Esneme, günlük hayatta sıkça deneyimlediğimiz ama neden gerçekleştiğini tam olarak anlayamadığımız bir refleks. Cleveland Clinic, esnemeyi "uzun ve derin bir nefes alarak hava yolunu açma" olarak tanımlıyor. Esnemenin yorgunluk, sıkıntı, uyanma veya stres gibi durumlarda tetiklendiği bilinse de, New York Eyalet Üniversitesi'nden Andrew Gallup'un geliştirdiği yeni teori bu davranışın bambaşka bir nedeni olabileceğini öne sürüyor.
Gallup'un araştırmasına göre, esneme sırasında çenenin ani açılması kafatası çevresindeki kan akışını artırarak beynin sıcaklığını düzenlemeye yardımcı oluyor.
Ayrıca esneme sırasında alınan derin nefesin, vücuda giren havayla birlikte bir soğutma etkisi yarattığı ifade ediliyor.
DENEYİN SONUÇLARI ŞAŞIRTTI
Gallup'un bu teorisini test etmek için katılımcılar üzerinde çeşitli deneyler yapıldı.
Katılımcıların alınlarına farklı sıcaklıklarda torbalar yerleştirildi. Sıcak torba kullanıldığında bulaşıcı esneme oranı %41 iken, soğuk kompres uygulandığında bu oran %9'a düştü.
Burundan nefes alan katılımcılarda ise esneme isteği tamamen ortadan kalktı.
Çalışma ayrıca, esnemeden hemen önce vücut sıcaklığının yükseldiğini ve esneme sonrasında düştüğünü ortaya koydu.
BİR UYARI İŞARETİ DE OLABİLİR
Gallup'a göre, esneme sadece bireysel bir refleks değil, aynı zamanda sosyal bir uyarı mekanizması da olabilir.
Esnemenin, beyin fonksiyonlarını koruyarak dikkati artırdığı ve grup ortamlarında bulaşıcı hale gelerek uyanıklığı teşvik ettiği düşünülüyor.
Ancak bu teori herkes tarafından kabul edilmiyor. Bern Üniversitesi'nden Christian Hess, Gallup'un çalışmalarının ikna edici deneysel kanıtlarla desteklenmediğini belirtiyor.
Yine de bu ilginç teori, esnemenin yalnızca yorgunluk veya sıkıntıyla sınırlı olmadığını ve vücudumuzun karmaşık bir soğutma sistemi olabileceğini gösteriyor.
