Kazakistan'ın kuzeyinde iki küçük köyde yıllardır gizemini koruyan ve yüzlerce kişiyi etkileyen esrarengiz "uyku hastalığının" nedeni sonunda ortaya çıktı. Yetkililer, bilim insanlarının yaptığı incelemeler sonucunda hastalığın kaynağının belirlendiğini duyurdu.
2013 yılının mart ayından bu yana Kalachi ve Krasnogorsk adlı iki köyde görülen hastalık, toplam nüfusu 810 olan bölgede 140'tan fazla kişiyi etkiledi. Köy halkı, aniden uykuya dalmalarıyla dikkat çekmişti.
YÜRÜRKEN BİLE UYKUYA DALIYORLARDI
Hastalığa yakalanan kişiler yürürken, konuşurken hatta okulda ders sırasında bile aniden uykuya dalıyordu. Bazı vakalarda uyku süresi altı güne kadar uzayabiliyordu.
Uyandıktan sonra ise hastalarda:
gibi belirtiler görülüyordu. Bazı köylüler bu durumu altıdan fazla kez yaşadı.
"UYANDIKLARINDA HİÇBİR ŞEY HATIRLAMIYORLARDI"
2014 yılında yapılan araştırmada bir yetkilinin şu sözlerine yer verildi: "Hasta kişi bilinçli gibi görünüyor, hatta yürüyebiliyor. Ancak kısa süre sonra derin bir uykuya dalıyor. Uyandırıldığında ise hiçbir şeyi hatırlamıyor."
ÇOCUKLAR HALÜSİNASYON GÖRDÜ
Hastalık yaşlı–genç ayırt etmeksizin herkesi etkiledi. Çocuklar okul sırasında uyuyakaldı, bazıları ise korkutucu halüsinasyonlar yaşadığını anlattı.
HAYVANLAR BİLE ETKİLENDİ
Vakalar yalnızca insanlarla sınırlı kalmadı. Köy sakinlerinden Yelena Zhavoronkova, kedisinin aniden garip davranmaya başladığını anlattı: "Bir anda saldırganlaştı, duvarlara ve eşyalara saldırdı. Sabah uyuyakaldı ve öğlene kadar insan gibi horladı. Hiçbir şeye tepki vermiyordu, mamaya bile."
DOKTORLAR YILLARCA NEDENİNİ BULAMADI
Sağlık ekipleri ilk etapta zehirlenmeden şüphelendi. Ancak vakalar artınca bu ihtimal elendi.
Yetkililer hastalığı uzun süre "nedeni bilinmeyen ensefalopati" olarak kayıtlara geçirdi.
Bölgede bulunan uranyum madenleri ise en güçlü şüphe olarak görülüyordu. Ancak yapılan ölçümlerde yüksek radyasyon ya da ağır metal seviyelerine rastlanmadı.
"TOPLU PSİKOZ OLABİLİR" DENİLMİŞTİ
Uyku bozuklukları uzmanları bile kesin bir neden bulamadı. Bazı uzmanlar, durumun toplu psikoz vakalarına benzediğini öne sürdü.
GERÇEK NEDEN YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKTI
Gizemin sonunda çözüldüğünü açıklandı. Yapılan kapsamlı sağlık taramaları sonucunda hastalığın sebebinin havadaki yüksek karbon monoksit ve hidrokarbon gazları olduğu belirlendi.
Yetkililer, kapatılan uranyum madenlerinde zaman zaman bu gazların yoğunlaştığını, bunun da havadaki oksijen seviyesini düşürdüğünü açıkladı.
"Madenlerde karbonmonoksit birikimi oluşuyor. Bu durum havadaki oksijeni azaltıyor ve uyku hastalığının asıl nedeni de bu" denildi.
KÖYLER TAHLİYE EDİLİYOR
Yetkililer iki köyün tahliyesine başladı. Uzmanlar, bölgede yaşamın sağlık açısından artık güvenli olmadığını belirtti.
