleğen yapraklarıyla süslenir, biraz tuz ve biber serpilir, ardından bol miktarda sızma zeytinyağı gezdirilir.
5 - MAKARNA SALATASI
Genellikle Hawaii zorunlu bir unsuru olan makarna salatası, sütle inceltilmiş mayonezle süslenmiş aşırı pişmiş dirsek makarnadan oluşan hafif keskin, tatlı, soğuk bir salatadır. Sosun emilmesine yardımcı olacağı için makarnanın fazla pişirilmesi gerekir. Bazı kaynaklar, makarna salatasının en eski tarifinin 1962'de yayınlandığını ve yemeğin Nouvelle Cuisine yaklaşımının bir parçası olarak 1980'lerin başında popülerlik kazandığını söylerken, diğer kaynaklar yemeğin 20. yüzyılın başlarında Amerika'da popüler olduğunu söylüyor.
Çoğu popüler yemek gibi, ton balığı, domates, soğan, maydanoz, sarımsak, salam, dolmalık biber veya kıyılmış tavuk gibi ilave malzemeler içeren çok çeşitli bölgesel versiyonlar da vardır. Hawaii tabak öğle yemeğindeki sembolik varlığının yanı sıra, genellikle kızarmış tavuk veya mangalda etin yanında servis edilir.
6 - SOM TAM
Som tam, çoğunlukla Tayland'ın kuzeydoğu kısmıyla (Isaan) ilişkilendirilen yeşil bir papaya salatasıdır, ancak ilk kez Laos'ta ortaya çıktığı da sıklıkla öne sürülür. İnce yeşil papaya şeritlerinin yanı sıra, bu salata genellikle kavrulmuş yer fıstığı, yeşil fasulye, domates ve tipik olarak sarımsak, kırmızı biber, balık sosu, kurutulmuş karides, palmiye şekeri ve limon veya demirhindi suyuyla yapılan keskin bir sos içerir. Çeşitleri bol ve çeşitli eklemeler içerebilir. Sos ayrıca birçok başka kombinasyonla da sunulabilir ve tatlılık ve baharatlılık açısından önemli ölçüde farklılık gösterebilir. Çok sayıda restoran ve sokak tezgahı, müşterilerin tercih ettikleri çeşitleri seçmelerine ve malzemeleri tercihlerine göre ayarlamalarına olanak tanıyor.
Bu serinletici yemeğin Tayland'ın kuzeyinde, daha doğrusu Isaan bölgesinde mi icat edildiği, yoksa orijinal bir Lao yaratımı mı olduğu hala belli değil. Birçoğu, öncelikle bol miktarda papaya kullanmak için icat edildiğine ve orijinal formunun çoğunlukla baharatlı biber tatlarına dayandığı için hurma şekeri kullanmadığına inanıyor. Kökeni ne olursa olsun, bu basit salata dünya çapında popülerlik kazanmıştır ve dünya çapındaki geleneksel Tayland restoranlarının menülerinde bulunabilir. Ana yemek olarak veya pilavın, ızgara etin veya marine edilmiş balığın tamamlayıcısı olarak tüketilebilir.
7 - FATTUŞ
Fattuş, diğer malzemelerin üzerine konulduğu, temel olarak geleneksel pide ekmeğinden yapılan basit bir salatadır. Pide ekmeği küçük parçalara bölünür veya kesilir, ardından kızartılır, ızgaralanır veya kızartılır. Daha sonra marul, turp, çıtır salatalık, kiraz domates veya normal domates, biber, soğan ve (bazen) sarımsak gibi çeşitli sebzelerle karıştırılır. Tüm malzemeler doğranır, parçalara ayrılır ve çoğunlukla nane ve maydanoz olmak üzere bol miktarda şifalı otlarla karıştırılır. Bu otantik salataya son dokunuş, genellikle zeytinyağı, limon suyu ve nar ekşisi ile yapılan sostur. Çıtır pidenin yanında en önemli malzeme Levanten bölgesinde yaygın olarak kullanılan bir baharat olan sumaktır .
Sumak sosa eklenebilir ve genellikle hazırlanan salatanın üzerine serpilir. Yemeğe hafif ekşimsi bir tat ve lezzet verir; bu, taze ot ve sebzelerin yumuşak tatları ve aromalarıyla mükemmel bir şekilde uyum sağlar. Orijinal fattuş oldukça çok yönlüdür ve diğer yaygın eklemeler arasında gevrek nar taneleri, zeytin, yoğurt ve beyaz peynir bulunabilir. Lübnan, Suriye, İsrail, Filistin, Ürdün ve Irak'ta sıklıkla tüketilen en ünlü salatalardan biridir. Bu canlandırıcı salata, popüler olarak fattat adı verilen ve ana malzeme olarak bayat pidenin veya başka herhangi bir gözlemenin kullanıldığı bir yemek grubuna aittir .
8 - OLIVIER SALATA
Olivier salatası, çeşitli malzemeler içeren bir Rus salatasıdır ancak genellikle doğranmış sebzeler, et ve mayonezden yapılır. Temel malzemeler arasında doğranmış patates, sebze, yumurta, tavuk veya jambon bulunur. Bu salata, Rusya'da ve eski SSCB'nin diğer bazı ülkelerinde yılbaşı salata büfelerinin en önemli mezelerinden biridir. Orijinali 1860'larda L'Hermitage adlı popüler Moskova restoranında şef olan Lucien Olivier tarafından icat edildi. Olivier tarifi ölene kadar sakladı, ancak tarifin şefi işyerinde izleyen bir çalışan tarafından çalındığına inanılıyor, bu nedenle salata bugün hala yapılıyor.
9 - KISIR
Kısır, ince bulgur, domates, nane, sarımsak, maydanoz ve limon suyu veya nar ekşisi ile yapılan klasik bir Türk salatasıdır. Salatayı daha baharatlı hale getirmek için genellikle kırmızı pul biber, kimyon da eklenir. Limon suyu genellikle Türkiye'nin kuzeybatısında kullanılırken, nar ekşisi ise güneydoğusunda daha yaygın olarak kullanılıyor.
Salata, büfeler ve mezeler için idealdir, ancak aynı zamanda çeşitli mangalda et yemeklerinin garnitür olarak da sıklıkla kullanılır. Geleneksel olarak soğuk veya oda sıcaklığında servis edilir.
10 - TABULE
Tabbouleh, temel olarak taze, ince kıyılmış maydanoz yaprakları, zeytinyağı, bulgur ve doğranmış nane yapraklarından yapılan genellikle salata olarak kabul edilen renkli bir Lübnan ulusal yemeğidir. Tabbouleh'de kullanılan yenilebilir bitkilerin Orta Çağ'dan beri Araplar tarafından tüketildiği Lübnan ve Suriye dağlarından doğmuştur. Genellikle meze olarak servis edilir, bazen yanında pide, babagannuş veya humus da bulunur. Salataya doğranmış kırmızı domates, doğranmış salatalık, taze limon suyu ve kıyılmış soğan eklenerek keskin bir tat verilebilir. Tadını iyileştirmek için tabbouleh'i servis yapmadan önce birkaç saat soğutmak en iyisidir.
Serinletici tatları sıcak bir yaz günü için idealdir; bulgur ise zengin bir lif, protein ve mineral kaynağı sağlayarak tabbouleh'i Lübnan'daki en sağlıklı yiyecek seçeneklerinden biri haline getirir. Tabbouleh o kadar popüler ki, her yıl temmuz ayının ilk cumartesi günü kutlanan kendi günü bile var.
